Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın uzun süredir titizlikle yürüttüğü kültürel mirasın iadesi çalışmalarında tarihi bir başarıya daha imza atıldı. Gaziantep Zeugma Antik Kenti’nin simgesi olan “Çingene Kızı” mozaiğine ait büyük kompozisyonun eksik parçalarından biri daha ABD’den Türkiye’ye getirildi. 2018 yılında iade edilen 12 panelin ardından, serinin 13’üncü parçası da ana vatanına kazandırılmış oldu.
Bilimsel Benzerlikler İadeyi Getirdi
Süreç, Grenoble Alpes Üniversitesi’nden Djamila Fellague’un araştırmalarıyla başladı. Bir müzayede evinde satışa sunulan panelin, Çingene Kızı mozaiğinin bir parçası olabileceği Zeugma Kazı Başkanı Kutalmış Görkay tarafından Bakanlığa bildirildi. Uzmanlar; kullanılan taşların (tessera) renkleri, geometrik bordürler ve kesilme izleri üzerinde yaptıkları incelemelerde, eserin büyük kompozisyonla tam uyum sağladığını tespit etti.
Uluslararası Takip ve Diplomatik Zafer
Türkiye, elde edilen bilimsel verileri ve ikili anlaşmaları dayanak göstererek Amerikan İç Güvenlik Birimi ile temasa geçti. Daha önce iade edilen 12 parçanın varlığı, hukuki süreci Türkiye lehine güçlendirdi. Amerikan makamlarının soruşturması sonucu el konulan eser, Chicago Başkonsolosluğu’na teslim edildi ve Turkish Cargo aracılığıyla hiçbir kamu kaynağı harcanmadan Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne getirildi.
Bakan Ersoy: Mirasımıza Sahip Çıkıyoruz
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Gaziantep’in gözdesi Zeugma’nın kayıp bir parçasını daha ülkemize kazandırdık. Bilimsel çalışmalar ve diplomatik girişimlerle 13’üncü parça ait olduğu topraklara döndü. Dünyanın neresinde olursa olsun kültürel varlıklarımızın izini sürmeye devam edeceğiz” diyerek sürece katkı sunan tüm kurumlara teşekkür etti.
Büyük Kompozisyonun Son Durumu
1998 yılında Zeugma Antik Kenti’ndeki kurtarma kazılarında bulunan 9,25 x 13,50 metre boyutlarındaki dev taban mozaiği, Dionysos kültüne ait figürleri barındırıyor. Kamuoyunda “Çingene Kızı” olarak bilinen ünlü Maenad başı tasviri, bu görkemli kompozisyonun en önemli figürü sayılıyor. Yeni getirilen panel, gerekli kontrollerin ardından Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi’ndeki yerini alacak.
