Bursa, sahip olduğu tarihi ve ekonomik değerlerin yanı sıra birinci derece deprem kuşağında yer alması nedeniyle büyük bir sorumlulukla karşı karşıya. Bu bilinçle hareket eden Bursa Büyükşehir Belediyesi, Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı (JICA) ile yürüttüğü ‘Deprem Riskini Azaltma ve Önleme Planlaması Projesi’nde tarihi bir aşamayı daha geride bıraktı. Merinos Atatürk Kongre ve Kültür Merkezi’nde düzenlenen 6. Ortak Danışma Komitesi Toplantısı, kentin deprem direncini artıracak bilimsel verilerin ve stratejik adımların paylaşıldığı kritik bir platform oldu.
Bilimsel Veriler Işığında Bursa’nın Yapı Stoğu
Projenin en dikkat çekici çıktılarından biri, kentin mevcut yapı envanterine dair sunulan devasa veri setidir. Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey’in paylaştığı bilgilere göre, proje kapsamında kent genelindeki tam 536 bin bina mercek altına alındı. Bu çalışma, sadece binaların yaşına bakmakla kalmıyor; zemin özellikleri ve yapı-zemin etkileşimini içeren modern mühendislik analizlerini de kapsıyor.
Gerçekleştirilen 12 farklı deprem senaryosu modellemesi sonucunda, Bursa’daki yapı stokunun yaklaşık %10 ila %15’inin yüksek risk grubunda olduğu saptandı. Başkan Bozbey, bu verilerin korku yaratmak için değil, rasyonel bir kentsel dönüşüm ve güçlendirme stratejisi oluşturmak için birer yol haritası olduğunu vurguladı.
Kritik Altyapı ve “Lojistik Koridor” Planlaması
Depremle mücadele sadece binaların sağlamlığıyla sınırlı kalmıyor. Toplantıda sunulan analizler; köprüler, tüneller, okullar ve hastaneler gibi hayati öneme sahip yapıların afet sonrası fonksiyonelliğini de kapsıyor. Özellikle arama-kurtarma ve yardım faaliyetlerinin kesintisiz sürmesi adına “kritik yol ağları” belirlendi.
Bu planlama sayesinde, olası bir afet sonrasında hangi yolların açık kalacağı, enerji ve su hatlarının nasıl korunacağı ve kentsel işlevlerin nasıl sürdürüleceği “Bursa Kentsel Dirençlilik Planı” ile kayıt altına alındı. Bu plan, kentin sadece hasarı en aza indirmesini değil, aynı zamanda hızla toparlanma kapasitesini (resilience) de artırmayı hedefliyor.
“Bursa Modeli”: Bütüncül ve Katılımcı Yaklaşım
Başkan Mustafa Bozbey’in “Bursa Modeli” olarak tanımladığı yaklaşım, projenin en özgün yanını oluşturuyor. Bu model; 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı, Kentsel Dönüşüm Strateji Belgesi ve AFAD İl Afet Risk Azaltma Planı (İRAP) ile tam bir entegrasyon içinde yürütülüyor. Farklı kurumların verilerinin tek bir potada eritilmesi, kentsel dönüşümün sadece bina bazlı değil, mahalle ve kent ölçeğinde yapılmasını sağlıyor.
JICA Türkiye Ofisi’nden Keiko Savada’nın da belirttiği gibi, Japonya’nın afet yönetimi konusundaki köklü deneyimi, Bursa’nın yerel gerçeklerine ve kültürel dokusuna uyarlanarak aktarıldı. Japon heyeti, projenin gerçek sahibinin bu sürece dahil olan Bursalılar olduğunu vurgulayarak, toplumun hazırlıklı olmasının en az teknik önlemler kadar önemli olduğuna dikkat çekti.
Sonuç: Dirençli Bir Kent İçin Ortak Akıl
Toplantının kapanışında öne çıkan temel mesaj, afet riskini azaltmanın sadece bir yerel yönetim görevi değil, ulusal bir güvenlik ve beka meselesi olduğuydu. Bursa Milletvekilleri ve ilçe belediye başkanlarının da desteğiyle güçlenen bu proje, Türkiye’deki diğer şehirler için de bir emsal teşkil ediyor.
Ağustos ayında tamamlanması planlanan bu süreçle birlikte Bursa; veriye dayalı, bilimsel temelli ve sürdürülebilir bir gelecek için en somut adımını atmış olacak. “Bursa Modeli”, sadece depreme değil, her türlü afete hazırlıklı bir şehir vizyonunun en güçlü temsilcisi olarak literatürdeki yerini alıyor.
