Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) Yapılan Transferler Artıyor
Bu yılın ilk sekiz ayında, Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bütçeden yapılan transfer miktarı, enflasyonun oluşturduğu açık nedeniyle geçen yılki toplamı geride bıraktı. SGK, mali açıdan bütçede öngörülenden daha düşük açıklar vermesine rağmen, prim karşılığı olmayan ödemeler, açık finansmanı ve çeşitli bütçe destekleriyle orantılı bir artışla transfer aldı.
Ocak-ağustos dönemi itibarıyla bütçeden SGK’ye aktarılan toplam tutar 981 milyar TL’ye ulaşırken, ağustos ayında kurumun açığı 20,6 milyar TL olarak kaydedildi. SGK’nin prim gelirlerinde iyileşme gözlemlenirken, bazı aylarda fazla vermesi de dikkat çekti.
PEK ÇOK KALEMDE DESTEK
SGK’ye yapılan ödemeler arasında, Hazine tarafından sağlanan destekler, Genel Sağlık Sigortası primleri, teşvikler ve açık finansman gibi önemli kalemler bulunmaktadır. Bu ödemeler, sosyal güvenlik sisteminin mali sağlığını doğrudan etkilemektedir. Ayrıca, Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) kapsamında artan emekli sayısının, aktif/pasif dengesini olumsuz yönde etkilediği ifade edilmektedir. Ancak, emekli olan birçok bireyin çalışmaya devam etme zorunluluğu ve destek primi ödemeleri, bu etkinin sınırlı kalmasına yardımcı olmuştur.
1 TRİLYON TL’LİK TRANSFER
SGK’ye bütçe kaynaklı transferlerde, enflasyonun etkisiyle hızlı bir artış yaşanmakta. 2024 yılına yaklaşırken, bu transferlerin 1 trilyon TL sınırına dayandığı rapor edilmektedir. Ağustos ayı itibarıyla yapılan bütçe transferleri, geçen yıla göre %118,5 oranında artış göstermiştir. GSYH içindeki payı düşük kalsa da, kamu dengelerinde belirgin bir yük oluşturmaktadır. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun temel giderleri arasında emekli aylıkları ve sağlık ödemeleri öncelikli yer tutmaktadır. Kurumun borçlarının, yaklaşan emekli zammından önce yeniden gündeme gelmesi dikkat çekmektedir. Yüksek enflasyon ve Türk Lirası’nın değer kaybı, SGK’nın artan borç yükünde etkili olmuştur.
EYT DÜZENLEMESİ
Öte yandan, Emeklilikte Yaşa Takılanlar için AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan‘ın 2019 yılında yaptığı ”Milletimin faydası neredeyse ona varım. Milletimin ve ülkemin zararına olan şeye asla yokum. Seçim kaybetsek de yokum” açıklamasının ardından, seçim öncesi kabul edilen EYT düzenlemesinin borç üzerindeki etkisi de tartışma konusu olmuştur.
DOKTOR MUAYENE ÜCRETİ
Yapılan hesaplamalarla işçi, memur ve emeklilerin geleceğini etkileyen TÜİK’in 2024’te açıkladığı madde sepetindeki uzman doktor muayene ücreti, SGK’nın borcunu yeniden gündeme getirmiştir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), madde sepetinde temmuz ayında uzman doktor muayene ücretini 34 TL olarak belirtmiştir. Ancak bu meblanın gerçeği yansıtmadığına dair eleştiriler yapılmıştır. Sağlık harcamalarındaki artışın, belirtilenden çok daha fazla olduğuna dair açıklamalar, SGK’nın yükselen borcu ile paralellik göstermiştir.
