Rusya ile Ukrayna arasında beşinci yılına yaklaşan savaşı sona erdirmeyi hedefleyen ABD arabuluculuğundaki müzakereler, salı günü Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de başladı. ABD basınına konuşan üst düzey bir yetkili, iki tarafın tartışmalı topraklar konusunda kapalı kapılar ardında belirli ölçüde esneklik gösterdiğini öne sürdü.
Yeni görüşmeler, toprak tavizleri ve savaş sonrası güvenlik garantileri konusundaki ciddi anlaşmazlıkların sürdüğü bir dönemde gerçekleştiriliyor. Avrupa ülkeleri de kıta güvenliğini doğrudan etkileyebilecek müzakere sürecinde daha fazla rol üstlenmek istiyor.
ABD Başkanı Donald Trump, hangi bölgelerin gündemde olduğunu açıklamadan Ukrayna’nın savaştan “biraz daha farklı sınırlarla” çıkabileceğini ifade etti. Rusya’nın taleplerinin kabul edilmesi halinde ise savaşın sona ermesi, Ukrayna’nın mevcut toprak bütünlüğünde önemli değişiklikler yaşanması anlamına gelebilir.
Toprak Talepleri Müzakerelerin Önündeki En Büyük Engel
Moskova yönetimi, Ukrayna’nın Kırım’ın yanı sıra Rusya’nın yasa dışı ilhak ettiği Donetsk, Luhansk, Zaporijya ve Herson bölgeleri üzerindeki Rus kontrolünü tanımasını istiyor. Rusya ayrıca Ukrayna ordusunun, kontrolünde bulunmayan alanlar da dahil olmak üzere söz konusu dört bölgeden çekilmesini talep ediyor.
Kiev yönetimi ise Moskova’nın bu taleplerini kesin bir dille reddediyor. ABD’li yetkili, tarafların toprak anlaşmazlıklarında ilerleme sağlayabilmesi için öncelikle savaş sonrası güvenlik düzenlemeleri konusunda uzlaşması gerektiğini belirtti.
Yetkili, “Savaş sonrasında güvenlik mimarisinin ne olacağını bilmedikleri sürece Donetsk meselesini ve toprak meselesini çözemeyecekler” değerlendirmesinde bulundu.
Zelenski’den Üçlü Zirve Ve Gerilimi Azaltma Çağrısı
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Abu Dabi’deki görüşmeler öncesinde yaptığı açıklamada, çatışmaları azaltmaya yönelik adımlar önereceklerini ve Ukrayna, Rusya ile ABD liderlerinin katılacağı üçlü bir zirve için uzlaşma arayacaklarını bildirdi.
X hesabından paylaşım yapan Zelenski, Ukrayna heyetinin müzakerelerde gerilimi düşürecek öneriler sunacağını belirterek, savaşın adil ve kalıcı biçimde sona erdirilmesi amacıyla liderler düzeyinde üçlü bir toplantının nasıl gerçekleştirilebileceğine ilişkin ortak bir anlayış oluşturulması gerektiğini ifade etti.
Avrupa Ülkeleri De Müzakere Sürecine Katıldı
Abu Dabi’deki temaslar, Ukrayna, ABD ve Avrupa temsilcilerinin katıldığı toplantıyla başladı. Bu görüşme, şubat ayından bu yana Kiev, Moskova ve Washington’ı aynı müzakere sürecinde buluşturacak ilk üçlü temasın öncesinde gerçekleştirildi.
Ukrayna Başmüzakerecisi Rüstem Umerov, İngiltere, Fransa, Almanya ve İtalya’nın yanı sıra NATO ve Avrupa Komisyonu temsilcilerinin, ABD özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile bir araya geldiğini duyurdu.
Umerov, Rusya ile yapılması planlanan üçlü görüşme öncesinde tarafların pozisyonlarını ortaklaştırmayı ve atılacak adımları koordine etmeyi amaçladıklarını belirtti.
Ukrayna heyetinin müzakerelerdeki önceliklerini de açıklayan Umerov, çatışmaların durdurulması, savaş sonrası güvenlik garantilerinin sağlanması, ekonomik toparlanma ve insani konuların ele alınacağını bildirdi.
