Estonya, Letonya ve Litvanya’yı kapsayan Rail Baltica demiryolu altyapı projesi, Connecting Europe Facility (CEF) programı kapsamında toplam 325 milyon avrodan fazla fon talep etti. Bu yatırımlar, Baltık ülkelerinin demiryolu ağlarını modernize etmeyi ve bölgesel ulaşım bağlantılarını güçlendirmeyi hedefliyor.
Projelerin Kapsamı ve Ülkelerdeki Gelişmeler
Estonya’da, Kärpla’dan Selja’ya kadar uzanacak 10,1 km’lik çift hatlı demiryolu inşaatı planlanıyor. Bu proje, demiryolu altyapısı ve mühendislik yapılarına odaklanarak, Estonya’daki ulaşım ağını modernize etmeyi amaçlıyor.
Letonya’da, Rail Baltica güney ana hattı üzerine 14,2 km’lik demir yolu setleri eklenmesi planlanıyor. Ayrıca, Letonya ile Litvanya sınırı arasında yer alan Upeslejas arasındaki elektrifikasyon için teknik tasarım da hazırlanacak. Bu, uzun vadeli operasyonel verimliliği artırmak için önemli bir adım olacak.
Litvanya’da ise, Kaunas Kentsel Düğüm Demiryolu Ana Hat Bölümü’nde üç kritik yapı inşa edilecek. Ayrıca, Letonya sınırından Polonya’ya kadar olan hattın teknik tasarımı ve bölgesel istasyon planlaması yapılacak. Bu projeler, Polonya’dan Kaunas’a kadar olan rotanın %30’u için arazi edinimini de kapsayacak.
2024’te İnşaatın Hız Kazanması Bekleniyor
2024, Rail Baltica için önemli kilometre taşlarının kaydedildiği bir yıl olacak. Estonya’da, 73,87 km’lik demir yolu inşaatı devam ederken, önümüzdeki haftalarda 32,59 km’lik kısmın ihalesinin yapılması planlanıyor. Letonya, Litvanya sınırına yakın 40 km’lik bir bölümde inşaatın başlatılmasıyla, toplamda 228 km’lik ana hattın inşaatını kapsayan çerçeve anlaşmasını tamamladı. Litvanya’da ise, 46,3 km’lik ana hat setinin geliştirilme aşamasında olduğu, ayrıca ek 12,1 km’lik bir bölüm için ihalelerin verildiği belirtiliyor.
Böylece, Rail Baltica ana hattının yaklaşık 160 km’si şu an inşa halinde. Projelerin tamamlanmasıyla birlikte, hattın %43’ünün 2025 sonuna kadar inşaata hazır hale gelmesi bekleniyor.
Sınır Ötesi İşbirliği ve Gelişen Fonlama Seçenekleri
Rail Baltica’nın koordinasyonunu sağlayan RB Rail AS, Estonya, Letonya ve Litvanya’dan gelen finansal destekle altyapı projelerini yürütüyor. Şu ana kadar, AB ve Baltık ülkelerinden alınan fonlar 4 milyar avroyu geçti. Ancak, yükselen enflasyon ve artan maliyetler nedeniyle, Rail Baltica, imtiyaz tabanlı tedarik ve AB askeri mobilite fonları gibi alternatif fonlama seçeneklerini değerlendirmeye başladı.
Son AB Finansman Turu ve Gelecek Planları
Eylül 2024’te Avrupa Komisyonu, 2021-2027 dönemi için Connecting Europe Facility (CEF Transport) kapsamındaki son fon çağrısını başlattı. Rail Baltica’nın başvurusu, demiryolu altyapı genişlemesi için ek finansman sağlamayı amaçlıyor.
Fonların Temmuz 2025’e kadar sonuçlanması ve nihai anlaşmaların sonbaharda açıklanması bekleniyor. Onay alındığında, bu fonlar, Baltık ülkeleri ile Avrupa’nın yüksek hızlı demir yolu ağı arasında daha hızlı ve verimli bağlantılar sağlayacak ve inşaat süreçlerini hızlandıracak.
