Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, kıtanın 2030 yılına kadar kendi savunma kabiliyetini önemli ölçüde geliştirmesi ve kendi kendine yetebilir bir duruma gelmesi amacıyla “Savunma Hazırlık Yol Haritası 2030” başlıklı yeni bir girişim başlattığını duyurdu. 16 Ekim Perşembe günü açıklanan bu yol haritası, özellikle Ukrayna’daki savaşın yarattığı jeopolitik riskler ve ABD’den gelen kendi güvenliğine daha fazla katkı yapma çağrılarına bir yanıt niteliği taşıyor.
Girişime ilişkin basın toplantısı düzenleyen AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Savunma ve Uzaydan Sorumlu Avrupa Komisyonu Üyesi Andrius Kubilius ve Teknolojik Egemenlik, Güvenlik ve Demokrasiden Sorumlu Üye Henna Virkkunen, Rusya’ya karşı savunmayı güçlendirme gerekliliğinin açık olduğunu belirtti. Kallas, “Ukrayna’daki savaş sona erdiğinde bile tehlike ortadan kalkmayacak. Rusya’ya karşı savunmamızı güçlendirmemiz gerektiği açık” ifadelerini kullandı.
Öne Çıkan Dört Temel Proje
AB Komisyonu’nun önerdiği ve kıtanın savunma mimarisini güçlendirmeyi amaçlayan dört temel proje şunlardır:
- Avrupa Drone Savunma Girişimi (European Drone Defence Initiative): Kıtanın drone tehditlerine karşı korunmasını amaçlayan bu sistem, 2027 yılının sonuna kadar tam faaliyete geçirilmesi planlanıyor. NATO ile yakın iş birliği içinde geliştirilecek olan bu “Drone Duvarı”nın tüm üye ülkeler için risk altında olduğu vurgulanarak yatırım yapılması gerektiği belirtildi.
- Doğu Kanadı Gözetleme Sistemi (Eastern Flank Watch): Avrupa’nın doğu sınırının savunulması için gereken tüm kabiliyetleri bir araya getirecek olan bu girişimin, 2028 yılına kadar hazır hale getirilmesi hedefleniyor.
- Avrupa Hava Kalkanı (European Air Shield): Kıtanın hava savunma yeteneklerini artırmayı amaçlayan proje.
- Avrupa Uzay Kalkanı (European Space Shield): Uzaydaki tehditlere ve uzay tabanlı varlıkların korunmasına odaklanan proje.
Ortak Tedarik ve Ukrayna İttifakı Hedefleri
Girişimin başarısı için üye ülkelerin ortak hareket etmesi gerektiğini belirten Kaja Kallas, aşılması gereken önemli engellerden birinin ortak tedarik hususu olduğunu söyledi. Kallas, 2027 yılına kadar savunma harcamalarının %40’ının ortak tedarik yoluyla yapılmasını amaçladıklarını açıkladı.
Öte yandan, yol haritası kapsamında Ukrayna’ya yönelik güvenlik garantileri de yer alıyor. Kallas, Ukrayna’nın hala Avrupa’nın birinci savunma hattı olduğunu vurgulayarak, en güçlü güvenlik garantisinin “güçlü bir Ukrayna, güçlü bir savunma sanayisi ve güçlü bir Ukrayna Ordusu”ndan geçtiğini belirtti. Bu kapsamda AB, 2027’ye kadar Ukrayna ile bir “drone ittifakı” kurulmasını da amaçlıyor.
AB’nin bu yeni savunma politikası önerileri, Avrupa’nın jeopolitik belirsizlikler karşısında kendi güvenliğini sağlama ve askeri kapasitesini artırma konusundaki kararlılığını gösteriyor.
