Fransa Donanması, denizdeki ve havadaki operasyonel gücünü insansız sistemlerle büyük ölçüde artırmak için iddialı bir dönüşüm sürecine girdi. Bu dönüşümün en çarpıcı örneklerinden biri, Mart 2025’te Akdeniz kıyısındaki Hyères Körfezi’nde düzenlenen “Dragoon Fury” tatbikatında sergilendi. Tatbikatta, bir sahil geri alma harekâtı neredeyse tamamen insansız hava araçları (İHA) kullanılarak gerçekleştirildi.
Amiral Vaujour: “Tatbikatı Neredeyse Tamamen İHA’larla Gerçekleştirdik”
Fransa Donanması Komutanı Amiral Nicolas Vaujour, Ulusal Meclis Savunma Komitesi’ne yaptığı açıklamada, “Tatbikatı neredeyse tamamen İHA’larla gerçekleştirdik” diyerek donanmanın yeni vizyonunu ortaya koydu. Defense News tarafından yapılan habere göre Amiral Vaujour, insansız sistemlerin çıkarma harekâtlarını tamamen ortadan kaldırmayacağını vurgulasa da, Tonnerre amfibi hücum gemisinin bir “İHA taşıyıcı” olarak kullanıldığını ve bu konseptin geliştirilmeye devam ettiğini belirtti.
Tatbikatta hava gözetimi için İHA’lar, düşman hedeflerine saldırılar için FPV (first-person view) dronlar ve düşman İHA’larına karşılık vermek için farklı sistemler kullanıldı. İHA’lar ayrıca düşman insansız deniz araçlarını (İDA) imha etmek için de aktif rol oynadı.
İHA’ların Sınırlılıkları ve Geleneksel Güç Projeksiyonu
Tüm bu ilerlemelere rağmen Amiral Vaujour, dronların henüz klasik güç projeksiyonu araçlarıyla eşdeğer olmadığını açıkça belirtti. Amiral, “Uçak gemisinden 400 ila 600 deniz mili uzaklıktaki bir hedefe 6 adet 125 kg bomba bırakmak hâlâ bir İHA’nın yapamayacağı bir şey” ifadeleriyle, belirli görevlerde insanlı platformların vazgeçilmezliğini vurguladı.
Amiral Yardımcısı Emmanuel Slaars da benzer bir bakış açısıyla, İHA’ların özellikle kıyıya yakın veya kapalı deniz alanlarında avantaj sağladığını, ancak nükleer denizaltılara karşı sürdürülebilir operasyonlar için yetersiz kaldığını söyledi. “Açık deniz muharebesi için henüz yeterli değiliz” diyen Slaars, İHA ve İDA’ların halen zorlu muharebe ortamlarında sınırlı kabiliyete sahip olduğunu kaydetti.
Yapay Zeka Kullanımı Artıyor: SeaExplorer ve Veri Merkezleri
Fransa Donanması, insansız sistemlerde sadece donanımı değil, aynı zamanda yapay zekâ (YZ) destekli analizleri de aktif olarak test ediyor. Özellikle Alseamar tarafından geliştirilen ve 110 gün görev yapabilen SeaExplorer su altı araçları, düşman gemilerinin tespiti konusunda önemli adımlar attı. 2024’teki Polaris tatbikatında, Fransız su altı araçları, İtalyan donanmasına ait gemileri fark etmiş ve bu bilgiler ışığında Fransız uçak gemisi tarafından uzun menzilli saldırılar gerçekleştirilmişti. Bu tespitlerde, “çok sayıda yapay zekâ algoritması” sayesinde zayıf sinyallerin analiz edildiği belirtilmişti.
Bunlara ek olarak tatbikatta Fransa Donanması, Provence fırkateyninde geliştirilen bir “veri merkezi”ni test etti. Gemi üzerindeki tüm sensörlerden gelen veriler bu sistemde toplanarak analiz edildi. Vaujour’un verdiği örneklerden biri, bir dizel alternatör arızasının temel nedeninin sistemdeki farklı bir sıvı sıcaklığı artışı olduğunu tespit eden algoritmalar oldu.
Bir başka örnek ise Charles de Gaulle uçak gemisinin Endonezya’daki bir boğazdan geçişi öncesinde, YZ’nin Çin denizaltılarının gizlenebileceği yüzlerce olası bölgeyi analiz ederek taktik bir savunma planı oluşturmasıydı. Vaujour, bu analizlerin “insan sezgisine aykırı” ama etkili olduğunu vurguladı. Bu gelişmeler, yapay zekanın deniz harp konseptlerinde stratejik karar alma süreçlerine ne denli entegre edildiğini gösteriyor.
