ABD Başkanı Donald Trump ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Rusya’nın son dönemde artan insansız hava aracı (İHA) ve füze saldırılarını savuşturmaya çalışan Ukrayna’ya silah sağlayabilmek için Avrupa’daki NATO müttefiklerine silah satıldığını duyurdu. Bu strateji, Ukrayna’ya kritik askeri yardımın daha hızlı ulaştırılmasını hedefliyor.
Perşembe günü NBC’ye konuşan Trump, “NATO’ya silah gönderiyoruz ve NATO bu silahların parasını %100 ödüyor,” dedi. “Yani yaptığımız şey şu: Gönderilen silahlar NATO’ya gidiyor ve NATO da bu silahları (Ukrayna’ya) verecek ve NATO da bu silahların parasını ödüyor.” Bu açıklama, Ukrayna’ya yönelik askeri desteğin finansman ve lojistik sürecine dair önemli bir ipucu verdi.
Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Cuma günü Malezya’nın başkenti Kuala Lumpur’a yaptığı ziyarette gazetecilere, Ukrayna’nın talep ettiği ABD yapımı silahların bir kısmının Avrupa’daki NATO müttefiklerine dağıtıldığını söyledi. Rubio, bu silahların Ukrayna’ya transfer edilebileceğini ve Avrupa ülkelerinin de ABD’den yedek silah satın alabileceğini belirtti. Rubio, “Örneğin bir şeyi Almanya’dan Ukrayna’ya taşımak, onu bir (ABD) fabrikasından sipariş edip oraya götürmekten çok daha hızlıdır” diyerek lojistik avantajı vurguladı.
Ukrayna’nın Acil İhtiyacı: Patriot Hava Savunma Sistemleri
Ukrayna, Rus balistik ve seyir füzelerini durdurmak için daha fazla ABD yapımı Patriot hava savunma sistemine acilen ihtiyaç duyuyor. Trump’ın Cumhuriyetçi yönetimi, üç yıldan uzun süredir Rusya’nın işgaline karşı mücadele eden Ukrayna’ya daha fazla hayati askeri yardım sağlamaya hazır olup olmadığı konusunda çelişkili sinyaller veriyordu. Ancak Trump, bazı silah sevkiyatlarına ara verdikten sonra Ukrayna’ya savunma silahları göndermeye devam edeceğini söyledi. ABD yetkilileri bu hafta, 155 mm mühimmat ve hassas güdümlü roketlerin yolda olduğunu bildirdi.
Rubio, Almanya, İspanya ve diğer Avrupa ülkelerinin Patriot füze sistemlerine sahip olduğunu, bazılarının da daha fazla sipariş verdiğini belirtti. ABD’nin NATO müttefiklerini “Ukrayna’nın istediği silahları, sistemleri ve savunma sistemlerini sağlamaya teşvik ettiğini” söyleyen Rubio, “Çünkü bunlar stoklarında mevcut. Daha sonra biz de onlarla, bizimle, onların yedeklerini satın alabilecekleri finansal anlaşmalar yapabiliriz” ifadelerini kullandı.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Perşembe günü yaptığı açıklamada, Ukrayna’nın yabancı ülkelerden kendisine 10 Patriot sistemi ve füzesi daha tedarik etmelerini istediğini söyledi. Zelenski, Almanya’nın iki sistem tedarik etmeye hazır olduğunu, Norveç’in de bir sistem tedarik etmeyi kabul ettiğini belirtti.
Rus Saldırıları Yoğunlaşıyor, Sivil Kayıplar Artıyor
Rusya, son zamanlarda büyük çaplı hava saldırıları düzenleyerek Ukrayna’nın hava savunmasını çökertmeye çalıştı. Rusya, bu hafta başlarında Ukrayna’ya 700’den fazla saldırı ve tuzak İHA ateşleyerek, son iki hafta içinde üçüncü kez önceki gece gerçekleştirilen saldırıları geride bıraktı. Aynı zamanda Rusya’nın daha büyük ordusu, Kremlin’in Şubat 2022’de komşu Ukrayna’nın işgalini emretmesinden bu yana her iki tarafta binlerce askerin öldüğü 1.000 kilometrelik (620 mil) cephe hattının bazı kısımlarına sert bir şekilde baskı yapıyor.
Son Rus saldırılarının etkisi büyük oldu. Yetkililer, son saldırılarda Rus insansız hava aracının cuma günü şafak vakti Harkov’un merkezini hedef aldığını, dokuz kişinin yaralandığını ve Ukrayna’nın ikinci büyük kentindeki bir doğum hastanesinin hasar gördüğünü söyledi. Kharkiv Belediye Başkanı Ihor Terekhov, Telegram’da yaptığı açıklamada, yeni doğan bebek sahibi annelerin başka bir sağlık kuruluşuna tahliye edildiğini bildirdi. Yaralılar arasında hastanedeki herhangi birinin olup olmadığı konusunda bilgi verilmedi. Ayrıca, güneydeki Odessa kentine gündüz vakti düzenlenen insansız hava aracı saldırısında dokuz kişi yaralandı.
Zelenski, Harkov bombardımanının ardından “Ukrayna’da sessizlik yok” dedi. Ukrayna’nın başkenti Kiev, son haftalarda ülkenin birçok bölgesi gibi, çoğunlukla geceleri tekrarlanan ve yoğunlaşan İHA saldırılarına maruz kaldı. BM’nin Ukrayna’daki insan hakları misyonu Perşembe günü yaptığı açıklamada, Haziran ayında son üç yılın en yüksek sivil kayıplarının yaşandığını, 232 kişinin öldüğünü ve 1.343 kişinin yaralandığını söyledi. Rusya’nın Haziran ayında geçen yılın aynı ayına göre 10 kat daha fazla İHA ve füze fırlattığını belirtti.
Ukrayna’nın Diğer Silah İhtiyaçları ve Yeni Savunma Projeleri
Zelenski, Ukrayna’nın Batılı ortaklarına, Perşembe günü Roma’da düzenlenen uluslararası toplantıda verdikleri yardım sözlerini hızla yürürlüğe koymaları çağrısında bulundu. Ukrayna’nın ayrıca Rus yapımı Shahed İHA’larını düşürmek için daha fazla önleyici İHA’ya ihtiyacı olduğunu belirten Putin, Moskova’nın günde 1.000’e kadar İHA üretmeyi planladığını da sözlerine ekledi.
Zelenski, Perşembe günü Trump ile yapılan görüşmelerin “çok yapıcı” olduğunu söyledi. Rusya’nın Kiev’de tekrarlanan insansız hava aracı ve füze saldırılarının ardından yetkililer, Cuma günü Clear Sky adlı proje kapsamında kapsamlı bir insansız hava aracı önleme sistemi kurduklarını duyurdu. Kiev Askeri İdaresi Başkanı, projenin önleyici insansız hava araçlarına, operatör eğitimine ve yeni mobil müdahale birimlerine 6,2 milyon dolarlık yatırım içerdiğini söyledi.
Zelenski, Shahed’lere karşı başarılı olduğu kanıtlanan yeni geliştirilen önleyici İHA’ların üretimini hızlandırmak için yabancı ortaklara Ukrayna’ya yardım çağrısında bulundu. “Ülke olarak bir çözüm bulduk, bilim insanları ve mühendisler bir çözüm buldu. Anahtar bu,” dedi. “Finansmana ihtiyacımız var. Sonra da müdahale edeceğiz.”