Rusya’nın ordusuna ve eski Wagner paralı asker grubuna bağlı olduğu bilinen bir İlyuşin Il-76 nakliye uçağının hafta sonu Venezuela’nın başkentine inmesi, Moskova’nın Latin Amerika ülkesine olan stratejik ilgisinin arttığını gösteriyor. RA-78765 tescil numaralı uçak, Batı hava sahasından kaçınmak için kullanılan dolambaçlı bir güzergah izledi. Uçuş kayıtlarına göre, Moskova bölgesinden yola çıkan uçak, Ermenistan, Cezayir, Fas, Senegal ve Moritanya üzerinden iki günlük bir yolculukla Pazar günü Caracas’a ulaştı.
Afrika Üzerinden Atlantik Geçişi: Stratejik Bir İkmal Zinciri
Uçağın çok duraklı yolculuğu, Rusya’nın olası kargo denetimlerinden kaçınma çabasının ve Batı hava sahasını devre dışı bırakma stratejisinin bir simgesi niteliğinde. Batı Afrika’daki Rusya dostu ülkelerde (Cezayir, Senegal, Fas) mola vermek, aynı zamanda uçağın Atlantik’i geçmeden önce kritik yakıt ikmali yapmasını sağladı. Rusya’nın bu ülkelerde aktif askeri ve endüstriyel varlıkları bulunuyor; eski Wagner paralı askerlerinin kalıntıları ise komşu Mali’den Moritanya’ya kadar uzanan bölgelerde faaliyet gösteriyor.
Yaptırımlı Operatör ve Kargonun Niteliği
50 tona kadar kargo veya 200 kişiye kadar taşıma kapasitesine sahip olan Il-76 tipi uçaklar, geçmişte Rusya adına hafif silahlar, askeri malzemeler ve paralı askerler taşıdığı biliniyor. Uçağın operatörü Aviacon Zitotrans, Rus ordusuyla olan bağlantıları nedeniyle ABD, Kanada ve Ukrayna tarafından yaptırımlara tabi tutulmuş bir şirket. Zitotrans, daha önce roket, savaş başlığı ve helikopter parçaları gibi askeri teçhizatı, eski lideri Yevgeny Prigozhin olan Wagner grubunun faaliyet gösterdiği bölgeler de dahil olmak üzere dünya çapında teslim etmişti.
Wagner grubu, 2023’teki isyanının ardından Rus ordusuna dahil edilmiş ve Afrika operasyonları Rus Afrika Kolordusu’na dönüştürülmüştü. Bu uçuş, Rusya’nın küresel jeopolitik etki alanını genişletme arayışının Latin Amerika’daki bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
ABD-Venezuela Geriliminde Yeni Boyut
Rusya’nın bu hamlesi, uzun süredir Moskova yanlısı bir rejim olan Venezuela ile ABD arasındaki gerilimin yükseldiği bir döneme denk geldi. ABD, Caracas hükümetini yasadışı uyuşturucu ticaretine bulaşmakla suçlayarak bölgeye askeri güçlerini konuşlandırdı ve uyuşturucu kaçakçılığıyla suçlanan gemilere saldırılar düzenledi. Washington, askeri duruşunu önemli ölçüde artırarak yakın zamanda bölgeye bir uçak gemisi taarruz grubu gönderdi. Venezuela ise ABD’yi “savaş uydurmakla” suçlayarak karşılık verdi. Rus nakliye uçağının gelişi, bu gerilimli ortamda Moskova’nın Caracas’a verdiği desteği somutlaştırıyor.
