İzmir Büyükşehir Belediyesi ve ESHOT Genel Müdürlüğü’nün 2025 yılı faaliyet raporları, nisan ayı olağan meclis toplantısında gerçekleştirilen ve yaklaşık 6 saat süren maraton bir oturumun ardından oy çokluğu ile kabul edildi. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın yönetiminde yapılan toplantı, sadece bir bütçe ve rakam sunumu değil; aynı zamanda merkezi hükümet ile yerel yönetim arasındaki mali gerilimlerin, kentsel yatırımların ve siyasi duruşun bir hesaplaşması niteliğindeydi. Başkan Tugay, İzmir’in merkezi bütçeden hak ettiği payı alamamasına sert tepki gösterirken, “Biz bu şehrin başını öne eğdirmeyeceğiz” sözleriyle İzmir’in iradesine sahip çıkacaklarının altını çizdi.
Siyasetin Gölgesinde Meclis Maratonu
Meclis toplantısı, siyasi partilerin temsilcilerinin faaliyet raporları üzerine yaptığı konuşmalarla oldukça hareketli geçti. Ancak oturuma damgasını vuran asıl olay, AK Partili meclis üyelerinin Başkan Tugay’ın şahsına yönelik ağır ithamları oldu. Tartışmaların odağında yer alan karşılıklı suçlamalar, meclis salonunda kısa süreli bir arbedeye ve fiziksel gerginliğe yol açtı. Başkan Tugay, kendisine yöneltilen eleştirilere yanıt vermek üzere kürsüye çıktığında, AK Parti grubu meclis oturumunu topluca terk etti.
Bu tabloyu “alışıldık bir durum” olarak niteleyen Tugay, AK Partili bazı üyelerin insanların onuruyla oynayacak ifadeler kullanarak süreci tıkadığını savundu. “Bizim asıl muhatabımız İzmir halkıdır,” diyen Tugay, yaşananların bilinçli bir provokasyon olduğunu ancak hizmet üretme kararlılıklarından vazgeçmeyeceklerini vurguladı.
Çiğli Atıksu Tesisi ve “Yalan Siyaseti” Eleştirisi
Toplantının en duygusal ve sert anları, Çiğli Atıksu Arıtma Tesisi’nde yaşamını yitiren bir personel üzerinden yürütülen tartışmalarda yaşandı. Başkan Tugay, muhalefetin bu trajik olay üzerinden yalan yanlış bilgilerle siyaset yaptığını belirterek, “Alenice yalan söylemekten utanmayan insanlar var,” dedi. Ailenin acısının istismar edildiğini dile getiren Tugay, olayla ilgili idari ve adli soruşturmanın devam ettiğini, ancak bazı milletvekillerinin kameralar eşliğinde aileyi ziyaret ederek süreci çarpıttığını söyledi. Tugay, vincin parasının aileye ödetildiği iddialarını yalanlayarak, bu bedelin bir siyasi partinin ilçe yöneticisi tarafından ödendiğini, ardından da sanki belediye aileyi mağdur etmiş gibi bir algı oluşturulduğunu belgeleriyle anlattı.
İzmir’in Mali Portresi: Kur Farkı ve Kredi Engelleri
2025 yılı mali verileri, İzmir’in nasıl bir ekonomik baskı altında hizmet ürettiğini de gözler önüne serdi. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin 2025 yılı toplam bütçesi 77,8 milyar TL olarak gerçekleşti. Bu bütçenin 16,2 milyar lirası doğrudan yatırımlara ayrılırken, belediyenin karşısındaki en büyük engel yüksek kur farkı ve onaylanmayan krediler oldu.
Başkan Tugay, geçmiş dönemlerde alınan kredilerin bugün ödenirken oluşturduğu devasa maliyete dikkat çekti. Sadece bir yıl içinde kur farkından dolayı belediyeye binen ek yükün 7 milyar 800 milyon lira olduğunu belirten Tugay, “Bu kur farkına ülkeyi yönetenler sebep olmadı mı? Kaynaklarımızı kesiyorsunuz, kredilerimizi onaylamıyorsunuz, bizi sorunlar içinde boğmaya çalışıyorsunuz ama biz yine de cansiperhane hizmet ediyoruz,” dedi. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin tarihinin en yüksek borç ödemesini gerçekleştiren belediye olduğunu vurgulayan Tugay, merkezi hükümetin onay bekleyen kredileri iki yıldır bekletmesine de tepki gösterdi.
