Avrupa, Ukrayna’nın gelecekteki Rus saldırganlığına karşı güvenliğini sağlamak için ABD’den güvenlik garantisi almak amacıyla milyarlarca dolarlık silah alımı yapmayı planlayabilir. Analistler, bu durumun, Avrupa’nın kendi savunma sanayisini geliştirme çabalarını sekteye uğratabileceğini ancak kısa vadede başka seçeneklerinin olmadığını belirtiyor.
Güvenlik Garantisinin Maliyeti
Ukrayna’daki çatışmaların sona ermesi halinde, Batılı güçlerin Kiev’in güvenliğini nasıl sağlayacağı tartışılıyor. ABD Başkanı Donald Trump, ABD’nin bu çabaları koordine edebileceğinden bahsederken, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski, ABD’yi masada tutmak için 90 milyar dolar değerinde ABD silahı satın almayı teklif edebileceklerini söyledi.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, bu güvenlik garantisinin büyük maliyetinin Avrupa’ya kesileceğini belirtti. Vance, “Bu hangi şekilde olursa olsun, yükün aslan payını Avrupalılar üstlenmek zorunda kalacak,” dedi. “Bu onların kıtası, onların güvenliği ve başkan çok net bir şekilde belirtti: Burada devreye girmeleri gerekecek.” Bu durum, Trump’ın “işlemsel” diplomasi anlayışının bir yansıması olarak görülüyor.
Avrupa’nın İkilemi
Bu durum, Avrupa’yı bir ikilemle karşı karşıya bırakıyor. Bir yandan kendi savunma sanayisine yatırım yapmaya çalışırken, diğer yandan Ukrayna’ya gerekli askeri yardımı sağlamak için ABD’den pahalı silahlar almak zorunda kalabilirler. AB’nin yeni savunma programı SAFE, Avrupa ürünlerine yatırımı önceliklendiriyor. Ancak, Fransız düşünce kuruluşu IESD’den analist Yohann Michel, Avrupa’nın kısa vadede ABD’ye ödeme yapmaktan başka çaresi olmadığını söyledi. Michel, “İhtiyaç duyulan silahların çoğu Patriot gibi ABD’den geliyor. Üretmezsek, bedel ödemek zorundayız,” dedi.
Avrupa Politika Merkezi’nden Christian Mölling de, Avrupa’nın bu tartışmalardan kaçındığını ancak “Patriot bataryalarının alternatifi yok” diyerek ödeme yapmaktan başka çarelerinin kalmayacağını belirtti. Mölling, “Brüksel’in ABD’ye 90 milyar dolarlık bir çek vereceğini sanmıyorum, ancak birkaç küçük ödeme yapılacaktır,” diyerek bir tür uzlaşma olacağını ima etti.
Bu durum, bazı Avrupalı liderlerin tepkisine de neden oldu. Slovakya Başbakanı Robert Fico, ABD’den silah alıp Ukrayna’ya ücretsiz gönderme fikrini “en kötü kabus” olarak nitelendirdi.
Öte yandan, Rusya’nın Batılı birliklerin Ukrayna’da bulunması fikrine karşı çıkması, güvenlik garantisi anlaşmasının gerçekleşmesini zorlaştırıyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Trump arasında Alaska’da yapılan görüşmelerden bu yana Rusya, Batılı birliklerin varlığına karşı çıktığını net bir şekilde ifade etti.
