Polonya’ya teslim edilen ilk F-35PL uçakları ülke topraklarına ulaştı. Ülkedeki hava kuvvetleri için önemli bir dönüm noktası olan bu teslimatta, ilk etapta üç adet F-35PL uçağı Łask Hava Üssü’ne iniş yaptı. Resmî tanıtım töreninin 12 Haziran’da düzenleneceği duyuruldu.
Gönderilen partideki üç uçağın ardından, yıl sonuna kadar 14, 2027 sonuna kadar ise 12 ilave uçağın daha teslim edilmesi planlanıyor. Hâlihazırda Polonya Hava Kuvvetleri envanterine giren F-35 sayısı sekiz adet olarak açıklandı. Teslim edilen üç uçaktan geriye kalan beş jet ise pilot, eğitmen ve teknisyen eğitimleri için bir süre daha ABD’de kalmaya devam edecek.
Polonya Savunma Bakanı Wladyslaw Kosiniak-Kamysz, X hesabından yaptığı paylaşımda gelişmeyi duyurdu ve teslimatı “tarihi” bir adım olarak nitelendirdi. Bakan, uçakların artık Łask’ı Polonya F-35’lerinin resmi adı olan “Husarz” için yeni bir yuva haline getirdiğini ifade etti.
“Bu hamle, NATO’nun doğu kanadına konuşlandırılan ilk beşinci nesil savaş uçakları anlamına geliyor ve bölgenin güvenlik mimarisini etkiliyor”, diye belirten Kosiniak-Kamysz, polonya ordusunun operasyonel kabiliyetlerinde köklü bir değişim yaşanacağını vurguladı. Ayrıca sürece katkı sağlayan herkese teşekkür etti ve “Bugünden itibaren gökyüzümüzde Polonyalı F-35’ler, yani Polonyalı Hussarlar nöbet tutacak” sözlerini ekledi.
F-35 Tedarikinin Arka Planı ve Süreç
Polonya’nın F-35 arayışı 2019 yılına dayanıyor. Sovyet döneminden kalan uçak envanterinin yerini modern, Batı menşeli uçaklarla değiştirme zorunluluğu, ülkeyi yeni tedarik arayışlarına itti. İlk olarak Türkiye’ye teslim edilmeyen F-35’ler gündeme gelse de anlaşma sağlanamayınca, Mayıs 2019’da dönemin savunma bakanı Mariusz Błaszczak, ABD’den 32 adet F-35A alınması taleplerini resmen açıkladı.
Eylül 2019’da ABD Dışişleri Bakanlığı, Yabancı Askerî Satışlar (FMS) kapsamında Polonya’ya 32 adet F-35 için onay verdi; ilk tahmini maliyet 6.5 milyar dolar olarak açıklanmış, nihai anlaşma maliyeti ise yaklaşık 4.6 milyar dolar düzeyinde sonuçlanmıştır. Sipariş kapsamı yalnızca uçakları değil; yedek motorlar, görev simülatörleri, operasyonel destek ve pilot ile yer ekibini kapsayan eğitim paketlerini de içeriyor. Teslimatların 2029 yılına kadar tamamlanması hedefleniyor.
Ağustos 2025’te ise ABD, FMS kanalıyla Polonya’ya F-35’lerin bakım ve lojistik destek programına ilişkin 1,85 milyar dolar tutarında bir paketi onayladı; bu onay DSCA tarafından Kongre’ye bildirildi.
Operasyonel Etki ve Gelecek Planları
Polonya’nın F-35 tedariki, ülkenin hava gücünü modernize etmekle kalmayıp NATO’nun doğu kanadındaki caydırıcılığı da güçlendiriyor. Yeni uçaklar ve eğitim paketleri sayesinde Polonya, daha entegre, daha yüksek teknolojiye dayanan bir hava savunma kapasitesine sahip olacak.
