ABD Temsilciler Meclisi üyeleri Gus Bilirakis ve Brad Schneider, Türkiye’nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini Suriye’ye konuşlandırma olasılığına dair ortaya atılan iddialar üzerine ABD Dışişleri Bakanlığı’na endişelerini dile getiren bir mektup gönderdi. Yunanistan merkezli Kathimerini gazetesinin haberine göre, milletvekilleri bu hamlenin bölgesel gerilimi tırmandırabileceği ve ABD’nin güvenlik çıkarlarına zarar verebileceği uyarısında bulundu.
Mektubun Temel Endişeleri ve Bölgesel Güvenlik Riskleri
Milletvekilleri, mektuplarında, Türkiye’nin S-400’leri Suriye’ye konuşlandırmasının tehlikeli bir tırmanışa işaret edeceğini ve İsrail’in güvenliği, ABD yaptırımlarının uygulanmasının güvenilirliği ve ABD’nin caydırıcılık duruşu için ciddi sonuçlar doğuracağını vurguladılar. Bu hareketin, Türkiye’nin “stratejik meydan okumasını ödüllendireceği” ve hem müttefiklere hem de rakiplere “rahatsız edici bir mesaj göndereceği” belirtildi.
Mektupta, Rus sistemlerinin Suriye topraklarına yeniden sokulmasının, sistemin operatöründen bağımsız olarak, bölgesel hava savunma dengesini kökten değiştireceği vurgulandı. Özellikle, sistemlerin Suriye’nin batı koridoru boyunca konuşlandırılması halinde, İsrail’in İran varlıklarına veya Hizbullah tedarik rotalarına yönelik operasyonlarını ciddi şekilde kısıtlayabileceği belirtildi. Bu durumun, İsrail’in bölgedeki operasyonel esnekliğini azaltacağı ve ABD’nin uzun süredir korumak için çalıştığı niteliksel üstünlüğünün teknik temelini aşındıracağı ifade edildi. Ayrıca, sistem operatörleri etrafındaki belirsizliğin (Türk personeli mi, Suriye veya vekil güçler mi işletecek) gerilimi daha da artıracağı ve İsrail güçleriyle doğrudan çatışma riskini doğuracağı veya ABD’nin bölgedeki görünürlüğünü ve etkisini azaltacağı endişesi dile getirildi.
CAATSA Yaptırımları ve Türkiye’nin Bölgesel Faaliyetleri
Milletvekilleri, CAATSA yaptırımları kapsamında Türkiye’nin S-400’leri satın almasıyla tetiklenen riskleri ele almak için sistemin Türkiye’den çıkarılması fikrinin hem yasal hem de stratejik olarak hatalı olduğunu savundular. Onlara göre, yaptırımlar sistemin konuşlandığı konumdan bağımsız olarak geçerli.
Mektupta, Türkiye’nin bölgesel istikrarsızlığa katkıda bulunduğu iddiaları da dile getirildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, F-16’ları Yunan ve GKRY hava sahasını ihlal etmek için kullanmak, Hamas liderlerine ev sahipliği yapmak ve İsrail ile diplomatik ve ticari bağları koparmakla suçlandı. Milletvekilleri, bu meselenin sadece bir hava savunma sistemi veya ikili bir anlaşmazlıktan çok daha geniş bir bağlamda ele alınması gerektiğini savundu.
Yunan Basınının Rolü ve “Türkiye Diplomatik Yeniden Düzenleme Yasası”
Mektubun Yunan basını tarafından yakından takip edilmesi dikkat çekici bir detay olarak değerlendiriliyor. Mektubu yazan Gus Bilirakis ve Brad Schneider, daha önce de Türkiye’yi GKRY ve Yunanistan’a karşı düşmanca yaklaştığı gerekçesiyle suçlayan bir yazı kaleme almışlardı. Ardından, “Turkey Diplomatic Realignment Act” (Türkiye Diplomatik Yeniden Düzenleme Yasası) adında bir yasa tasarısını meclise sunmuşlardı.
Bu yasa tasarısıyla, Türkiye’nin ABD Dışişleri Bakanlığı’ndaki konumunun Avrupa ve Avrasya İşleri Bürosu’ndan Yeni Doğu İşleri Bürosu’na geçirilmesi talep ediliyor. Bu değişiklik, Türkiye’yi İran, Suriye ve Libya ile aynı diplomatik bölgeye yerleştirme amacını taşıyor. Bu durum, Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilerde yeni bir gerilim potansiyeli yaratıyor ve Türkiye’nin bölgesel rolüne dair ABD’deki endişelerin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
ABD-Türkiye İlişkilerinde Yeni Bir Gerilim Potansiyeli
S-400’lerin Suriye’ye konuşlandırılması olasılığı, ABD-Türkiye ilişkilerinde yeni bir gerilim potansiyeli yaratıyor. ABD’li milletvekillerinin bu konudaki endişeleri, iki ülke arasındaki mevcut sorunlu ilişkilere yeni bir boyut kazandırıyor. Mektupta dile getirilen iddialar ve suçlamalar, Türkiye’nin bölgesel politikalarına dair ABD’deki derin kaygıları ortaya koyuyor. Bu durum, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın geleceği açısından önemli soruları gündeme getiriyor.
