İzmir Büyükşehir Belediyesi, Türkiye’nin tarımsal üretim merkezlerinden biri olan Ege’nin kalbinde, kırsal kalkınmayı yeniden tanımlayan kapsamlı bir stratejiyi hayata geçiriyor. “Başka Bir Tarım Mümkün” vizyonunu bir adım ileriye taşıyan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, kırsalı sadece bir üretim alanı olarak değil, aynı zamanda sosyal yaşamın ve ekonomik refahın merkezi olarak güçlendirmeyi hedefliyor. Bu hedef doğrultusunda Tarımsal Hizmetler Dairesi, Kırsal Hizmetler Dairesi ve İZTARIM AŞ koordinasyonunda yürütülen çalışmalar, meyvelerini vermeye başladı. Akademisyenlerin ve tüm ilgili birimlerin katılımıyla kurulan Kırsal Çalışma Grubu, kentin tarım politikasını bilimsel temellere oturturken, üreticiyi artan girdi maliyetleri karşısında ezdirmeyen bir kalkan işlevi görüyor.
Çiftçiye Dev Bütçeli Destek Paketi
Kırsal kalkınmanın sürdürülebilirliği, ekonomik desteklerin sürekliliğiyle doğrudan ilişkilidir. İzmir Büyükşehir Belediyesi, son iki yıl içerisinde kooperatifler üzerinden üreticilere tam 694 milyon liralık devasa bir kaynak aktardı. Bu destekler; fide dağıtımından ekipman yardımına, hastalıklarla mücadeleden katma değeri yüksek projelerin finansmanına kadar üretimin her aşamasını kapsıyor. Başkan Dr. Cemil Tugay’ın bizzat katıldığı kooperatif toplantılarında, yerel üreticilerin sorunları doğrudan dinlenerek “noktasal” çözümler üretildi. Bu katılımcı planlama sürecinin sonunda belediye, 2026 yılı tarımsal destek bütçesini 1 milyar 400 milyon liraya çıkararak üreticinin yanında olduğunu bir kez daha kanıtladı.
Tarlada Kalite ve Bilimsel Yaklaşım
Tarımsal üretimde verimlilik kadar ürün kalitesi de büyük önem taşıyor. İzmir’in simge ürünleri olan zeytin ve incir başta olmak üzere, mahsulün değerini artırmak için teknik destekler seferber edildi. Üreticilere 200 adet zeytin kasası ve 1034 adet incir kurutma kereveti dağıtılarak hasat sonrası kayıpların önüne geçilmesi hedeflendi. Hastalıklarla mücadele kapsamında ise adeta bir ilaçlama seferberliği başlatıldı. Zeytinde halkalı leke hastalığına karşı 10 ton bordo bulamacı, kestane kanseriyle mücadelede 1641 kilogram göztaşı ve binlerce litre ardıç katranı üreticiye ulaştırıldı. Ayrıca Akdeniz meyve sineği ve incirdeki ekşilik böceğine karşı binlerce tuzak desteği verilerek biyoteknik mücadele desteklendi. Bilimsel üretimin temeli olan toprak analizleri için 1000’in üzerinde ücretsiz analiz yapılarak, çiftçinin doğru gübreleme ve ekim yapması sağlandı.
Yüz Binlerce Fidan ve Atalık Tohum Seferberliği
İzmir’in havza bazlı üretim stratejisi, doğanın yapısına uygun bitki desenlerini teşvik ediyor. Bu kapsamda 291 bin fidan, 179 bin fide ve 20 bin paket tohum toprakla buluşturuldu. Tıbbi aromatik bitkilerden meyve fidanlarına, atalık tohumlardan katma değeri yüksek ürünlere kadar geniş bir yelpazede sunulan bu destekler, ziraat mühendislerinin sahada verdiği eğitimlerle taçlandırıldı. Belediyenin uzman kadroları, yeni türlerin ekimi, dikimi ve hasadı konusunda çiftçilere rehberlik ederek modern tarım tekniklerinin köylere kadar ulaşmasını sağladı.
Dikili’de Su Devrimi ve Modern Sulama Yatırımları
Kuraklıkla mücadelenin en somut örneği Dikili’de sergilendi. 85 milyon liralık yatırımla tamamlanan Yahşibey Sulama Göleti İletim Hattı Projesi, bölgedeki 545 çiftçinin kaderini değiştirdi. 62 kilometrelik dev hat; Yahşibey, Bademli ve Denizköy bölgelerindeki 8 bin 600 dekar araziye su taşıyor. Yüksek basınçlı damla sulama sistemi sayesinde %50 su tasarrufu sağlanırken, akıllı sayaç teknolojisiyle su israfının tamamen önüne geçiliyor. Sadece Dikili değil, tüm İzmir genelinde 14 yeni hayvan içme suyu göleti açıldı, onlarca sulama tesisinin bakım ve onarımı yapıldı. Kent geneline kazandırılan 4 yeni su kuyusu ve kooperatiflere verilen sondaj ekipmanları, üretimin kesintisiz devam etmesini garanti altına aldı.
