Birleşik Krallık Hükümeti, demiryollarında gerçekleştirdiği kapsamlı revizyon kapsamında, yolcu hizmetlerini kamu kontrolüne alma taahhüdünü yerine getirmeye devam ediyor. Bu çığır açıcı süreçte, hizmetleri kamuya devredilecek olan bir sonraki üç tren işletme şirketi belirlendi: West Midlands Trains, Govia Thameslink Railway ve Chiltern Railways ile Great Western Railways de sıradaki şirketler arasında yer alıyor.
Bu hamle, yolcuları demiryollarının kalbine geri koymayı hedefleyen Great British Railways (GBR) yapısına entegrasyon için zemin hazırlıyor. Önümüzdeki yılın ortalarına doğru, Ulaştırma Bakanlığı’nın sorumlu olduğu her 10 yolcu tren yolculuğundan 8’inin kamuya ait ve kamu için hizmet veren şirketler tarafından gerçekleştirilmesi bekleniyor.
Kamu Kontrolüne Geçiş Takvimi
Hizmetlerin kamuya devir süreci, mevcut sözleşmelerin asgari süresinin dolmasıyla gerçekleşiyor. Bu strateji, vergi mükelleflerinin sözleşmeleri erken feshetmekten kaynaklanacak ek maliyetleri ödemesini önlüyor. Geçiş takvimi ise şu şekilde belirlendi:
- Greater Anglia hizmetleri: 12 Ekim 2025
- West Midlands Trains hizmetleri: 1 Şubat 2026
- Govia Thameslink Railway hizmetleri: 31 Mayıs 2026
Bu devir teslimlerin ardından, Chiltern Railways ve Great Western Railways hizmetlerinin de kamu mülkiyetine geçmesi bekleniyor. Ulaştırma Bakanı, bu şirketlerin tam olarak ne zaman GBR’ye entegre edileceğine dair nihai kararını zamanı geldiğinde açıklayacak. Bakanlıkla sözleşmeli olarak faaliyet gösteren tüm yolcu taşımacılığı hizmetlerinin 2027 yılı sonuna kadar kamu mülkiyetine geçmesi ve GBR çatısı altında toplanması öngörülüyor.
Kamu İşletmeciliğinin Başarısı ve Yeni Standartlar
Hükümet, kamu mülkiyetine geçen tren işletmecilerinin halihazırda yolcu deneyimini iyileştirdiğini belirtiyor. Kamu şirketleri Southeastern ve LNER, ülke çapında en düşük iptal oranlarını sunuyor. Benzer şekilde, South Western Railway de kamu mülkiyetine geçtiği son dört ayda hizmete giren yeni tren sayısını üç katına çıkararak daha konforlu yolculuklar sağlıyor.
İşletmecilerin, Great British Railways olarak anılma hakkını kazanabilmeleri için sıkı ve özel standartları karşılamaları gerekecek. Bu, “dünya standartlarında bir kamu hizmeti”ni yeniden inşa etme vizyonunun temelini oluşturuyor. Demiryollarının günlük operasyonlarından sorumlu olacak yeni kamu şirketi olan GBR’nin kurulmasına ilişkin mevzuat, mevcut Parlamento döneminde sunulacak. Bu revizyon, yolculara daha iyi ve daha güvenilir hizmetler sunulmasına yardımcı olacak bir nesildir gerçekleştirilen en büyük sıfırlamayı temsil ediyor.
