Avrupa Birliği, artan jeopolitik gerilimler ve Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırganlığı karşısında savunma kapasitelerini güçlendirmek amacıyla önemli bir adım atıyor. AB SAFE (European Defence Investment Programme) programı kapsamında, üye ülkelerin savunma harcamalarını desteklemek için 150 milyar avroluk (yaklaşık 176 milyar dolar) devasa bir kredi paketi sunuluyor. Bu paketin önemli bir bölümü, Rusya’nın bölgedeki etkisinden derin endişe duyan Polonya’ya tahsis edilecek.
Polonya ve Diğer Ülkeler Savunmaya Odaklanıyor
AB Savunma Komiseri Andrius Kubilius’un yaptığı açıklamaya göre, Polonya bu kredi paketinden 43,7 milyar avro ile en büyük payı alacak. Bu durum, Polonya’nın savunma harcamalarını artırma konusundaki kararlılığını ve Avrupa’nın güvenliği için üstlendiği rolü gözler önüne seriyor. Polonya’yı sırasıyla Romanya (16,7 milyar avro), Fransa ve Macaristan (her biri 16,2 milyar avro), İtalya (14,9 milyar avro) ve Belçika (8,3 milyar avro) gibi ülkeler takip ediyor. Bu krediler, düşük faiz oranları ve 10 yıllık ödemesiz dönem gibi avantajlı koşullarla sunularak üye devletlerin savunma sanayilerine yatırım yapmalarını teşvik ediyor.
SAFE Programının Amacı ve Kapsamı
Mart ayında hayata geçirilen Avrupa Güvenlik Eylem Planı (SAFE), Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ve ABD’nin Avrupa’nın savunma konusundaki isteksizliğinin artması gibi faktörler göz önüne alınarak oluşturuldu. Programın temel amacı, AB üye ülkelerinin ve müttefiklerinin savunma kapasitelerini hızla güçlendirmeleri için finansal destek sağlamak. Kubilius, 150 milyar avroluk kredinin tamamının 19 üye ülke tarafından finanse edildiğini vurgulayarak, planı “Avrupa’nın bir başarı öyküsü” olarak nitelendirdi.
Krediler, yalnızca üye ülkelere değil, aynı zamanda Ukrayna’ya, AB’ye aday ülkelere ve AB ile güvenlik anlaşmaları olan ülkelere de sağlanacak. Büyük Britanya ve Kanada ile de SAFE Programı’na katılım konusunda ikili teknik anlaşmaların müzakere edilmekte olduğu belirtildi. Bu kredilerin, hava/füze savunması, kara muharebesi, uzay, stratejik yetenekler, siber ve uzay yetenekleri gibi kritik alanlara odaklanması hedefleniyor.
Savunma Sanayisi ve Geleceğe Yatırım
Kubilius, SAFE programının, Avrupa savunma sanayisini destekleyen ve devletler arası ortak tedarikleri teşvik eden harcamalar için onaylanacağını belirtti. ABD’li bir uzmanın, SAFE’nin dünyada savunmaya bu kadar hızlı bir şekilde yatırılan en büyük mali paket olduğunu ifade etmesi, programın önemini daha da pekiştiriyor. ABD’nin Avrupa’nın savunmasına olan desteğini azaltma ihtimali karşısında, AB’nin kendi savunma yeteneklerini güçlendirme kararlılığı, sınır ülkelerine güçlü bir destek mesajı olarak algılanıyor. Üye devletlerin, kredi nakitlerine yönelik yatırım planlarını 30 Kasım’a kadar sunmaları ve onaylanması halinde kredi anlaşmalarının 2026’nın ilk çeyreğinde imzalanması bekleniyor. Bu adım, Avrupa’nın gelecekteki güvenlik stratejilerinde daha bağımsız ve güçlü bir aktör olma yolunda önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