Sürdürülebilir Çevre: Bokaşi Kompost Uygulaması
İzmir, sadece üretimde değil, atık yönetiminde de kırsala öncülük ediyor. Evlerde başlatılan “Bokaşi Kompost” projesi ile organik mutfak atıkları, özel mikroorganizmalarla fermente edilerek değerli gübrelere dönüştürülüyor. Ücretsiz dağıtılan setlerle evsel atıkların çöp sahalarına gitmesi önlenirken, sera gazı salımı azaltılıyor ve toprağın organik madde miktarı artırılıyor. Bu döngüsel ekonomi modeli, kentsel ve kırsal yaşamın çevre dostu bir çizgide birleşmesini sağlıyor.
Hayvancılık ve Balıkçılığa Koruma Kalkanı
İzmir’in 1 milyonluk büyükbaş hayvan varlığını korumak adına şap hastalığı ve buzağı ölümlerine karşı özel bir operasyon başlatıldı. 14 ilçede dağıtılan dezenfektan ve buzağı kitleri, genç hayvan ölümlerini minimize etmeyi hedefliyor. Denizlerin emekçileri olan küçük ölçekli balıkçılar da unutulmadı. 752 balıkçıya tekne bakım malzemesi ve kooperatiflere buz makinesi desteği verilerek, balıkçıların girdi maliyetleri hafifletildi.
İZMAR: Üreticiden Tüketiciye Aracısız Köprü
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin iştiraki İZTARIM AŞ tarafından Nisan 2025’te hayata geçirilen İZMAR mağazaları, tanzim satış anlayışını modern bir perakende zinciriyle birleştirdi. Kısa sürede 20 noktaya ulaşan ve 40 mağaza hedefiyle büyüyen İZMAR, yerli üreticinin emeğini doğrudan İzmirlinin sofrasına taşıyor. Bayındır Süt Fabrikası’nda işlenen binlerce ton süt ürünü ve Ödemiş Et Entegre Tesisi’nden gelen güvenilir kırmızı et, uygun fiyatlarla raflarda yerini alıyor. 20 farklı kooperatifle yapılan anlaşmalar, üreticiye pazar garantisi sunarken, vatandaşa da enflasyon karşısında nefes aldırıyor.
Kırsalın Röntgeni: Veriye Dayalı Planlama
Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı, İzmir’in köylerini karış karış analiz ederek “Kırsal Mahalle Kimlik Kartları” oluşturdu. CBS tabanlı veri tabanı sayesinde, köylerin potansiyeli, doğası ve kültürel dokusu kayıt altına alındı. Bu dijital rehber, kentsel planlamanın kırsalı yok etmeden yapılmasını sağlıyor. Ayrıca mecliste kabul edilen yenilenebilir enerji ilkeleriyle, GES ve RES gibi yatırımların tarım arazilerine zarar vermeden hayata geçirilmesinin yasal altyapısı kuruldu.
Gençler İçin “Toprağın Genç Aklı”
Kırsaldaki en büyük sorun olan genç nüfusun şehre göçüne karşı “Toprağın Genç Aklı” projesi başlatıldı. 25 mahallede 600’den fazla gençle yapılan anketler, gençleri toprakta tutacak politika paketlerinin temelini oluşturdu. İstihdam odaklı bu müdahale araçları, İzmir kırsalının geleceğini gençlerin dinamizmiyle inşa etmeyi amaçlıyor.
Dünya Sahnesinde İzmir: Milano Paktı
Tüm bu yerel başarılar, İzmir’i uluslararası arenada da zirveye taşıdı. İZMAR’dan komposta, kent bostanlarından gıda güvenliğine kadar uygulanan modeller, İzmir’in dünya genelinde 300’den fazla şehrin üyesi olduğu “Milano Kentsel Gıda Politikası Paktı”na (MUFPP) imza atmasını sağladı. İzmir artık sadece yerel bir aktör değil, küresel gıda krizine karşı çözüm üreten örnek bir kent olarak kabul ediliyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, toprağa verdiği emeği, teknoloji ve sosyal adaletle birleştirerek sadece bugünü değil, geleceği de ekiyor. Dr. Cemil Tugay önderliğinde yürütülen bu kalkınma hamlesi, bereketli Ege topraklarının sesini tüm dünyaya duyurmaya devam ediyor.