Yatırımda “İzmir 77. Sırada” İstatistiği
İzmir’in merkezi bütçeye verdiği katkı ile oradan aldığı pay arasındaki uçurum, meclisteki tartışmaların bir diğer önemli başlığıydı. Başkan Tugay, İzmir’den toplanan vergilerin sadece yüzde 3,45’inin kente yatırım olarak döndüğünü hatırlattı. Bu oranla İzmir’in Türkiye genelinde yatırım alma açısından 77. sırada yer aldığını söyleyen Tugay, bu durumu “İzmir’e düşmanlık” olarak tanımladı. Seçim dönemlerinde vaat edilen çevre yolu gibi büyük projelerin hayata geçirilmediğini, buna rağmen yerel yönetimin sürekli suçlandığını ifade etti.
Devlet Kurumlarına Yardım Eli ve Sorumluluk Bilinci
Tugay, eleştirilere rağmen İzmir halkının sahada yapılan çalışmaları gördüğünü belirtti. Devlet kurumlarının yapmadığı işleri bile belediyenin üstlendiğini söyleyen Tugay, DSİ sorumluluğundaki çöken bir köprünün dahi halkın mağdur olmaması için belediye tarafından yapıldığını hatırlattı. Körfez temizliği sorumluluğunun esasen merkezi hükümette olduğunu ancak belediyenin bu konuda inisiyatif aldığını belirterek, “Biz ne zaman işin sorumluluğundan kaçtık? Biz bu devletin her kurumuna yardımcı olmak için her yere koşturuyoruz. Çünkü biz bu memleketin evladıyız,” dedi.
ESHOT ve Ulaşımda 2 Milyar Liralık Sübvansiyon
ESHOT Genel Müdürlüğü’nün 2025 faaliyetleri, toplu ulaşımın ekonomik yükünü bir kez daha ortaya koydu. ESHOT için aylık 1 milyar lira sübvansiyon yapıldığını açıklayan Tugay, İzmir’in Türkiye’deki en ucuz toplu ulaşım hizmetini veren şehir olduğunu söyledi. 90 dakika ücretsiz aktarma sistemi sayesinde İzmirli vatandaşların cebinde yaklaşık 2 milyar lira kaldığını belirten Başkan, toplu ulaşım araçlarının yakıtından ÖTV alınmaması gerektiği yönündeki çağrısını yineledi.
ESHOT’un hizmet ağı da 2025 yılında genişlemeye devam etti. 28 yeni hat açılırken toplam hat sayısı 448’e ulaştı. Tugay’ın görev süresi boyunca 125 yeni otobüs hizmete alınırken, veri temelli bakım süreçleri sayesinde arıza oranları yüzde 15’lerden yüzde 10’lara geriledi. Ayrıca “Eşitliğe Sür” projesiyle kadın şoför sayısının 290’a ulaşması ve kadın sürücü oranının dünya ortalamasının iki katına (yüzde 11) çıkması, ESHOT’un sosyal başarıları arasında yer aldı.
TOKİ’nin Karşıyaka Satışı ve Hukuki Mücadele
Meclis gündeminde yer alan bir diğer kritik konu, TOKİ’nin Karşıyaka’da bulunan “Belediye Hizmet Alanı”nı bir şahsa satmasıydı. Bu satışı “şeytanlık” olarak nitelendiren Tugay, ihalenin sadece bir kişinin alabileceği şekilde tasarlandığını iddia etti. Belediye hizmet alanı olan bir yerin neden satıldığını soran Tugay, bu işleme karşı dava açacaklarını duyurdu. “Biz buraya halkın hakkını aramak için geldik. Yapılan haksızlıklara karşı asla sessiz kalmayacağız,” dedi.
Rakamlarla 2025 Faaliyetlerinin Analizi
Faaliyet raporunun teknik detaylarına bakıldığında, 77,8 milyar liralık bütçenin verimli bir şekilde kullanıldığı görülüyor:
-
Yatırım Payı: Bütçenin yüzde 36’sına tekabül eden 17,2 milyar lira; Buca Metrosu, Buca Onat Tüneli, yol yapım ve asfalt çalışmalarına harcandı.
-
Finansal Güven: Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarından alınan yüksek notlar ve Moody’s’den yeniden alınan AAA derecesi, İzmir’in bütçe disiplinini kanıtladı.
-
Sosyal Belediyecilik: İhtiyaç sahiplerine 291 milyon TL sosyal yardım ulaştırıldı. Emekliler, öğrenciler ve çocuklar için binlerce destek kalemi oluşturuldu.
-
Dirençli Kent: Karşıyaka’da 22 binden fazla yapıyı kapsayan yapı envanteri tamamlanırken, kentsel dönüşüm çalışmaları hız kazandı.
-
Yeşil İzmir: Kent genelinde 781 bin metrekareden fazla yeni yeşil alan oluşturuldu ve 15 binden fazla sokak hayvanı kısırlaştırıldı.
