Türkiye’nin kanayan yarası trafik terörü, alınan tüm önlemlere ve kesilen milyonlarca cezaya rağmen durdurulamıyor. Yolların savaş alanına döndüğü, siren seslerinin eksik olmadığı asfalt üzerinde yaşanan dram, istatistiklere soğuk birer rakam olarak yansısa da, ardında binlerce parçalanmış aile bırakıyor. Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığı tarafından kamuoyuyla paylaşılan yıllık veriler, dikkatsizliğin ve kural tanımazlığın faturasının ne denli ağır olduğunu bir kez daha kanıtladı. Rapora göre, geride bıraktığımız yıl ülke genelinde toplam 676 bin 706 trafik kazası kayıtlara geçti. Bu kazaların büyük bir kısmı maddi hasarla atlatılsa da, binlerce kaza ölüm ve yaralanmayla sonuçlandı. İstatistiklere göre, meydana gelen kazalarda olay yerinde hayatını kaybedenlerin sayısı 2 bin 541 olurken, hastanelere taşınan yaralı ordusunun sayısı ise 407 bin 352 kişiye ulaştı. Rakamlar, Türkiye’de neredeyse her saat başı 77 kazanın meydana geldiğini gösteriyor.
Çarpışmaların en acı bilançosu: Yandan çarpmalar can alıyor
Kazaların oluş şekilleri incelendiğinde, sürücülerin en çok hangi hataları yaptığı ve araçların nasıl çarpıştığı da detaylı bir şekilde ortaya çıkıyor. Yollarda en sık rastlanan ve ne yazık ki ölüm veya yaralanmayla sonuçlanan kaza türlerinin başında yandan çarpma geliyor. Dikkatsiz şerit değiştirme veya kavşaklarda geçiş üstünlüğüne uymama gibi nedenlerle meydana gelen 99 bin 982 yandan çarpma vakası, listenin zirvesinde yer alıyor. Bunu, kontrolün tamamen kaybedildiği ve araçların adeta birer enkaza dönüştüğü 41 bin 982 devrilme, savrulma ve takla atma vakası izliyor.
Trafikteki en savunmasız grup olan yayalar da bu acı tablodan payını alıyor. Verilere göre 39 bin 510 kaza, yayaya çarpma şeklinde gerçekleşti. Sürücülerin takip mesafesini korumaması sonucu oluşan arkadan çarpma vakaları ise 33 bin 326 olarak kayıtlara geçti. Kazaların araç sayılarına göre dağılımına bakıldığında ise 156 bin 421 olayla iki araçlı kazalar ilk sırayı alırken, bunu tek araçlı kazalar ve zincirleme reaksiyonun yaşandığı çok araçlı kazalar takip etti.
Direksiyon başındaki ihmalkarlık felaketi çağırıyor
Kazaların nedenleri masaya yatırıldığında, suçlunun değişmediği görülüyor: İnsan faktörü. Ölümlü ve yaralanmalı kazaların ezici bir çoğunluğu, ne yol kusurundan ne de araç arızasından kaynaklanıyor; asıl sebep sürücü kusuru. Geçen yıl meydana gelen kazaların 312 bin 986’sına bizzat direksiyon başındaki kişilerin hataları neden oldu. Buna karşılık yaya kusuru 26 bin, araç kusuru ise sadece 2 bin civarında kaldı. Bu veriler, kazaların “kader” değil, önlenebilir insan hatası olduğunu net bir şekilde haykırıyor.
Sürücülerin en ölümcül hatası ise hız tutkusu ve kuralları hiçe saymak. Rapora göre sürücüler, en fazla “araç hızını yol, hava ve trafiğin gerektirdiği şartlara uydurmamak” maddesinden kusurlu bulundu. Tam 114 bin 586 kaza, sırf bu aşırı hız ve dikkatsizlik yüzünden meydana geldi. Kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak, şerit izleme kurallarını ihlal etmek ve kırmızı ışıkta geçmek gibi temel trafik kurallarının ihlali, binlerce insanın hayatına mal oldu. Ayrıca “taşıt giremez” levhasına rağmen ters yöne giren 10 binden fazla sürücü, bile bile ölüme davetiye çıkardı.
Motosiklet ve otomobiller kaza istatistiklerinde başı çekiyor
Kazaya karışan araç türleri incelendiğinde, trafikteki sayısal üstünlükleriyle paralel olarak otomobiller ilk sırada yer alıyor. Ancak son yıllarda kullanımı hızla artan motosikletlerin karıştığı kaza sayısındaki yükseklik dikkat çekici boyutlarda. Kazalara karışan araçlar arasında otomobil sayısı 219 bin 168 iken, motosiklet sayısı 109 bin 924 olarak belirlendi. Bu durum, iki tekerlekli araçların trafikteki risk oranının ve kırılganlığının ne denli yüksek olduğunu gösteriyor. Kamyonet, minibüs ve çekici gibi ticari araçlar da on binlerce kazaya karışarak istatistiklerde yerini aldı. Özellikle şehir içi trafiğinde motorlu bisikletlerin karıştığı 41 binin üzerindeki kaza sayısı, bu alanda denetim ve eğitim eksikliğinin sinyallerini veriyor.
Milyonlarca ceza makbuzu kural tanımazlığı durdurmaya yetmedi
Emniyet birimleri, sahadaki denetimlerini artırarak kural ihlallerinin önüne geçmeye çalışsa da tablo korkutucu. Geçtiğimiz yıl boyunca sürücülere, yolculara ve araç plakalarına milyonlarca trafik cezası yağdı. Sadece araç plakalarına kesilen ceza sayısı 28 milyon 972 bine ulaşırken, sürücülere doğrudan uygulanan ceza sayısı 5 milyonu aştı. Denetimlerde en çok üzerinde durulan konulardan biri olan alkollü araç kullanımıyla ilgili de çarpıcı rakamlar var; tam 256 bin 944 sürücü alkollü araç kullanmak suçundan işlem gördü. Hız limitlerini defalarca aşan, ceza puanını dolduran binlerce sürücünün ehliyetine el konuldu ve 1 milyon 789 bin araç trafikten menedildi. Kent Güvenlik Yönetim Sistemi (KGYS) kameralarına yansıyan görüntüler ise, birçok kazanın “geliyorum” dediğini, basit bir kural ihlalinin nasıl bir felakete dönüştüğünü saniye saniye kaydetti.
