Birleşik Krallık’ın savunma sanayisi, modern tarihinde ilk kez bir İngiliz savaş gemisinin önemli bir bölümünün İspanya’da inşa edilecek olmasıyla tartışmalı bir duruma düştü. İspanyol devletine ait gemi üreticisi Navantia, Financial Times’a yaptığı açıklamada, Kraliyet Donanması için inşa edilecek üç filo destek gemisinden (Fleet Solid Support Ship – FSSP) ilkinin büyük bir kısmının, ilk planın aksine Birleşik Krallık yerine İspanya’da yapılacağını belirtti. Bu gelişme, ülkenin sanayi altyapısındaki eksiklikleri gözler önüne seriyor.
Tersane Hazır Değil: Gecikmenin Nedeni
Navantia UK Genel Müdürü Donato Martínez, bu değişikliğin ana sebebinin, ünlü Titanic gemisinin de üreticisi olan Harland & Wolff (H&W) şirketinin Belfast’taki tersanesinin henüz gemi inşası için hazır olmaması olduğunu açıkladı. Navantia, H&W’yi bu yılın başlarında iflastan kurtardı ve o tarihten itibaren tesiste yenileme çalışmalarına devam ediyor.
Martínez, Financial Times’a verdiği röportajda, “Belfast’taki tesisler hazır değildi. Bu yüzden birinci gemi için bazı işleri İspanya’ya, ikinci ve üçüncü gemiler için ise İspanya’dan da bazı işleri buraya taşıdık. Sonuç olarak, Birleşik Krallık’ta başlangıçta öngörülenden daha fazla iş yapıyoruz” dedi.
Sözleşme ve Sendikaların Endişeleri
Filo destek gemileri için 1,6 milyar sterlinlik sözleşme, 2022 yılında rakip bir İngiliz konsorsiyumunu geride bırakan Navantia ve H&W’ye verilmişti. O dönemde, iş yükünün İspanya’ya kayacağı yönündeki sendika endişeleri gündeme gelmişti. İngiliz savaş gemileri, tarihsel olarak Birleşik Krallık ve ona bağlı topraklarda inşa edilmiştir. Bu yüzden, mevcut durum bir ilk olma özelliği taşıyor.
Orijinal plana göre, gemilerin bazı bölümleri H&W’nin Belfast’taki tarihi tersanesinde, Birleşik Krallık’taki H&W Appledore tesisinde ve Navantia’nın Cádiz’deki tersanesinde üretilecekti. Tüm gemilerin Belfast’ta monte edilmesi planlanıyordu.
Revize Edilen Plan ve Gelecek
Martínez’in “geçerli, sağlam ve gerçekçi bir plan” olarak nitelendirdiği revize edilmiş plana göre, ilk geminin sadece pruvası Appledore’da inşa edilecek. Geminin geri kalan orta kısmı ise İspanya’da yapılacak. Martínez, ilk plana bağlı kalmanın “gerçekçi olmayacağını” belirtti ve işin taşınması kararının bu yılın ilk çeyreğinde alındığını söyledi. Buna rağmen, 2032 yılında hizmete girmesi beklenen üç geminin programının “planlandığı gibi” ilerlediğini ve herhangi bir aksaklık beklemediğini ekledi.
Navantia, FSSP projesi kapsamında H&W’nin tersanelerini modernize etmek için ilk 78 milyon sterlinlik yatırımına ek olarak 90 milyon sterlin daha yatırım yaptı ve H&W’ye toplamda 115 milyon sterlinlik bir yatırım gerçekleştirdi. Ancak Martínez’e göre, Belfast tersanesi 2026 yılının ortasına kadar gemi parçaları üretmeye hazır olmayacak. Bu durum, Birleşik Krallık’ın kendi savunma sanayisi altyapısını güçlendirmesi gerektiği yönündeki tartışmaları yeniden alevlendiriyor.
