Avrupa İklim Durumu raporuna göre, 2024 yılında Avrupa’yı etkisi altına alan şiddetli fırtınalar ve seller, fosil yakıt kirliliğinin kıtayı kayıtlardaki en sıcak yılını yaşamasına neden olmasıyla birlikte 413.000 kişiyi etkiledi. Rapor, iklim değişikliğinin Avrupa üzerindeki yıkıcı etkilerini çarpıcı bir şekilde ortaya koydu.
Seller ve Sıcak Hava Dalgası Hayatı Felç Etti
Raporda vurgulanan en yıkıcı olaylardan ikisi, Eylül ayında Orta Avrupa’yı ve Ekim ayında Doğu İspanya’yı vuran ve kıta genelindeki 335 sel kaynaklı ölümün 250’den fazlasına yol açan şiddetli seller oldu. Önceki bilimsel çalışmalar, küresel ısınmanın etkisiyle bulutların daha fazla yağış bırakması sonucu bu tür felaketlerin daha güçlü ve olasılığının daha yüksek hale geldiğini gösteriyor.
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) Genel Müdürü Celeste Saulo, sıcaklık artışındaki “her bir ek derecelik kesrin” önemine dikkat çekerken, toplumların daha sıcak bir dünyaya uyum sağlaması gerektiğini de belirtti.
Güneydoğu Avrupa ise Temmuz 2024’te kayıtlardaki en uzun süren sıcak hava dalgasını yaşadı. Bölgenin yarısından fazlasını 13 gün boyunca etkisi altına alan bu sıcaklıklar, kıta genelinde 42.000 kişiyi etkileyen yıkıcı orman yangınlarına zemin hazırladı. Geçtiğimiz yıl Avrupa’da yanan alanın yaklaşık dörtte biri, Eylül ayında Portekiz’de çıkan ve tek bir haftada yaklaşık 110.000 hektarı kül eden büyük orman yangınından kaynaklandı.
“Avrupa Nüfusu Zaten Acı Çekiyor”
Çalışmaya dahil olmayan Imperial College London’dan iklim bilimci Friederike Otto, raporun “Avrupa nüfusunun sanayi öncesi seviyelerin 1,3 santigrat derece üzerinde küresel ısınmadan dolayı zaten çektiği acıyı gözler önüne serdiğini” ifade etti.
Batı ve Doğu Arasında “Alışılmadık” Zıtlık
Rapor yazarları, Batı ve Doğu Avrupa arasında “alışılmadık” bir zıtlığa dikkat çekti. Batı Avrupa genellikle daha yağışlı ve bulutlu bir seyir izlerken, Doğu Avrupa daha sıcak ve güneşli bir hava yaşadı. Nehir akışları batı ülkelerinde ortalamanın üzerinde seyrederken, doğu ülkelerinde ise ortalamanın altında kaldı. Raporda, geçtiğimiz yıl birkaç ay içinde İngiltere’deki Thames ve Fransa’daki Loire nehirlerinin son 33 yılın en yüksek akış seviyelerine ulaştığı belirtildi.
Buzullar Eriyor, Denizler Isınıyor
Rapora göre, Avrupa’nın tüm bölgelerindeki buzullar net buz kaybına uğradı. Özellikle İskandinavya ve Svalbard’daki buzulların daha önce kaydedilenden daha fazla kütle kaybettiği belirlendi. Yazarlar ayrıca Kuzey Kutup Dairesi’nin kuzeyindeki yüksek sıcaklıklara ve Akdeniz’de kaydedilen en yüksek deniz yüzeyi sıcaklığına da dikkat çekti.
Fosil Yakıtlara Son Verilmeli Çağrısı
Greenpeace AB iklim kampanyacısı Thomas Gelin, “AB, iklim hedeflerini bilimsel gerçekliği yansıtacak şekilde acilen güncellemeli ve tam bir aşamalı kaldırmanın ilk adımı olarak yeni fosil yakıt projelerine son vermelidir” çağrısında bulundu. Raporun bulguları, Avrupa’nın iklim değişikliğinin yıkıcı etkileriyle karşı karşıya olduğunu ve fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılması için acil adımlar atılması gerektiğini bir kez daha gözler önüne seriyor.
