Atalık tohumları korumak, gelecek kuşaklara aktarmak ve yaygınlaştırmak amacıyla Mersin Büyükşehir Belediyesi, ‘Doğadan Al Doğaya Kat’ sloganıyla Tarsus Belediyesi iş birliğinde bu yıl bir ilki gerçekleştirerek “1. Tohum Takas Şenliği” düzenledi. Tarihi Kubatpaşa Meydanı’nda gerçekleşen şenlik, yerel üreticiler ve vatandaşlar tarafından yoğun ilgi gördü.
Slow Food Yeryüzü Pazarı ve Yerel Ürünler
Şenlik öncesinde Mersinden Kadın Kooperatifi Başkanı Meral Seçer ve Tarsus Belediye Başkanı Ali Boltaç, zengin ürün çeşitliliğine sahip Slow Food Yeryüzü Pazarı’nı ziyaret etti. Pazarda, kurutulmuş meyveler, bakliyatlar, ev yapımı reçeller, Tarsus’a özgü mamüller (kömbe, Karakuş tatlısı gibi), lavanta ve esans yağlar ile ahşap ürünler gibi organik ve el emeği ürünler satışa sunuldu. Başkanlar, üreticilerle bir araya gelerek onların emeklerine ve ürünlerine desteklerini gösterdi.
Tohum Takasıyla Geleneksel Tarıma Destek
İklimi, coğrafyası ve bitki örtüsü itibarıyla Mersin’in zengin tarım mirasını yansıtan şenlikte; Gülnar nohudu, Silifke’nin Balandız buğdayı, Toroslar’ın ak darısı ve Şıhömerli’nin leklek fasulyesi gibi bölgeye özgü birçok ata tohumu tanıtıldı. Şenlikte katılımcılar, yanlarında getirdikleri ata tohumlarını birbirleriyle takas ederek hem tohum çeşitliliğini artırdı hem de geleneksel tarımı yaşatma çabasına önemli katkı sundu. Bu takas, çiftçiler arasında bilgi ve deneyim paylaşımını da teşvik etti.
Gelecek Nesiller İçin Bilinçlenme ve Atölye Çalışmaları
Her yaş grubuna hitap eden şenlikte, özellikle çocuklar için keyifli ve eğitici atölyeler düzenlendi. ‘Geleceğe Dönüş’ atölyesinde geri dönüştürülebilir malzemelerden kendi pankartlarını hazırlayan çocuklar, çevre bilincini erken yaşta kazandı. ‘Buğday Abla ve Sihirli Buğday Tanesi’ atölyesinde ise, Malatya-Kayseri ve Sivas yöresine özgü atalık tohumlardan olan Zerun buğdayını toprakla buluşturdu. Atölyede çocuklar, tohumların ekilme sürecinden filizlenme ve toplanmasına kadar olan yetişme süreci hakkında detaylı bilgi sahibi olarak doğanın döngüsünü deneyimleme fırsatı buldu.
Açılış konuşmalarıyla başlayan şenlik, ‘Tohum ve Gıda Sohbetleri’ paneli ile devam etti. Sürdürülebilir tarım, organik üretim ve yerel tohumların önemi gibi konuların konuşulduğu panelin bitiminde gerçekleştirilen soru-cevap bölümüyle katılımcılar, temiz ve doğal içerikli gıdalara ulaşabilme konusunda merak ettikleri sorulara uzmanlardan yanıt buldu. Bu panel, farkındalığın artırılması ve doğru bilgilerin yayılması açısından büyük önem taşıdı.
Yetkililerden Ata Tohumu Vurgusu
Mersinden Kadın Kooperatifi Başkanı Meral Seçer, Tohum Takas Şenliği’nin tohumu, ekosistemi ve sağlığı korumak adına çok anlamlı olduğunu belirtti. Atalık tohumların, kendi coğrafyasında ve mevsiminde yetişmesinden dolayı içeriğindeki vitamin ve mineralleri kaybetmediğini ve sağlıklı olduğunu vurguladı. Kooperatif olarak ata tohumlarının gün yüzüne çıkarılması ve korunması adına yaptıkları örnek projeleri ve çalışmaları anlatan Seçer, coğrafi işaret almış tescilli ürünlere çok önem verdiklerinin altını çizdi. Bu ürünlerin yetiştiricileri olan küçük aile işletmelerinin gelir elde etmesi ve hayatını idame ettirmesi için söz konusu projelerin büyük önem taşıdığını vurgulayan Seçer, “Küçük aile işletmelerinin bu üretimden vazgeçmemeleri, yeni üreticilerin de bu üretime katılmaları için, atalık tohumun önemini hepimizin daha da fark etmesi ve yaygınlaştırması gerekiyor” diye konuştu.
