İngiltere’nin devasa yüksek hızlı demiryolu projesi HS2, bir kez daha gündemin merkezinde. 2 milyar sterlinlik devasa bir anlaşma kapsamında sipariş edilen trenlerin, değişen rota planlarına uyum sağlayamaması, sözleşmenin revize edilmesini zorunlu kılıyor.
Sözleşme Neden Revize Ediliyor?
Aralık 2021’de Hitachi-Alstom ortaklığına verilen 54 adet yüksek hızlı tren siparişi, projenin ilk hedefleri doğrultusunda, yani Londra’dan Manchester’a uzanan tam bir hat için tasarlanmıştı. Ancak hükümetin Ekim 2023’te Birmingham’ın kuzeyindeki hattı iptal etmesi, trenlerin operasyonel gereksinimlerini kökten değiştirdi. Artık bu trenlerin HS2 altyapısından ayrılarak mevcut Batı Kıyı Ana Hattı üzerinden Manchester gibi noktalara devam etmesi planlanıyor.
Altyapı Uyumu ve Manchester Piccadilly Sorunu
En kritik engel, Manchester Piccadilly istasyonunun fiziksel kısıtlamalarıdır. Mevcut istasyon platformları, orijinal sözleşmede belirtilen 400 metrelik tren setlerini ağırlamak için yeterli uzunluğa sahip değil. İki adet 200 metrelik birimin birleşimiyle çalışması hedeflenen trenlerin, istasyona sığmadığı anlaşıldı. Tek bir 200 metrelik setin kullanılması durumunda, trenler mevcut Avanti Pendolino hizmetlerinden (217-265 metre) bile daha kısa kalacak, bu da kapasite kaybına yol açacaktır.
Yeni Zaman Çizelgesi ve Gelecek Beklentileri
HS2 CEO’su Mark Wild, projenin daha gerçekçi bir temele oturtulması için güncellenmiş bir çalışma yürütüyor. Birmingham ile Londra’daki Old Oak Common arasındaki seferlerin 2029-2033 yılları arasında başlaması öngörülürken, Euston bağlantısının 2040’lı yılları bulabileceği belirtiliyor. Maliyetlerin ise 100 milyar sterline yaklaşabileceği tahmin ediliyor.
Yetkililer, üretim tesislerindeki istihdamı koruyarak; trenlerin kısaltılması, uzatılması veya farklı uzunluklarda yeni bir filo kompozisyonu oluşturulması gibi seçenekleri değerlendiriyor. Whitehall, sözleşme değişikliklerinin Derby, Crewe ve County Durham’daki yaklaşık 2.500 kişilik iş gücünü etkilemeyeceğini savunsa da, projenin karmaşıklığı devam ediyor.
Ulaştırma Bakanı Heidi Alexander’ın önümüzdeki haftalarda açıklayacağı “yeniden yapılanma” planı, HS2’nin gelecekteki operasyonel kapasitesi ve finansal sürdürülebilirliği için belirleyici olacak. Projenin uzun vadeli başarısı, yalnızca teknik altyapının değil, aynı zamanda değişen stratejik ihtiyaçlara uyum sağlama becerisinin de bir sınavı haline geldi.