ABD Temsilciler Meclisi, Amerikan ve İsrail orduları arasındaki stratejik işbirliğini derinleştirmeyi öngören düzenlemenin yıllık savunma bütçesi tasarısından çıkarılmasını amaçlayan değişiklik önergesini yapılan sesli oylama neticesinde reddetti.
Demokrat Temsilci Ro Khanna tarafından bütçe tasarısındaki 224. maddenin çıkarılması için sunulan önergeye yalnızca Demokrat Temsilci Sarah Jacobs destek verdi. Söz konusu madde, ABD Savunma Bakanı’nın iki ülke arasındaki savunma ortaklığını koordine edecek bir “yürütücü temsilci” atamasını zorunlu kılıyor. Bu kapsamda; teknoloji araştırmaları, geliştirme, test, ortak üretim, lisans anlaşmaları, ortak tatbikatlar ve bilgi paylaşımı gibi geniş askeri mekanizmaların güçlendirilmesi hedefleniyor.
Temsilciler Meclisi Kürsüsünde Netanyahu’ya Sert Sözler
Oylama öncesinde konuşan Ro Khanna, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu hedef alarak, “Amerikan halkı, Başbakan Netanyahu’nun Amerika’ya ne yapması gerektiğini söylemesindeki kibir ve küstahlıktan bıktı” dedi. İsrail’in gayrisafi yurt içi hasılasının kendi seçim bölgesindeki tek bir kasabadan bile küçük olduğunu vurgulayan Khanna, bu duruma rağmen müdahaleci tavır sergilenmesine tepki gösterdi.
Önergeye destek veren Sarah Jacobs ise on binlerce sivilin ölümüne yol açan ve gıda-ilaç girişini engelleyerek uluslararası hukuku ihlal eden bir ülkeyle askeri bağların derinleştirilmemesi gerektiğini savundu. Buna karşın Silahlı Hizmetler Komitesi Başkanı Mike Rogers eleştirileri “gülünç” olarak nitelendirirken, kıdemli Demokrat üye Adam Smith de düzenlemenin Netanyahu’nun değil, tamamen ABD’nin çıkarına olduğunu belirtti.
2028 Sonrası İçin Yeni Savunma Ortaklığı Görüşmeleri Başladı
Temsilciler Meclisi’ndeki bu bütçe mesaisi sürerken, İsrail Savunma Bakanlığı iki ülke arasında 2028 yılında süresi dolacak olan mevcut ikili savunma yardımı anlaşmasının yerini alacak yeni bir güvenlik ortaklığı çerçevesi üzerinde resmi görüşmelere başlandığını duyurdu. Başbakan Binyamin Netanyahu ve Savunma Bakanı Yisrael Katz’ın talimatıyla bu hafta ilk toplantı gerçekleştirildi. Görüşmelerle, Ar-Ge ve ortak savunma üretimi yatırımları yoluyla İsrail’in askeri kapasitesinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
ABD’nin İsrail Ordusuna Sağladığı Tarihi Destek
İsrail ile ABD arasında ilk kez 1998’de imzalanan ve 10’ar yıllık periyotlarla yenilenen güvenlik anlaşmaları kapsamında bugüne kadar şu askeri yardımlar taahhüt edildi:
-
1998 Anlaşması (10 Yıllık): 21,3 milyar dolar
-
2008 Anlaşması (10 Yıllık): 32 milyar dolar
-
2016 Anlaşması (10 Yıllık – 2028’e kadar): 38 milyar dolar
Eski Başkan Barack Obama döneminde imzalanan ve 2028’e kadar geçerli olan mevcut anlaşma uyarınca Washington, İsrail’e yılda yaklaşık 3,8 milyar dolarlık askeri yardım sağlıyor. 2008’den bu yana ABD yasaları, İsrail’in bölgedeki rakiplerine karşı “niteliksel askeri üstünlüğünü” korumayı zorunlu kılmaktadır. 1948’den bu yana enflasyona göre ayarlanmış 300 milyar dolardan fazla değerle ABD’nin en büyük dış yardım alıcısı olan İsrail’de Başbakan Netanyahu, ülkesinin artık “olgunluğa eriştiğini” belirterek önümüzdeki 10 yıl içinde bu askeri yardımlara olan bağımlılığı sonlandırmak istediklerini savundu.
