ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Gazze’deki savaş nedeniyle uluslararası alanda giderek artan bir tecritle karşı karşıya kalan İsrail’e yaklaşık 6 milyar dolarlık dev bir silah satışı planını Kongre’ye bildirdi. Bu satış, ABD’nin İsrail’e verdiği sarsılmaz desteğin yeni bir halkasını oluşturuyor ve Orta Doğu’daki dengeleri daha da karmaşık hale getirme potansiyeli taşıyor.
Gizli planlara hakim olan kaynaklara göre, teklif, İsrail’in mevcut envanterini neredeyse ikiye katlayacak 30 adet AH-64 Apache helikopterinin 3,8 milyar dolarlık satışını ve İsrail ordusu için 3.200 adet piyade saldırı aracının 1,9 milyar dolarlık satışını içeriyor. Bu silahların teslimatı uzun bir süre, hatta birkaç yıl sürecek olsa da, bu adım ABD’nin İsrail’e olan bağlılığını bir kez daha gösteriyor.
Artan Eleştirilere Rağmen Süregelen Destek
Bu büyük satış, ABD’nin, İsrail ile Hamas arasında yaklaşık iki yıldır süren savaşı sona erdirme çabalarının başarısızlıkla sonuçlandığı bir döneme denk geliyor. Özellikle İsrail’in Doha’da Hamas liderlerine yönelik düzenlediği saldırı, ABD’nin bölgedeki müttefikleri arasında yaygın kınamalara yol açmıştı. Ancak bu olumsuz gelişmelere rağmen, Washington yönetimi, İsrail’e yönelik uluslararası baskılara ve hatta ABD Senatosu’ndaki bazı Demokratların İsrail’e saldırı silahı satışını durdurma girişimlerine rağmen desteğini sürdürüyor.
Wall Street Journal tarafından ilk kez gündeme getirilen bu satışlarla ilgili olarak ABD Dışişleri Bakanlığı yorum yapmaktan kaçındı. Bu durum, planların hassas ve tartışmalı doğasını bir kez daha ortaya koyuyor.
Uluslararası Tepkiler ve Farklı Politikalar
Gazze’deki savaş, uluslararası toplumda derin ayrılıklara yol açtı. Soykırım araştırmacıları tarafından oluşturulan bir profesyonel kuruluş, İsrail’in Gazze’de soykırım yaptığını belirterek bu konudaki endişeleri artırdı. Birleşik Krallık, uluslararası insani hukuku ihlal edebilecekleri endişesiyle İsrail’e bazı silah ihracatlarını askıya aldığını duyurmuş ve hatta İsrailli hükümet yetkililerinin en büyük silah fuarına katılımını yasaklamıştı.
Türkiye de İsrail’e karşı net bir tavır sergiledi. Hava sahasını İsrail hükümet uçaklarına ve İsrail ordusuna ait her türlü silah sevkiyatına kapattı. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni de İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarını orantısız olarak kınadığını belirtti. Bu tepkiler, İsrail’in uluslararası alanda giderek yalnızlaştığının bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Trump’ın Savunma İşbirliği ve Gelecek Planları
Tüm bu gelişmelerin ortasında, eski Başkan Trump, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Washington’da bir araya gelme planlarını açıkladı. Bu görüşmede, Boeing uçaklarının satın alınması ve F-16 savaş uçakları için bir anlaşmanın ele alınacağı belirtildi.
Trump yönetimi daha önce, sivil kayıplara yol açabileceği endişesiyle Biden yönetiminin İsrail’e 2 bin kiloluk bomba sevkiyatını durdurma kararını iptal etmişti. Bu yıl İsrail’e yaklaşık 12 milyar dolarlık askeri yardım onaylayan Trump yönetimi, en son Haziran ayında hassas bomba güdüm kitleri için yarım milyar dolarlık bir silah satışını onaylamıştı.
Kongre’ye yaklaşık bir ay önce iletilen bu son talep, iki ülke arasındaki savunma işbirliğinin ne kadar derin ve kapsamlı olduğunu gösteriyor. Kongre’nin bu satışları düzenli olarak gözden geçirdiği bilinse de, planlanan satışların büyüklüğü ve hassas içeriği, komite düzeyinde yoğun tartışmalara neden olabilir. Bu satışlar, ABD ile İsrail arasındaki 10 yıllık bir anlaşmanın parçası ve iki ülkenin stratejik ortaklığının temelini oluşturuyor.
