ABD Kongresi, Pentagon’un 2026 mali yılı için önerdiği bütçede Hava Kuvvetleri’ne yönelik bazı büyük kesintileri geri almaya hazırlanıyor. Bu hamleyle, efsanevi A-10 Warthog taarruz uçaklarının bir kısmı tamamen emekliye ayrılmaktan kurtulurken, F-35 ve E-7 Wedgetail programları da yeniden gündeme geldi.
Pentagon’un Haziran ayında açıkladığı bütçe teklifi, Hava Kuvvetleri’nin kalan 162 adet A-10 filosunu, başlangıçta planlanandan iki yıl önce, yani 2026’da emekliye ayırmayı öngörüyordu. Ayrıca, yaşlanan E-3 Sentry (AWACS) uçaklarının yerini alması beklenen E-7 Wedgetail programının iptal edilerek yerine E-2D Hawkeye ve uzay tabanlı sensörlerin alınması, hatta planlanan F-35A Müşterek Taarruz Uçağı alımının neredeyse yarı yarıya, yani 24’e düşürülmesi planlanıyordu.
Önerilen E-7 ve F-35 kesintileri, Hava Kuvvetleri camiasında büyük yankı uyandırdı. Aralarında altı eski genelkurmay başkanının da bulunduğu 16 emekli dört yıldızlı general, bu değişikliklere karşı çıkarak Pazartesi günü üst düzey Kongre liderlerine mektup gönderdi ve milletvekillerini rotayı değiştirmeye çağırdı.
Senato ve Temsilciler Meclisi’nden Karşı Hamle
Senato Silahlı Hizmetler Komitesi Cuma günü, A-10 ve F-35 değişikliklerinin bir kısmını hafifletecek olan 2026 Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) taslağının kendi versiyonunu onayladığını duyurdu. Bu taslak, Hava Kuvvetleri’nin 2026 yılında en az 103 adet Warthog’u elinde tutmasını gerektirecek. Ayrıca, 35 adet gelişmiş savaş uçağı satın almak için hizmetin tedarik listesine 10 adet daha F-35A eklenecek. Böylece F-35 alımı 24’ten 34’e çıkarılmış olacak.
Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi’nin Cuma günü yayınlanan NDAA’sının başkanlık onayı ise Hava Kuvvetleri’nin E-7 programına fon sağlamayı yeniden sağlayacak. E-7, eskiyen E-3 Sentry veya Havadan Uyarı ve Kontrol Sistemi uçağının yerini alacak olan Boeing yapımı bir hava muharebe yönetim sistemidir. Ancak son aylarda Pentagon, E-7 programını sonlandırmak için harekete geçmiş ve Savunma Bakanı Pete Hegseth, Haziran ayında milletvekillerine E-7’nin maliyetinin arttığını ve Çin gibi gelişmiş bir rakiple mücadelede bu sistemin sürdürülebilir olup olmayacağını sorguladığını belirtmişti. Pentagon’un önerdiği 2026 bütçesi, E-7 fonunu yaklaşık 200 milyon dolara düşürüyordu. Bu miktar, 2024’teki 850 milyon dolar ve 2025’teki 607 milyon dolardan önemli bir düşüş anlamına geliyordu. Temsilciler Meclisi’nin önerdiği NDAA, E-7 programının hızlı prototipleme aşamasına devam edebilmesi için programa 600 milyon dolar daha ekleyerek bütçesini yaklaşık 800 milyon dolara çıkaracak.
Diğer Önemli Değişiklikler ve Stratejik Planlar
Temsilciler Meclisi, Hava Kuvvetleri’nin Lockheed Martin yapımı hipersonik AGM-183A Havadan Fırlatılan Hızlı Müdahale Silahı (ARRW) için 387 milyon dolarlık talebini kabul edecek. Hava Kuvvetleri, son yıllardaki birkaç başarısız testin ardından ARRW’den uzaklaşmaya başlamış, ancak şimdi yön değiştirme belirtileri gösteriyor.
Senato NDAA ayrıca Hava Kuvvetleri’nin gelecekte önemli görevlerini nasıl yerine getirmeyi planladığına dair iki kapsamlı yol haritası sunmasını gerektirecek: Biri bombardıman gücüyle ilgili, diğeri ise istihbarat, gözetleme ve keşif faaliyetlerini nasıl yürüteceğiyle ilgili. Bu, Kongre’nin Hava Kuvvetleri’nin uzun vadeli stratejileri ve modernizasyon planları üzerinde daha fazla kontrol ve şeffaflık talep ettiğini gösteriyor.
