Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi (GAO), ABD Savunma Bakanlığı’nın (DOD) Guam’da inşa ettiği füze savunma mimarisinin (GDS) inşası, konuşlandırılması ve uzun vadeli yönetimi konusunda net bir strateji geliştirmediğini tespit etti. GAO’nun 22 Mayıs’ta yayımladığı raporda, bu strateji eksikliğinin maliyet ve program aşımları riskleri yaratacağı ve savunma kalkanını işletmek için gereken ek personeli barındıracak altyapının hazır olmayacağı endişesi dile getiriliyor.
Planlama Eksiklikleri ve Olası Gecikmeler
Raporda, Pentagon’un Guam Savunma Sistemi’ni yönetmek için örgütler kurduğu ve şimdi onu sürdürmek ve işletmek için öncü servisler belirlediği belirtilmekle birlikte, Füze Savunma Ajansı’ndan çeşitli servis öncülerine sorumluluk devretmeye yönelik bir strateji olmadığı vurgulanıyor. GAO, bu durumun sonucunda DOD’un GDS unsurlarının konuşlandırılmasında gecikmeler ve organizasyon, eğitim, personel seviyeleri ve tesisler gibi konularda eksik planlar riskiyle karşı karşıya olduğunu ifade ediyor.
Pasifik’teki stratejik adada sistemin kurulması çabalarına öncülük eden Ordu’nun, Guam’da yerleşik diğer askeri hizmetlerden inşaat ve kurulum desteği talep etme konusunda da engellerle karşılaştığı belirtiliyor. Raporda, Savunma Bakanlığı’nın sistemi işletmek ve sürdürmek için gereken personel sayısı ve bunların ne zaman gelebileceklerine dair tahminler konusunda henüz kesin bir bilgi vermediği ifade ediliyor. Denetçi kurum, “Net personel gereksinimleri veya konuşlandırma takvimleri olmadan, hizmetler gerekli destek sistemleri için yeterli planlama yapamayacak, bu da hizmet personelinin hazırlığını azaltacak ve mevcut altyapıyı daha da kötüleştirebilir” uyarısında bulunuyor.
Kritik Takvim Sapmaları ve Altyapı Sorunları
2023’ün sonunda Pentagon, Guam’da planlanan füze savunma mimarisinin kurulması için 2024’ün kritik olduğunu belirtmişti. Çin’den gelen tehdit büyümeye devam ederken, DOD, 2024’ün sonuna kadar Guam’a yönelik olası bir saldırıyı önlemeye yardımcı olacak temel bir yetenek sunmayı taahhüt etmişti. Ancak GAO raporuna göre, bu takvim şimdiden kaymış durumda.
Yaklaşık 170.000 kişilik bir ada olan Guam, Pekin’e Hawaii’den daha yakın ve savunmasız bir konumda bulunuyor. Ada, önemli miktarda ABD savaş gücüne ev sahipliği yapmakta ve bu nedenle Tayvan Boğazı’nda bir savaş durumunda Çin için çekici bir hedef konumunda. Füze Savunma Ajansı ve Ordu, adanın varlıklarını yerleştirerek ve kabiliyetlerini entegre ederek hazırlanmasına başlamak için 2024 mali yılı bütçesinde toplam 1,5 milyar dolar talep etti. Pentagon, 2023 yılında Guam’ı savunmak için gerekli satın alma ve uygulama planını denetleyecek öncü güç olarak Orduyu atamıştı.
Kaynak Rekabeti ve Mevcut Zorluklar
Rapora göre mevcut plan, mimarinin unsurlarını adadaki 16 bölgeye dağıtmak ve bir Guam komuta merkezi kurmak. Pentagon, ilk konuşlandırmanın 2027 mali yılında başlamasını ve nihai GDS unsurlarının 2032 mali yılında gelmesini planlıyor.
Ordunun 2013 yılında Guam’da Terminal Yüksek İrtifa Alan Savunması (THAAD) sistemini kurma deneyimi göz önüne alındığında, mimarinin oldukça zorlu olduğu görülüyor. Talon Görev Gücü olarak bilinen THAAD bataryası, başlangıçta sefer amaçlı konuşlandırılmış ancak Kuzey Kore’den gelebilecek olası balistik füze tehditlerine karşı savunma amacıyla Haziran 2016’da kalıcı olarak konuşlandırılmıştı.
On yıldan fazla bir süre sonra, raporda Ordunun THAAD bataryası için yeterli kurulum desteğine sahip olmadığı ve sistemi desteklemek için Deniz Kuvvetlerinden inşaat onayı almakta zorluk çektiği belirtiliyor. Ordunun adadaki statüsü, onu kendi inşaat planlayıcılarından mahrum bırakarak diğer hizmetlere güvenmeye zorluyor. Örneğin GAO, THAAD biriminin, Mayıs 2023’te bir tayfunun adayı vurmasının ardından ekipmanlar için geçici bir bakım tesisi inşa etmek üzere Ocak 2024’e kadar çevre çalışmalarına başlama onayı almadığını bildiriyor.
