Türkiye Nüfusunun Yüzde 24,8’i Çocuklardan Oluşuyor

Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2025 yılı verilerine göre, çocuk nüfusuyla ilgili projeksiyonlar, demografik yapıların devam edeceğini varsayarak çeşitli senaryolar sunuyor. Bu veriler, gelecek yıllarda çocuk oranlarının nasıl değişebileceğini gösterirken, ana senaryoda 2030’da yüzde 22,1’e, 2040’da yüzde 17,9’a, 2060’da yüzde 16,9’a, 2080’da yüzde 15,2’ye ve 2100’de yüzde 14,5’e gerileyeceğini öngörüyor. Düşük senaryoda ise doğurganlık hızındaki düşüşle birlikte oranların 2030’da yüzde 22,0, 2040’da yüzde 16,7, 2060’da yüzde 13,9, 2080’da yüzde 11,1 ve 2100’de yüzde 9,9’a inmesi bekleniyor.

Yüksek senaryoda, doğurganlığı teşvik edici önlemlerin etkisiyle oranlar 2030’da yüzde 22,3, 2040’da yüzde 18,9, 2060’da yüzde 18,7, 2080’da yüzde 18,9 ve 2100’de yüzde 18,6 olarak tahmin ediliyor. Bu projeksiyonlar, Türkiye’nin çocuk nüfusunun Avrupa Birliği ülkelerine kıyasla daha yüksek seviyede olduğunu ortaya koyuyor; 2025’te AB ortalaması yüzde 17,6 iken, Türkiye’de bu oran yüzde 24,8’e ulaşıyor. Özellikle İrlanda, Fransa ve İsveç gibi ülkelerde yüksek oranlar görülse de, Malta, İtalya ve Portekiz’de düşük seviyeler dikkat çekiyor.

İllere Göre Çocuk Nüfus Dağılımı

2025 ADNKS sonuçlarına bakıldığında, iller arasında çocuk nüfus oranları büyük farklılıklar gösteriyor. En yüksek oran Şanlıurfa’da yüzde 43,3 ile kaydedilirken, onu yüzde 39,2 ile Şırnak ve yüzde 36,7 ile Mardin izliyor. Öte yandan, en düşük oranlar Tunceli’de yüzde 15,9, Edirne’de yüzde 16,9 ve Kırklareli’nde yüzde 17,7 olarak ortaya çıkıyor. Çocuk nüfusun yaş gruplarına göre dağılımında, 2025’te yüzde 30,5’inin 10-14 yaş grubunda olduğu ve genel eğilimde 0-4 yaş grubunun payının azaldığı gözlemleniyor.

Çocuk Bağımlılık Oranı ve Eğitim İstatistikleri

Çocuk bağımlılık oranı, 2019’da yüzde 34,1 iken 2025’te yüzde 29,7’ye düşmüş durumda ve gelecek projeksiyonlarda 2030’da yüzde 25,5’e gerilemesi bekleniyor. Eğitim alanında, beş yaşındaki çocukların net okullaşma oranı yüzde 82,5 olarak gerçekleşirken, erkeklerde yüzde 82,8 ve kızlarda yüzde 82,3’e ulaşıyor. İlkokul net okullaşma oranı yüzde 95,4, ortaokulda yüzde 89,1 ve ortaöğretimde yüzde 82,9 olarak kaydediliyor. Tamamlama oranlarında ise ilkokulda yüzde 98,6, ortaokulda yüzde 96,6 ve ortaöğretimde yüzde 81,3 görülüyor, burada kız çocuklarının ortaöğretimde erkeklere göre daha başarılı olduğu dikkat çekiyor.

Özel Eğitim ve Sosyal Durumlar

Özel eğitim alan öğrencilerin oranı, toplam öğrencilerin yüzde 3,4’ünü oluşturuyor ve bu grupta erkeklerin payı yüzde 62,7. Yoksulluk riski altında olan çocukların oranı yüzde 36,8 iken, kız çocuklarında bu oran yüzde 37,8’e yükseliyor. Resmi evliliklerde 16-17 yaş grubu kız çocuklarının oranı 2002’den 2025’e kadar yüzde 7,3’ten yüzde 1,5’e düşmüş olsa da, hâlâ endişe verici. Ölüm nedenleri arasında dışsal yaralanmalar ve zehirlenmeler başı çekerken, bebek ölüm hızı 2009’daki binde 13,9’dan 2024’te binde 9,0’a inmiş durumda.