İstanbul, Türkiye’nin en kalabalık ve en dinamik şehri olma özelliğini taşırken, toplu taşıma sistemi de bu yoğunluğa paralel olarak sürekli bir dönüşüm içindedir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun önerisi ve İBB Meclisi’nin onayıyla başlatılan Özel Taşımacılık İşletim Sistemi (ÖTİS), şehri daha erişilebilir ve sürdürülebilir bir ulaşım ağına kavuşturmayı hedefliyor. Bu sistemle, İstanbul’daki özel halk otobüslerinin maliyetleri İBB tarafından karşılanarak, sefer planlaması ve denetimi tamamen İETT’ye devredildi. Bu adım, toplu taşımada adaletin sağlanmasında önemli bir dönüm noktası oldu.
ÖTİS ile Değişen Toplu Taşıma Dinamikleri
İstanbul’da önceki dönemde özel halk otobüsleri yalnızca belirli bölgelerde hizmet vermekteydi. Ancak ÖTİS’in devreye girmesiyle, bu otobüsler artık İstanbul’un çeşitli bölgelerinde faaliyet gösterebiliyor. İETT tarafından belirlenen bölgelerde çalışmaya başlayan özel halk otobüsleri, optimum sefer düzenlemeleri ile yolculara daha hızlı ve verimli bir ulaşım sunuyor. Bu değişiklikle, özellikle 65 yaş üstü, öğrenci ve ücretsiz yolculuk hakkı bulunan bireyler için İstanbul’da toplu taşıma ulaşımı daha erişilebilir hale geldi.
Önceden sadece taşıdığı yolcu sayısına göre ücret alırken, yeni sistemle birlikte yapılan sefer ve kat edilen kilometreye göre ücretlendirme yapılıyor. Bu sayede, daha adil bir ücretlendirme modeli oluşturulmuş oldu. Aynı zamanda, özel halk otobüslerinin İETT araçlarıyla entegrasyonu sayesinde, yolcular artık her iki tip aracı da aynı koşullarda kullanabiliyorlar. Bu durum, ulaşımda büyük bir kolaylık ve eşitlik sağladı.
Yeni Araçlarla Modernleşen İstanbul Ulaşımı
ÖTİS’in en önemli uygulamalarından biri, 2023 yılı itibariyle özel halk otobüslerinin yenilenmeye başlamasıydı. İBB ve İETT’nin ortaklaşa düzenlediği bir törenle, 200 yeni özel halk otobüsü hizmete alındı. Kar yağışı altında gerçekleştirilen törende, İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu da konuşma yaparak, toplu taşımanın konforlu ve çevreci hale gelmesi için yapılan bu yatırımların önemine dikkat çekti. İmamoğlu, İstanbul’un büyüyen nüfusuna paralel olarak, toplu taşımanın sadece otobüslerle değil, aynı zamanda raylı sistemlerle de güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.
İETT Genel Müdürü İrfan Demet’in de katkı sağladığı törende, toplu taşımadaki verimliliği artırmak için yeni nesil ulaşım araçlarının devreye girdiği vurgulandı. İETT, hidrojen yakıtlı otobüs gibi çevreci alternatifleri test ederek, İstanbul’un ulaşım altyapısını daha sürdürülebilir hale getirmeye çalışıyor. Bu yatırımlar, İBB’nin toplu taşıma hizmetlerini geleceğe taşıma hedefinin bir parçası olarak dikkat çekiyor.
İmamoğlu’nun Vizyonu ve Risk Alma Cesareti
Ekrem İmamoğlu, ÖTİS’i hayata geçirirken, özel halk otobüslerinin çeşitliliği ve geçmişteki sorunları göz önünde bulundurarak büyük bir adalet arayışı içerisinde oldu. Özel halk otobüslerinin renkleri ve ücretlendirme sistemleri gibi uzun zamandır tartışılan meseleler, İmamoğlu’nun liderliğinde çözülerek ortak bir standart oluşturulmaya çalışıldı. İmamoğlu, “Risk aldık ve doğru bir iş yaptık” diyerek, yapılan değişikliklerin zaman içinde büyük faydalar sağlayacağına olan inancını dile getirdi.