Pandemiden sonra insanların daha sağlıklı gıdalara ulaşma eğiliminde olduğunu ekleyen Seçer, üreticilerin en fazla pazarlama aşamasında zorlandığını ve ayakta kalmaları için desteklenmeleri gerektiğini vurguladı. Seçer, “Mersin Büyükşehir Belediyesi; tohum, gübre ve üretim için gerekli olan malzemeleri çiftçilere veriyor. Çiftçi üretiyor ve pazarlama noktasında kooperatif olarak biz devreye giriyoruz” dedi. ‘Mersinden’ markası ile pek çok atalık tohumun yaygınlaştırılmasına öncü olduklarını sözlerine ekleyen Seçer, “Ata tohumu, sağlığımız ve gelecek mirasımız için çok önemli. Mersinden Kadın Kooperatifi olarak, bu çalışmalarımızı artırarak devam edeceğiz. Çünkü biz kentimizi ve dünyamızı çok seviyoruz” ifadelerini kullandı.
Tarsus Belediye Başkanı Ali Boltaç ise, kültürel mirasa sahip çıkmak, yaşatmak ve gelecek nesillere aktarmak konusunda doğru işler yapmanın önemine değindi. Toplumlara önderlik etmek için bu hususta yol açmak gerektiğini vurgulayan Boltaç, ata tohumlarının günümüzde kıymetinin pek fazla bilinmediğini ve bunlara daha çok sahip çıkmak gerektiğini vurguladı.
Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanı Selçuk Şahutoğlu, kültürel bir miras olan atalık tohumlara sahip çıkmak amacıyla böyle bir şenlik düzenlediklerini söyleyerek, “Bu şenlik sadece tohumu birinden almak diğerine vermek veya bir topraktan alıp bir başka yere ekmek değildir. O tohumu eken üreticinin nasıl ve hangi şartlarda ürününü yetiştirdiğini, çıkan ürünün ne kadar lezzetli olabileceğini, atalık tohumların daha verimli ve sağlıklı doğa bilinci içerisinde yetişmesinin önemini ve topraklarımızı korumamız gerektiğini anlatıyor” diye konuştu.
Katılımcılardan Tam Not
Şenliğe katılanlar da etkinliğin faydalı olduğunu dile getirdi. Tarsus Kent Konseyi Çevre Çalışma Grubu Başkanı Tuğba Korkmaz, etkinliğe büyük bir hevesle geldiklerini ve panelin çok bilgilendirici olduğunu kaydetti. Korkmaz, “Panelistler bizleri geçmişten bugüne kadar, doğal tohumlarla ilgili yapılan çalışmalar hakkında bilgilendirdiler. Ben de bir çiftçi kızıyım. Yıllardır tarımda genetiği oynanmış tohumlar kullanılıyor. Bunlar tüketim aşamasında bizlere ulaştığında, çok fazla yan etki doğurup hastalığa yol açabiliyor. Eğer biz ülkemizi seviyor ve gelecek nesillere de güzel bir ülke bırakmak istiyorsak, doğal ekime ve ürünlere daha çok ilgi göstermeli ve bu konuda hassas davranmalıyız” dedi.
TEMA gönüllüsü Ferda Yahya Beyoğlu ise, ata tohumlarının yaygınlaştırılmasının önemli olduğunu ve bu şenlikler sayesinde insanların farkındalıklarının arttığını söyleyerek, “Toprak şu anda çok değerli. Çok güzel bir şenlikti, ama gençlerin ve özellikle de üniversite öğrencilerinin buralara daha çok gelmesi lazım. Çünkü biz etkinliğe gelenler olayların farkındayız, ama farkında olmayan yeni nesli yönlendirebilirsek çok daha yararlı olur” ifadelerini kullandı.
Mersin’de düzenlenen bu ilk Tohum Takas Şenliği, atalık tohumların korunması, yerel üreticilerin desteklenmesi ve gelecek nesillerin sağlıklı gıdaya erişimi konusunda önemli bir adım olarak tarihe geçti. Bu tür etkinliklerin yaygınlaşması, Türkiye’nin tarımsal mirasının korunması ve sürdürülebilir tarım uygulamalarının yaygınlaşması açısından büyük önem taşıyor.
