Belçika hükümeti, Cuma günü onayladığı güncellenmiş stratejik plan kapsamında, daha fazla F-35 savaş uçağı, üçüncü bir fırkateyn satın alacak ve hava savunmasına milyarlarca avro harcayacak. Ülke, onlarca yıldır NATO’nun savunmaya en az harcama yapan üyelerinden biri olmasının yol açtığı yetenek açıklarını kapatmayı hedefliyor.
Belçika Savunma Bakanı Theo Francken, 100 sayfadan fazla süren Stratejik Vizyon 2025 raporunun önsözünde, Belçika ordusunun keşif görevlerinden ziyade caydırıcı ve yüksek yoğunluklu savaşlara uygun bir güç oluşturmak için “kapsamlı bir dönüşüme” ihtiyaç duyduğunu yazdı. Plan, daha fazla donanıma ek olarak, 2034 yılına kadar askeri personel sayısının yaklaşık üçte bir oranında artırılmasını öngörüyor.
Francken, “Belçika gibi bir ülke, ancak sadık ve güçlü ortaklarla ittifak kurarak özgür ve egemen kalabilir,” dedi. “Ve ancak onları savunmak için dayanışma göstermeye hazırsak, onların sadakatine güvenebiliriz.”
Savunma Harcamalarında Radikal Değişim
Yeni Belçika hükümeti, bu yılın başlarında, 2025 yılı için 12,8 milyar avroluk (14,9 milyar ABD doları) bir bütçeyle savunma harcamalarını GSYİH’nın %2’sine çıkarmayı kabul ederek, NATO’nun savunma harcamaları tablosunun on yıllardır en alt sıralarında yer alan politikasından vazgeçti. Ülke, 2024 yılında GSYİH’sının tahmini %1,29’unu savunmaya ayırmış ve sadece İspanya daha kötü bir performans sergilemişti.
Belçika, Cuma günü yayınlanan stratejik plan kapsamında 2026-2034 yılları arasında 34,8 milyar avroluk kapasite taahhüdü bütçelendiriyor ve bu fonların 24,7 milyar avrosu bu dönemde harcanacak. Francken, hükümetin somut taahhütler aracılığıyla ülkenin diplomatik güvenilirliğini yeniden tesis etmeyi hedeflediğini belirtti.
Öncelikli Alanlar ve Planlanan Alımlar
Rapora göre, mevcut savunma bütçesi, yıllardır yetersiz yatırımların yol açtığı tüm açıkları kapatamıyor ve Belçika öncelikli alanlara odaklanacak. Bunlar arasında:
- Orta motorize tugayının tam operasyonel hale getirilmesi.
- Katmanlı hava savunma sistemleri oluşturulması.
- Hazırlığı garanti altına almak için mühimmat tedarikinin artırılması.
- Hava muharebe kabiliyetinin artırılması.
- Deniz üstü muharebe kapasitesinin genişletilmesi.
Planlanan önemli alımlar arasında, 1,67 milyar avroluk bir bütçeyle 11 adet ek F-35 savaş uçağı da yer alıyor ve siparişlerin gelecek yıl verilmesi planlanıyor. Belçika, halihazırda 34 adet jet sipariş etti ve şimdiye kadar sekizi teslim edildi. Tüm filonun 2031 başlarında faaliyete geçmesi bekleniyor. Raporda, yüksek yoğunluklu operasyonlar ve insansız hava araçları ile hipersonik füzeler gibi yeni tehditlerin hava kuvvetleri bileşeninin güçlendirilmesini “kesinlikle gerekli” hale getirdiği vurgulanıyor.
Belçika şu anda kara tabanlı füze savunma sisteminden yoksun ve hava savunma kabiliyetini kademeli olarak geliştirmenin ilk adımı olarak Kongsberg’den 2 milyar avroya 10 adet NASAMS sistemi satın alacak. Plana göre, hassas altyapıya odaklanarak tüm bölgeyi savunmak hedefleniyor. Belçika, Avrupa’nın en işlek ikinci limanı olan Antwerp’e ve Brüksel’deki NATO karargahına ev sahipliği yapıyor.
