ABD Hükümet Hesap Verilebilirlik Ofisi (GAO) tarafından yayımlanan yeni rapor, ABD Donanması ile ABD Kara Kuvvetleri tarafından ortak yürütülen hipersonik füze programında ciddi koordinasyon eksiklikleri bulunduğunu ortaya koydu. Rapora göre, yaklaşık 50 milyar dolarlık yatırım öngörülen programda iki kuvvet aynı teknolojiyi geliştirmesine rağmen, Pentagon seviyesinde ortak yatırımları yönlendirecek kapsamlı bir strateji bulunmuyor.
GAO Raporu Strateji Eksikliğine Dikkat Çekti
17 Temmuz’da yayımlanan “Donanma Gemisi Modernizasyonu: DOD’un Hipersonik Füze Kabiliyetini Sahaya Sürmek İçin Kapsamlı Bir Stratejiye İhtiyacı Var” başlıklı raporda, Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon) hipersonik füze projelerini ortak bir plan doğrultusunda yönetemediği belirtildi.
GAO, iki kuvvet arasında günlük teknik koordinasyonun sürdüğünü ancak üretim, yatırım ve kaynak yönetimi gibi kritik konularda ortak bir yol haritasının bulunmamasının hem maliyetleri artırabileceği hem de projelerde gecikmelere neden olabileceği değerlendirmesinde bulundu.
Donanma Ve Kara Kuvvetleri Aynı Füzeyi Geliştiriyor
ABD Donanması, Konvansiyonel Ani Vuruş (Conventional Prompt Strike – CPS) programı kapsamında deniz platformları için hipersonik füze geliştirirken, Kara Kuvvetleri ise Uzun Menzilli Hipersonik Silah (Long Range Hypersonic Weapon – LRHW) programını yürütüyor.
Her iki sistem de ortak teknoloji altyapısını kullanıyor. Kara Kuvvetleri, iki kuvvet tarafından kullanılacak hipersonik füzenin en kritik bileşenlerinden biri olan süzülme aracının (glide body) üretiminden sorumlu bulunuyor.
Hipersonik Füzeler Farklı Platformlara Entegre Edilecek
Rapora göre Donanma, CPS hipersonik füzesini ilk etapta Zumwalt sınıfı muhriplere 2020’li yılların sonlarında entegre etmeyi planlıyor. Daha sonraki aşamada ise Virginia sınıfı denizaltılar ile gelecekte hizmete girmesi planlanan yeni nesil savaş gemilerine bu kabiliyetin kazandırılması hedefleniyor.
Kara Kuvvetleri ise 2024 yılında gerçekleştirilen başarılı testin ardından uzun menzilli hipersonik füzesini yeniden operasyonel hale getirme çalışmalarını hızlandırdı.
Ortak Üretim İçin Uzun Vadeli Plan Bulunmuyor
GAO, iki kuvvetin teknik geliştirme sürecinde birlikte çalışmasına rağmen, ortak üretim hattına yapılacak yatırımların nasıl planlanacağına ilişkin kapsamlı bir koordinasyon mekanizmasının bulunmadığını belirtti.
Raporda, yatırım kararlarının büyük ölçüde her kuvvet tarafından ayrı ayrı alındığı, bunun da üretim kapasitesi, tedarik zinciri ve maliyet yönetimi açısından verimsizliklere yol açabileceği ifade edildi.
Zumwalt Modernizasyonunda Gecikmeler Yaşanıyor
ABD Donanması, 2021 yılında her biri yaklaşık 50 milyon dolar maliyetle planlanan CPS füzelerini Zumwalt sınıfı muhriplere entegre etme kararı almıştı. Bu süreç kapsamında gemilere yeni dikey fırlatma sistemlerinin kurulması gerekiyordu.
Ancak GAO, modernizasyon çalışmalarının planlanan takvimin yaklaşık 24 ay gerisinde ilerlediğini tespit etti. Sınıfın ilk gemisi olan USS Zumwalt’ın modernizasyonu Ocak ayı itibarıyla yüzde 94 seviyesine ulaşmasına rağmen, ortaya çıkan ek teknik çalışmalar nedeniyle teslim süreci uzadı.
Raporda ayrıca Zumwalt sınıfının sahip olduğu özel sistemlerin bakımının hem maliyetli hem de karmaşık olduğuna dikkat çekildi.
Testler Ertelendi, Üretim Hızı Hedefin Gerisinde
Fonlama sorunları ve teknik testlerde yaşanan gecikmeler nedeniyle, 2025 yılında başlaması planlanan CPS uçuş testleri 2027 yılına ertelendi.
GAO ayrıca hipersonik füze programının kalite kontrol ve üretim süreçlerinde de sorunlar yaşadığına işaret etti. Mevcut üretim kapasitesinin yıllık 12 füze hedefinin oldukça altında kaldığı belirtilirken, bunun programın operasyonel takvimini olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.
Pentagon Kapsamlı Strateji Hazırlayacak
Raporda, Pentagon’un hipersonik silah kabiliyetinin geliştirilmesi, test edilmesi, üretilmesi ve envantere alınmasını kapsayan tüm programlar için ortak bir yatırım stratejisi oluşturması gerektiği vurgulandı.
GAO, Savunma Bakanlığı’na kuvvetler arasındaki yatırım kararlarını koordine edecek kapsamlı bir plan hazırlanmasını ve bu stratejinin düzenli olarak güncellenmesini tavsiye etti. Rapora göre Pentagon, söz konusu tavsiyeyi kabul ederek ortak koordinasyon mekanizmasının güçlendirilmesi yönünde çalışma başlatacağını bildirdi.