GAO daha önce Guam’ın sınırlı konut imkânlarının, Deniz Piyadeleri’nin orada bir varlık oluşturması ve Hava Kuvvetleri ile Deniz Kuvvetleri’nin füze savunma sisteminin kurulması için gereken kaynaklar için rekabet edebilecek kendi üsleri için inşaat öncelikleri olması nedeniyle endişe verici olduğunu bildirmişti. Ayrıca ünitede parçalar için sınırlı depolama alanı bulunuyor ve bazı parçaları korumasız şekilde dışarıda bırakmak zorunda kalıyor, bu da sürekli korozyon sorunlarına yol açıyor. Zorlu koşullar, “moral zorluklarına” da yol açmış; THAAD birimi 2023’te akan su ve buz makinesi olan bir tuvalet kurmuş olsa da, konumda hala içilebilir su yok.
Raporda, Ordunun yeni füze savunma mimarisini desteklemek için çok daha fazla sayıda tesise ihtiyaç duyacağı ve “Guam’ı tercih edilen bir görev istasyonu haline getirmek” istediği belirtiliyor. GAO, ordunun adada kendi üssünü kurmayacağı için diğer kuvvetlerden kurulum desteği almaya devam etmek zorunda kalacağını ve bu durumun “Ordu’nun inşaat önceliklerini savunma ve birden fazla lokasyonda kurulum desteğini koordine etme konusunda muhtemelen zorluklarla karşılaşacağı” anlamına geldiğini belirtti.
Aynı zamanda Pentagon, füze savunma sistemi için adaya personel taşımayı düşünüyor. Deniz Piyadeleri de ayrıca 1.700 Deniz Piyadesini Japonya’nın Okinawa kentinden Guam’a taşıyor ve hepsi 2029’a kadar taşınması planlanıyor. GAO daha önce Guam’daki sınırlı konut imkânlarının endişe verici olduğunu bildirmişti.
GAO’dan Öneriler
Pentagon ayrıca Guam mimarisinin hangi unsurlarını işletmek ve sürdürmekten hangi hizmetin sorumlu olacağını belirlemekte de zorlandı. GAO, sistemin çeşitli yönleri için sorumlulukların bölünmesi konusunda bazı iç anlaşmazlıklar olduğunu belirtti.
Raporda, Savunma Bakan Yardımcısı’nın Haziran 2023’te Ordu’ya GDS için 120 gün içinde kaç personele ihtiyaç duyulacağını belirlemesi talimatını vermesine rağmen, ordunun görevi tamamlamadığı ve Ağustos 2024’e kadar hala bir sayı üretemediği belirtiliyor. Ordu, GAO’ya, personel seviyelerini, tesis ihtiyaçlarını ve eğitim planlarını belirlemeden önce Pentagon’un operasyonlar ve idame için lider organizasyonlara karar vermesini beklediğini bildirdi. Raporda ayrıca Pentagon’un sorumluluğun devredilmesine ilişkin bir takvim belirlemediği belirtiliyor.
“DOD, GDS’yi yönetmek için birden fazla askeri hizmet önerdi, bu da GDS’yi işletmek ve sürdürmek için bir plan geliştirmeyi özellikle zorlaştırıyor” ifadelerine yer verilen raporda, DOD yetkililerinin bu füze savunma programının bakanlığın en büyük ve en karmaşık programı olacağını, çeşitli DOD paydaşları arasında iletişim ve planlama zorlukları yaratacağını söylediği aktarılıyor.
Raporda, Pentagon’un adaya hangi zaman diliminde personel göndereceğine dair bir öngörüde bulunmaması nedeniyle, “Guam’a, üç farklı askeri birlik tarafından işletilen üslerde güvenlik, yangın koruma ve acil durum yönetimi gibi yeterli tesis veya tesis destek hizmetleri olmadan personel gönderme” olasılığıyla karşı karşıya olduğu belirtiliyor. Bazı tahminlere göre 2028 mali yılına kadar Guam’da yaklaşık 913 ordu personeline ihtiyaç duyulacakken, bir başka tahmine göre ise aynı yıla kadar bu sayının 4.464 personele çıkabileceği öngörülüyor. Adanın nüfusunun genel olarak 2034 mali yılına kadar 17.917 personel ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden 26.605’e çıkacağı tahmin ediliyor.
GAO, raporunda Pentagon’un mimarinin çeşitli unsurları için sorumlulukların lider kuruluşlara ve hizmetlere aktarılmasına yönelik bir zaman çizelgesi içeren bir strateji geliştirmesini öneriyor. Ordunun adada desteklenen bir komutanlık olarak örgütlenmesi için de “uzun vadeli bir strateji” geliştirmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, savunma bakanının, Guam’da gerekli destek tesislerinin inşasının tamamlanması için yeterli zaman sağlamak amacıyla mimari için gereken personel gereksinimlerini belirlemesi gerektiği belirtiliyor.