Hükümet ayrıca, 2 milyar avroluk bir bütçeyle üç adet uzun menzilli hava savunma sistemi satın almayı planlıyor ve ilk taahhüt 2029’da gerçekleştirilecek. Uzun menzilli sistemler için, Hollanda’nın hava savunma kapasiteleriyle tam uyumluluk “kesinlikle garanti altına alınmalı.”
Dönem bütçe planları arasında ülkenin kara motorize kabiliyeti için 13,9 milyar avroluk bir kaynak da yer alıyor; bu miktarın 6 milyar avrosu muharebe manevraları için. Belçika, Lüksemburg ile birlikte NATO’ya bir motorize orta tugay, bir motorize hafif tugay ve ortak bir motorize orta muharebe keşif taburu sağlamayı taahhüt ettiğini belirtiyor.
Belçika, silahlı kuvvetlerin deniz unsurlarını güçlendirmek için 1,3 milyar avroluk bir bütçeyle üçüncü bir denizaltı savar fırkateyni satın almayı planlıyor. Ülke ayrıca 2027 yılında 254 milyon avroluk bir bütçeyle üçüncü MQ-9B SkyGuardian drone’unu sipariş etmeyi planlıyor.
Gelecek Hedefleri ve Uluslararası Rol
Belçika hükümeti, Nisan ayında savunma harcamalarını 2025’te GSYİH’nın %2’sine çıkarmayı ve 2033’e kadar bu seviyeyi koruyarak %2,5’e çıkarmayı kabul etti. Strateji raporuna göre, mevcut planlar ve ekonomik görünüme göre Belçika’nın savunma harcamaları 2033 yılında kademeli olarak 16,5 milyar avroya, ardından 2034 yılında ise 21,3 milyar avroya yükselecek.
Raporda, Belçika’nın 2035 yılına yönelik stratejik hedeflerinin, kolektif savunma bağlamında yüksek yoğunluklu bir askeri çatışmaya hazırlanmak, topraklarını korumak ve gelecekteki savaşları öngörmek olduğu belirtiliyor.
Hükümetin hedefi, bu yıl başında 26 bin 200 olan askeri personel sayısını 2029 yılı sonuna kadar 29 bine, 2034 yılı sonuna kadar ise 34 bin 500’e çıkarmak ve sivil savunma personeli sayısını da üç kattan fazla artırmak. Belçika ayrıca planlama döneminin sonuna kadar yedek kuvvet sayısını beş katına çıkararak 12 bin 800’e çıkarmayı ve Hollanda’nın 2023’te başlattığı askerlik hizmeti programını örnek alarak 2026’da genç yetişkinler için gönüllü askerlik hizmetini başlatmayı planlıyor.
Francken, savaş tehdidinin Soğuk Savaş dönemindeki herhangi bir zamandan daha büyük olduğunu ve Belçika’nın her alanda hazırlıksız olduğunu, buna askeri tehditlerin gerçekliği konusunda yeterince bilgilendirilmemiş ve farkında olmayan bir halk da dahil olduğunu söyledi. Francken, ABD’nin Asya’ya yönelmesinin Avrupa’nın belli bir düzeyde stratejik özerkliğe zorlanması anlamına geldiğini ve Belçika’nın ise NATO içinde bir Avrupa savunma ayağı geliştirilmesi gerektiğini savunduğunu belirtti.
Strateji raporunda, Ukrayna’daki savaşın sona ermesinin Rusya’yı NATO dayanışmasını sınamaya yöneltebileceği, örneğin bir Baltık ülkesini işgal edebileceği veya ittifak üyelerinden birine (bunlara Belçika da dahil olabilir) hedefli bir füze saldırısı düzenleyebileceği belirtiliyor.
