Almanya Başbakanı Friedrich Merz, göreve geldikten sonraki ilk resmi yurt dışı ziyaretini Paris’e gerçekleştirerek Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile bir araya geldi. İki liderin gündeminde, Avrupa’nın karşı karşıya olduğu stratejik zorluklar karşısında savunma alanında daha sıkı bir iş birliği kurmak ve kıtanın geleneksel itici gücü olan Fransız-Alman ittifakını yeniden canlandırmak vardı. Görüşme sonrası yapılan açıklamalarda, Ukrayna’ya destekten ortak savunma projelerine, nükleer caydırıcılıktan Avrupa’nın stratejik özerkliğine kadar geniş bir yelpazede önemli mesajlar verildi.
Savunma Sanayiinde Stratejik Hızlanma ve Yeni Konsey
Cumhurbaşkanı Macron, Çarşamba günü düzenlenen ortak basın toplantısında, iki ülkenin mevcut yeni nesil tank, savaş uçakları ve uzun menzilli füze programlarının ötesine geçecek kapasiteler geliştirmek amacıyla Fransız-Alman programlarını hızlandıracağını duyurdu. Detay vermekten kaçınan Macron, bu adımın Avrupa’nın savunma kabiliyetlerini artırmaya yönelik somut bir taahhüt olduğunu belirtti.
Ayrıca, iki ülkenin “ortak stratejik zorluklarımıza operasyonel yanıtlar” sağlamak amacıyla düzenli olarak toplanacak bir Fransız-Alman savunma ve güvenlik konseyi kuracağını da sözlerine ekledi. Başbakan Merz ise bu yeni konseyin işlevine dair, “Gelecekte bu konseyi Ukrayna’ya desteğimizi daha iyi koordine etmek, ulusal savunma planlama ve tedarik projelerimizi daha yakından koordine etmek ve güvenlik ve savunma politikasının stratejik sorularına yeni yanıtlar sağlamak için kullanmak istiyoruz” ifadelerini kullandı.
Ukrayna’ya Kararlı Destek ve Artan Savunma Harcamaları
Her iki lider de Rusya’nın saldırganlığı karşısında Ukrayna’ya verilen desteğin sürmesinin hayati önem taşıdığını vurguladı. Macron, Fransa ve Almanya’nın birinci sorumluluğunun Avrupa’daki güvenlik olduğunu belirterek, “Bu, her şeyden önce Rus saldırganlığı karşısında Ukrayna’ya kararlı desteğimizi gerektiriyor” dedi. Fransa Cumhurbaşkanı, ülkelerin savunma yatırımlarını artırarak Rusya’nın Avrupa güvenliğine yönelik sistemik tehdidine yanıt vermeye devam etmesi gerektiğini söyledi.
Bu çağrıya katılan Başbakan Merz, Avrupa Birliği’ne üye tüm ülkelerde savunma harcamalarının daha da artırılması gerektiğini belirtti. Merz, “Askeri kabiliyet açıklarımızı kademeli olarak kapatmanın ve Ukrayna’ya kapsamlı destek sağlamaya devam etmenin tek yolu bu” diyerek net bir mesaj verdi.
Avrupa’nın Stratejik Özerkliği ve İnovasyon Hamlesi
Macron, Fransa ve Almanya’nın öncelikli yetenek ihtiyaçlarını finanse etmek ve “Avrupa savunma sanayi ve teknoloji tabanımıza yoğun yatırım yapmak” için Avrupa Komisyonu’nun planını yürürlüğe koyması gerektiğini ifade etti. Liderler, ulusal stratejik incelemelerini güncelleme çalışmalarını koordine edecek ve analizleri paylaşacak. Macron ayrıca, “Son olarak, yarının savaşları için ihtiyaç duyulan çığır açıcı yenilikleri mümkün kılmak amacıyla bir Fransız-Alman savunma inovasyon programı kuracağız” diyerek geleceğe yönelik bir vizyon ortaya koydu.
“Avrupa İçin Yeni Bir Fransız-Alman Başlangıcı”
Başbakan Merz, Macron ile “Avrupa için Fransız-Alman yeni bir başlangıç” konusunda anlaştıklarını, Fransız-Alman dostluğuna yeni bir ivme kazandırdıklarını ve her düzeyde iş birliğini derinleştirdiklerini söyledi. “Avrupa daha rekabetçi hale gelmeli ve bunu yapmak için daha birleşik hale gelmeli” diyen Merz, bu birlikteliğin önemine dikkat çekti. Şansölye, Fransa ve Almanya’nın İngiltere ile E3 gayrıresmi güvenlik işbirliği ve Polonya ile Weimar Üçgeni ittifakı gibi mevcut formatları daha da geliştireceğini ekledi.
