Trump’ın Yeni Dönemi ve Karadeniz Üzerindeki Etkileri
Trump’ın ekibinde “Rus karşıtı” olarak bilinen pek çok ismin olmaması ve eski ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’nun yeni kabinede yer almadığı gerçeği, Trump’ın yeni dönemine dair bazı ipuçları sunuyor. Özellikle şu an itibarıyla Trump’ın, Karadeniz bölgesinde Rusya ile daha az gerilimli bir ilişki yürütmek istediği görülüyor.
KARADENİZ’DE BELİRLEYİCİ ROL
Bu bağlamda Trump’ın seçilmesi, tüm Karadeniz havzasının kaderinde önemli bir belirleyici olacak. Örneğin, Gürcistan’da parlamento seçimlerinin sonuçlarını tanımayan radikal Batı yanlısı muhalefet ve onları destekleyen Cumhurbaşkanı Zurabişvili’nin başlattığı protestoların başarı şansı giderek azalıyor. Beklenmedik bir durum söz konusu olmazsa, Gürcistan, Rusya ile dengeli ilişkileri savunan mevcut hükümetle devam edecektir.
Ancak asıl değişimler Ukrayna’da yaşanacak. Trump, savaşı kısa sürede sonlandırma isteğini giderek daha fazla dile getiriyor. Mevcut ateş hattında savaşın durdurulması olasılığı artmış durumda. Polonya Başbakanı Tusk da yakın zamanda bir ateşkes tarihinin ilan edilebileceğini belirtiyor. Savaşın bu aşamada sona ermesi, Zelenski yönetimi için zorlu bir süreci beraberinde getirebilir. Zira Zelenski yönetimi, “Rusya’yı durdurmak yeterli değil, Rusya’nın ele geçirdiği toprakları geri almadan zafer kazanmış sayılmayız” diyerek çıtayı oldukça yükseltmişti. Şimdi ise mevcut durumu kamuoyuna açıklamakta zorlanabilir.
ANKARA’NIN AĞIRLIĞI ARTABİLİR
Biden, Kiev’i Moskova’ya karşı bir askeri karakol olarak gördüğü için, Ukrayna’da Rusya ile ilgili olabilecek tüm siyasi, dini ve kültürel hareketlerin kökünü kazımak için büyük çaba sarf ediyordu. ABD, Ukrayna’nın tüm Ortodoks nüfusunu Fener Patrikhanesi’ne bağlamaya çalışarak, patrikhaneye Lozan Antlaşması’na aykırı bir uluslararası güç kazandırmaya yönelik hamlelerde bulunuyordu. Ancak Trump’ın Ukrayna konusuna daha mesafeli yaklaşması, ülkenin eski çok kültürlü yapısına geri dönmesine imkan tanıyabilir. Bu durum, iç siyasi alanda da etkisini gösterecektir.
ABD’nin bölgede yumuşak bir politika izlemeye yönelmesi, Türkiye’nin bölgedeki denge siyasetine uygun düşmektedir. Dolayısıyla, yeni dönem Türkiye’nin Karadeniz’deki ağırlığını artırmasına olanak tanıyabilir.
denizberktay@yahoo.com
