ABD Başkanı Donald Trump’ın yakın zamanda yayımladığı bir başkanlık emri uyarınca, bazı ordu tesislerine nükleer mikroreaktörlerle güç sağlanabilecek. Bu emir, ulusal güvenlik için gelişmiş nükleer reaktör teknolojilerinin kullanımına öncülük ediyor ve ABD Ordusu’nun enerji ihtiyaçlarını karşılamada önemli bir stratejik değişikliği işaret ediyor.
Başkanlık Emri ve Hedef Tarih
23 Mayıs’ta yayımlanan başkanlık emri, ulusal güvenlik için gelişmiş nükleer reaktör teknolojilerinin kullanılmasını vurguluyor. Emirde, Ordu Bakanı Daniel Driscoll’a, hem kurulum hem de operasyonel enerji için bu teknolojiyi kullanan bir program oluşturması talimatı veriliyor.
Bu program kapsamında, 30 Eylül 2028 tarihine kadar yurtiçindeki bir askeri üste veya tesiste nükleer reaktörün faaliyete geçirilmesi hedefleniyor. Emirde belirtildiğine göre, “Gelişmiş nükleer reaktörler, kritik savunma tesislerine ve diğer görev kabiliyeti kaynaklarına dayanıklı, güvenli ve güvenilir güç sağlama potansiyeline sahip olan Nesil III+ reaktörler, küçük modüler reaktörler, mikro reaktörler ve sabit ve mobil reaktörler gibi nükleer enerji sistemlerini içerir.” Bu geniş tanım, farklı boyut ve kabiliyetlerdeki nükleer reaktörlerin askeri tesislerde kullanılabileceğini gösteriyor.
Pentagon’un Mikroreaktör Vizyonu ve “Proje Pele”
Pentagon, uzak üslere güç sağlamak için nükleer mikroreaktörler inşa etme planlarını zaten duyurmuştu. Bu programın 2024’te testlere, 2025’te ise gösterilere başlaması bekleniyor.
Pentagon yetkilileri, 2022’nin başlarında, Savunma Bakanlığı’nın bir C-17 kargo uçağıyla zorlu bir bölgeye uçurularak askeri bir üsse güç sağlamak üzere kurulabilecek bir nükleer mikroreaktör inşa edeceğini duyurmuştu. “Proje Pele” adı verilen bu girişim, üç ila dört adet 20 fitlik nakliye konteynerine sığabilecek ve yakıt ikmali yapılmadan önce üç yıla kadar tam güçte bir ila beş megavat güç sağlayabilecek 40 tonluk bir reaktörün ana hatlarını çiziyordu. İsim, ateş ve volkan tanrıçası olan Hawaii tanrısı Pele’ye bir göndermedir. Kısaltma aynı zamanda Taşınabilir Enerji Kalıcı Etkiler anlamına gelmektedir (Portable Energy Lasting Effects). Pentagon, reaktörü inşa etmek için Haziran 2022’de Lynchburg, Virginia merkezli BWX Technologies’e 300 milyon dolarlık bir ilk sözleşme vermişti.
Temsilciler Meclisi Önünde Açıklamalar
Çarşamba günü Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi önünde ifade veren Ordu Bakanı Daniel Driscoll ve Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Randy George, çeşitli komite üyelerinden girişimle ilgili çok sayıda soruyu yanıtladı.
Driscoll, Wisconsin Cumhuriyetçi Partisi Milletvekili Derrick Van Orden’ın, mikroreaktörlerin Amerika’nın ulusal güvenlik stratejisindeki yerini sorgulayan sorusuna yanıt olarak, söz konusu hamleye desteğini belirtti. Driscoll, “Mikroreaktörlerin, hem CONUS [kıta ABD’si], hem OCONUS [kıta ABD’si dışında] hem de barış ve savaş zamanlarında ABD Ordusunun gelecekteki enerji ihtiyaçlarını karşıladığımızda inanılmaz bir varlık olabileceğini düşünüyorum,” dedi. “Bu çabaya öncülük etmekten heyecan duyuyoruz.”
Ne Driscoll ne de George, böyle bir reaktörün hangi tesiste bulunabileceğine dair ayrıntılara sahipti. Ancak her ikisi de reaktörlerin bazı tesisler için enerji dayanıklılığı ve bağımsızlık sağlayabileceğini söyledi. Bu, askeri üslerin dış şebekelere olan bağımlılığını azaltarak, siber saldırılar veya doğal afetler gibi durumlarda enerji güvenliğini artırma potansiyeli taşıyor.