NATO’nun Avrupa Ayağı ve Nükleer Caydırıcılık Tartışması
“Avrupa’nın güvenlik ve savunma yeteneklerini daha da genişletmek ve NATO içindeki Avrupa ayağını daha da güçlendirmek için ortak önlemler alacağız,” diyen Merz, ikili savunma iş birliğinin derinleştirileceğini ve hızlandırılacağını vurguladı. Macron ise NATO’nun Avrupa ayağını güçlendirmenin, tarihi ittifakları sorgulamak anlamına gelmediğini, aksine Avrupalıların kendileri için daha fazla sorumluluk üstlenmeleri anlamına geldiğini belirtti.
Bu bağlamda nükleer caydırıcılık konusu da gündeme geldi. Macron, “Bu bağlamda, nükleer caydırıcılık da dahil olmak üzere, tarihimiz, özel özelliklerimiz ve Fransa örneğinde olduğu gibi, bağımsız ve özerk yeteneklere ve farklı bileşenlere sahip bir devlet olarak statümüzle ilgili tüm konuların tartışılması son derece doğaldır” dedi. Merz, Fransa ve İngiltere ile “gelecekte böyle caydırıcı bir yanıtı birlikte nasıl sürdürebileceğimiz” konusunda temel bir görüşme yapılması gerektiğini belirterek, bunun “açıkça” NATO içindeki ABD ile nükleer caydırıcılık konusunda varılan anlaşmalara bir ek olarak tasarlandığını söyledi. İki ülke liderleri, dışişleri ve savunma bakanlarının önümüzdeki dönemde bu konuyu detaylıca ele alacağı bildirildi. Merz, hedefin “açıkça ABD tarafından sağlanan nükleer garantinin yerine geçmediğini” bir kez daha vurguladı.
Ukrayna’da Kalıcı Barış Arayışı ve Stratejik Belirsizlik
Fransa Cumhurbaşkanı, Fransa ve Almanya’nın Ukrayna’da ateşkes konusunda ABD ve istekli ülkelerle çalışmaya devam edeceğini ve “güçlü güvenlik garantilerine dayalı” adil ve kalıcı bir barış için koşullar yaratacağını söyledi. Merz’in önümüzdeki haftalarda Ukrayna’yı ziyaret etmeyi planladığı ve ziyaretin detaylarıyla ilgili görüşmelerin sürdüğü belirtildi. Ancak Şansölye, kalıcı bir ateşkes ve anlaşma sağlanana kadar Ukrayna’ya yönelik güvenlik garantilerinin kapsamı hakkında bilgi veremeyeceğini ifade etti.
ABD’nin rolüne de değinen Merz, “Avrupa tarafında üzerimize düşeni yapmaya hazırız. Ancak Amerikalılara hala ihtiyacımız olduğunu da biliyoruz. Amerikalıların gemide kalmasını, NATO içindeki sorumluluklarını yerine getirmeye devam etmesini ve ayrıca Ukrayna’ya karşı sorumluluklarını yerine getirmesini istiyoruz” dedi.
Görüşmede, Ukrayna’ya sağlanan yardımlar, özellikle de Taurus füzeleri konusunda “stratejik belirsizlik” yaratma yaklaşımı da ele alındı. Macron, Merz’in bu konudaki isteğini onayladığını belirterek, “Her basın toplantısında silah kategorilerini, teslimat tarihlerini ve modellerini açıklamak çılgınlık olur, çünkü Rus ordusu sorularınızın yanıtlarını ve bazen de sorularınızı dinliyor olabilir” dedi. Merz, daha önce Ukrayna’ya Taurus füzeleri verme fikrini ortaya atmış olsa da, Şansölye olarak bu konuda kesin bir ifade kullanmaktan kaçındı ve yalnızca Ukrayna’nın Almanya’ya güvenebileceğini söyledi.
Ortak Vizyon: Daha Egemen Bir Avrupa
Macron ve Merz, Avrupa’yı daha egemen kılmak ve çıkarlarını desteklemek amacıyla Fransız-Alman işbirliğini yeniden canlandırma planları hakkında muhafazakar eğilimli Fransız gazetesi Le Figaro’da ortak bir makale de yayınladılar. Makalede, Avrupa ülkeleri savunma kapasitelerine harcama yaparken, Fransa ve Almanya’nın “Avrupa tercihi”ni teşvik edeceği belirtildi. İki lider, Avrupa’nın stratejik bağımlılıklarını azaltması, savunma sistemlerinin sayısını düşürmesi, standardizasyon ve birlikte çalışabilirlik yaratması gerektiği konusunda hemfikir olduklarını vurguladılar. Bu ziyaret ve yapılan açıklamalar, Fransız-Alman motorunun Avrupa’nın geleceğinde daha güçlü ve belirleyici bir rol oynamaya hazırlandığının sinyallerini verdi.