İmamoğlu’nun liderliğinde yapılan bu değişiklikler, özel halk otobüsleriyle İETT arasındaki rekabeti sona erdirerek, toplu taşımada bütünleşik bir sistem oluşturdu. Bu sayede, İstanbul’da toplu taşıma hizmetleri daha verimli, adil ve ulaşılabilir hale geldi. İmamoğlu, toplu taşıma sorumluluğunu yalnızca İETT’ye değil, tüm İstanbul halkına ait bir sorumluluk olarak görüyor. Bu anlayış, toplu taşımada kaliteyi artırmanın ve sorunları çözmenin anahtarı oldu.
Ekonomik Zorluklar ve Sübvansiyon Stratejileri
İstanbul’da toplu taşıma hizmetlerinin maliyetleri giderek artarken, İBB’nin uyguladığı sübvansiyonlar bu zorlukları hafifletmeye yönelik bir çözüm olarak öne çıkıyor. 2023 yılı itibariyle, İstanbul’da toplu taşıma hizmetleri için her ay yaklaşık 5-6 milyar TL sübvansiyon ödeniyor. Ancak İmamoğlu, bu maliyetlerin sürdürülebilir olmadığına dikkat çekiyor ve devletin toplu taşıma sektörüne daha fazla destek vermesi gerektiğini vurguluyor.
İmamoğlu’nun bir diğer önemli eleştirisi ise, toplu taşıma sektörüne yönelik vergi muafiyetlerinin eksikliğiyle ilgili. Özellikle özel halk otobüslerine yönelik yapılan vergi muafiyetleri, sektörün gelişimi için büyük bir destek sağlayabilirken, mevcut ekonomik ortamda bu tür teşviklerin yapılmadığına dikkat çekiyor. İmamoğlu, bu durumun toplu taşıma maliyetlerini artırdığını ve vatandaşlara daha yüksek ücretler olarak yansıdığını belirtiyor.
2025’te Ulaşım Sübvansiyonu 70 Milyar TL’ye Ulaşacak
2025 yılına kadar toplu taşıma sübvansiyonlarının 70 milyar TL’ye ulaşması bekleniyor. Bu rakam, İstanbul’daki toplu taşıma hizmetlerinin finansal yükünü daha da artırırken, İBB’nin ulaşım için yaptığı yatırımların daha da kritik hale geleceğini gösteriyor. İmamoğlu, “Bu sistem sürdürülebilir değil” diyerek, devletin bu konuda daha fazla adım atması gerektiğini ifade ediyor.
İBB’nin Toplu Taşıma Alanındaki Gelecek Vizyonu
Ekrem İmamoğlu’nun başkanlık döneminde İstanbul, toplu taşıma sisteminde önemli bir değişim ve dönüşüm geçiriyor. ÖTİS ile sağlanan verimli sefer planlamaları, yeni araç alımları ve sübvansiyon stratejileri, İstanbul’daki ulaşımın daha konforlu ve ulaşılabilir olmasını sağladı. Ancak, bu sürecin sürdürülebilirliğini sağlamak ve İstanbul’un ulaşım altyapısını daha da güçlendirmek için İBB’nin ekonomik ve çevresel faktörleri göz önünde bulundurarak yeni stratejiler geliştirmesi gerekiyor.
İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun toplu taşıma konusundaki liderliği, İstanbul’u daha yaşanabilir bir şehir haline getirmek için önemli bir adım oldu. Bu sistemin sadece İstanbul halkına değil, tüm Türkiye’ye örnek olabileceği düşünülüyor. Toplu taşıma, sadece bir ulaşım aracı değil, şehirlerin yaşam kalitesini artıran en önemli unsurlardan biridir. İBB’nin bu alandaki vizyonu, İstanbul’un geleceği için umut verici bir yol haritası sunuyor.
