ABD Başkanı Donald Trump ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski arasında Oval Ofis’te gerçekleşen görüşme, Şubat ayındaki gergin görüşmenin aksine, yapıcı bir atmosferde geçti. Avrupalı liderlerin de katılımıyla gerçekleşen toplantı, transatlantik birliğin sergilenmesi olarak değerlendirildi. Toplantı sonrası Almanya Başbakanı Friedrich Merz, beklentilerinin aşıldığını belirtirken, Zelenski de bu görüşmeyi “savaşı sona erdirme yolunda önemli bir adım” olarak nitelendirdi. Ancak, liderler arasındaki dostça şakalaşmalara ve iyimserliğe rağmen, savaşın sona ermesinin önündeki temel engeller konusunda somut bir ilerleme kaydedilemedi.
Savaşın Sona Ermesinin Önündeki Başlıca Engeller
Toplantıda gündeme gelen ancak net bir çözüme ulaşılamayan dört ana sorun bulunuyor:
Ukrayna’ya Güvenlik Garantileri: Ukrayna, barış anlaşması sonrası Rusya’nın gelecekteki saldırılarını caydırabilecek güvenceler istiyor. Zelenski’nin güçlü bir Ukrayna ordusu ve Batılı ortaklardan sürekli silah desteği talebine karşın, Avrupa’nın Amerikan askeri gücünün de dahil olmasını istediği bir koalisyon gücü konusunda net bir uzlaşı sağlanamadı. Donald Trump, Amerikan birliklerini bu çabaya dahil etmekten kaçınarak sadece “koordinasyon” sağlayacağını belirtti. Rusya ise NATO birliklerinin Ukrayna’da bulunması fikrini reddediyor.
Ateşkes Konusu: Ukrayna ve Avrupalı destekçileri, barış görüşmeleri sürerken derhal bir ateşkes istiyor. Ancak sahadaki ilerlemesi devam eden Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, bu fikre sıcak bakmıyor. Trump’ın bu konudaki duruşu ise değişkenlik gösterdi. Daha önce Putin’i ateşkesi kabul etmemesi halinde “ağır sonuçlarla” tehdit eden Trump, kapalı kapılar ardındaki toplantıdan sonra “kalıcı bir barış üzerinde çalışırken derhal ateşkesi tercih ettiklerini” belirtti. Trump’ın bu konudaki nihai tutumu, savaşın seyrini ve Rusya’nın ele geçireceği toprak miktarını etkileyebilir.
İşgal Altındaki Ukrayna Toprakları: Zelenski ve Avrupalı liderler, Putin’den Donbas ve diğer işgal altındaki bölgelerden çekilmesini istiyor. Ukrayna Anayasası’nın ülkenin toprak bütünlüğünü koruma gerekliliğine vurgu yapan Zelenski, toprak kaybının gelecekteki işgaller için bir sıçrama tahtası olacağını savunuyor. Bu kritik konu, toplantıda ele alınmadı ve Litvanya’nın eski dışişleri bakanlarından Gabrielius Landsbergis, bu durumun en çok Putin’in işine yaradığını belirtti.
Putin-Zelenski Görüşmesi: Zelenski, Putin ile doğrudan görüşmeyi defalarca teklif etse de, Putin bir anlaşmada önemli ilerleme kaydedilmeden yüz yüze görüşmek istemiyor. Trump, Zelenski ile yaptığı görüşmenin ardından, Putin ile konuştuğunu ve ikisi arasında bir görüşme için hazırlıklara başladığını duyurdu. Ancak Rusya’dan gelen açıklamalar, böyle bir toplantı için net bir anlaşmaya varıldığına dair bir işaret vermedi. Bu da müzakerelerdeki belirsizliği koruyor.
Sonuç ve Analiz
Washington’daki görüşme, diplomatik bir başarı olarak nitelense de, savaşın gidişatını değiştirecek somut kararların alınmadığı bir toplantı oldu. Liderlerin iyimser açıklamalarına rağmen, savaşın temel engelleri olduğu gibi duruyor. Alman Uluslararası ve Güvenlik İşleri Enstitüsü’nden Janis Kluge gibi uzmanlar, Avrupalı liderlerin Putin’in hayal kırıklığına uğratacağı bir beklenti yaratarak onu zorlamaya çalıştığını öne sürüyor. Görüşmenin genel havası pozitif olsa da, Ukrayna’da yavaş ancak istikrarlı bir ilerleme kaydeden Rusya için bu durumun bir çıkmaz yarattığı ve mevcut tablonun Putin’in işine geldiği yorumları yapılıyor.
