Azerbaycan, demiryolu sektöründeki karbon emisyonlarını sıfıra indirme hedefi doğrultusunda önemli bir adım atarak, bu iddialı programı hayata geçirmek için Asya Kalkınma Bankası’ndan (ADB) 1,25 milyon dolarlık finansman sağladı. Bu destek, ülkenin sürdürülebilir ulaşım geleceğine yönelik kararlılığını açıkça ortaya koyuyor.
Sağlanan finansmanın 1 milyon dolarlık kısmı, ADB’nin Asya ve Pasifik bölgesindeki iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik yenilikçi finansman mekanizması olan İklim için Yenilikçi Finansman Tesisi’nden (Innovative Finance Facility for Climate in Asia and the Pacific – IF-CAP) karşılanacak. Geriye kalan 250.000 dolarlık kısım ise ADB’nin Teknik Yardım Özel Fonu (Technical Assistance Special Fund) aracılığıyla sağlanacak.
Azerbaycan’ın Karbonsuzlaşma Hedefi ve Mevcut Durum
Azerbaycan, 2030 yılına kadar demiryolu sektöründeki karbon emisyonlarını tamamen ortadan kaldırmayı hedefliyor. Bu iddialı hedef, ülkenin iklim değişikliğiyle mücadele ve sürdürülebilir kalkınma vizyonunun önemli bir parçasını oluşturuyor. Azerbaycan’ın bu konudaki kararlılığı, 2023 yılında Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi’ne (UN Global Compact) katılarak bir ağ değerlendirmesi yapmasıyla da kendini gösterdi. Yapılan bu değerlendirme, demiryolu taşımacılığının ülke genelindeki sera gazı emisyonlarının %0,5’inden daha azını oluşturduğunu ortaya koydu. Bu nispeten düşük oran, demiryolu sektörünün karbonsuzlaştırılması için önemli bir potansiyel olduğunu işaret ediyor.
Demiryolu Sektöründe Yeşil Dönüşüm İçin Güçlü İş Birlikleri
Azerbaycan’ın demiryolu sektöründe yeşil dönüşümü hızlandırma çabaları, uluslararası iş birlikleriyle de destekleniyor. Kasım 2024’te Azerbaycan Demiryolları (ADY) ile Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) merkezli yenilenebilir enerji şirketi Masdar arasında önemli bir anlaşma imzalandı. Bu anlaşma, ülkenin demiryolu araçlarının kademeli olarak karbonsuzlaştırılması konusunda bir yol haritası çiziyor. Plan, mevcut dizel yakıtlı trenlerin elektrikli çekişli trenlere dönüştürülmesini ve demiryollarının enerji ihtiyacının karşılanmasında yenilenebilir enerji kaynaklarının payının artırılmasını içeriyor. Masdar’ın Azerbaycan’daki yenilenebilir enerji projelerindeki aktif rolü de dikkat çekiyor. Şirket, ülkede toplam kapasitesi 10 GW’a kadar ulaşabilecek güneş ve rüzgar enerjisi santralleri de dahil olmak üzere çeşitli temiz enerji geliştirme projelerinde yer alıyor. Bu iş birliği, Azerbaycan’ın demiryolu karbonsuzlaştırma hedefine ulaşmasında önemli bir ivme kazandıracak.
Ulaşım Altyapısının Modernizasyonu İçin Uluslararası Destek Artıyor
Azerbaycan’ın sürdürülebilir ulaşım hedeflerine yönelik uluslararası destek sadece ADB ve Masdar ile sınırlı değil. Aynı ay içerisinde Azerbaycan Dijital Kalkınma ve Ulaştırma Bakanlığı, Avrupa Yatırım Bankası (EIB) ile de bir mutabakat zaptı imzaladı. Bu anlaşma, sera gazı emisyonlarını azaltmak amacıyla özel araç kullanımından toplu taşımaya geçişi teşvik etmek için Bakü Metrosu’nun iyileştirilmesi ve genişletilmesi planlarını içeriyor. Bu iş birliği, başkentin toplu taşıma altyapısının modernizasyonu ve kapasitesinin artırılmasına yönelik önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Azerbaycan’ın bu kapsamlı önlemleri, ulaştırma sektöründe karbon emisyonlarının azaltılmasına yönelik stratejik ve bütüncül bir yaklaşım sergilediğini gösteriyor. Ülke, demiryolu ve metro altyapısının sürdürülebilir bir şekilde geliştirilmesi için uluslararası ortaklarının güçlü desteğini alarak, temiz ve verimli bir ulaşım sistemine doğru önemli adımlar atıyor.
