Avrupa’nın Yeni Nesil Savaş Uçağı Projesinde Motor Krizi Derinleşiyor

Avrupa'nın Yeni Nesil Savaş Uçağı Projesinde Motor Krizi Derinleşiyor - RayHaber
Avrupa'nın Yeni Nesil Savaş Uçağı Projesinde Motor Krizi Derinleşiyor - RayHaber

Avrupa’nın ortak yeni nesil savaş uçağı geliştirme hedefi, ülkeler arasındaki farklı ihtiyaçlar nedeniyle yeni bir belirsizlikle karşı karşıya kaldı. Program kapsamında savaş uçağı motorunu geliştirmek için kurulan Fransız-Alman ortaklığı EUMET’in geleceği, Fransa ve Almanya’nın farklı uçak tasarımlarına yönelme ihtimali nedeniyle sorgulanmaya başlandı.

Alman motor üreticisi MTU Aero Engines, mevcut ortaklık yapısının iki ülke için tamamen farklı motorlar geliştirmek amacıyla kurulmadığını belirterek, ortak motor geliştirme çalışmalarının geleceğine ilişkin önemli uyarılarda bulundu.

Motor Programının Finansmanı Eylül Sonunda Sona Eriyor

MTU Aero Engines ile Fransız motor üreticisi Safran, Avrupa’nın yeni nesil savaş uçağı için güç sistemi geliştirmek amacıyla 2021 yılında EUMET adlı ortak girişimi kurmuştu. Ortaklıkta hisseler iki şirket arasında eşit şekilde paylaştırılırken, projeye İspanyol motor üreticisi ITP Aero da ana ortaklardan biri olarak katıldı.

EUMET, Fransa, Almanya ve İspanya’nın birlikte yürüttüğü Geleceğin Muharebe Hava Sistemi (FCAS) programında geliştirilecek savaş uçağının motorundan sorumlu bulunuyor.

Ancak yürütülen ön tasarım ve inceleme çalışmalarının finansmanı eylül ayı sonunda sona erecek. Bu tarihe kadar Avrupa ülkeleri ortak bir uçak konsepti üzerinde uzlaşamazsa, motor ortaklığının geleceği de belirsizliğe sürüklenecek.

MTU Aero Engines Üst Yöneticisi Johannes Bussmann, mevcut ortaklığın iki farklı savaş uçağı için iki ayrı motor geliştirmek amacıyla oluşturulmadığını vurgulayarak, gerekmesi halinde şirketin farklı sanayi ortaklarıyla çalışabilecek alternatif seçeneklere sahip olduğunu ifade etti.

Fransa Ve Almanya’nın İhtiyaçları Farklılaşıyor

FCAS programındaki temel anlaşmazlık, iki ülkenin yeni savaş uçağından beklentilerinin farklı olmasından kaynaklanıyor.

Fransa, uçak gemilerinden kalkış ve iniş yapabilecek, mevcut Rafale savaş uçaklarının yerini alacak daha kompakt bir platform geliştirilmesini isterken, Almanya’nın hava kuvvetleri için böyle bir gereklilik bulunmuyor.

Bu farklılık yalnızca uçağın boyutunu ve görev konseptini değil, aynı zamanda motor tasarımını da doğrudan etkiliyor. Daha küçük ve deniz operasyonlarına uygun bir savaş uçağı ile daha büyük kara konuşlu bir platformun ihtiyaç duyacağı motor özellikleri birbirinden önemli ölçüde ayrışıyor.

Safran yönetimi de daha önce yaptığı açıklamalarda, şirketin aynı anda tamamen farklı iki yeni nesil askeri motor programını yürütmesinin mümkün olmadığını belirtmişti. Böyle bir ayrışma yaşanması halinde Fransız şirketinin önceliğini Fransa’nın ulusal ihtiyaçlarına vermesi bekleniyor.

Ortak Savunma Sanayisi İş Birliği Zor Bir Sınavda

FCAS programında daha önce uçak gövdesi tasarımı, görev paylaşımı ve sanayi sorumlulukları konusunda yaşanan anlaşmazlıkların ardından motor geliştirme ortaklığının da riske girmesi, Avrupa’nın ortak savunma projeleri açısından önemli bir kırılma noktası olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlar, motor ortaklığının sona ermesinin teknoloji paylaşımı, üretim planlaması ve maliyet avantajlarını önemli ölçüde azaltabileceğini ifade ediyor.

Almanya İçin GCAP Seçeneği Gündemde

Berlin’in önündeki alternatiflerden biri ise İngiltere, İtalya ve Japonya’nın birlikte yürüttüğü Küresel Muharebe Hava Programı (GCAP) olarak öne çıkıyor.

2035 yılında hizmete girmesi planlanan yeni nesil savaş uçağı programına Almanya’nın katılması halinde, MTU Aero Engines’in yeni motor geliştirme çalışmalarını farklı ortaklarla sürdürmesi mümkün olabilecek.

Bu senaryoda Safran’ın ise Fransa merkezli ulusal bir savaş uçağı ve motor programına ağırlık vermesi bekleniyor.

Eylül Ayı Avrupa Savunma Sanayisi İçin Kritik Olacak

Önümüzdeki haftalarda Avrupa hükümetlerinin ortak bir savaş uçağı ve motor mimarisi üzerinde uzlaşmaya varıp varamayacağı yakından takip edilecek.

Eylül sonunda mevcut finansmanın sona ermesiyle birlikte yeni bir karar alınmaması halinde MTU-Safran ortaklığının mevcut yapısıyla devam etmesi zorlaşabilir. Böyle bir gelişme, Avrupa’da aynı dönemde birden fazla yeni nesil savaş uçağı ve motor programının yürütülmesine yol açarken, ortak savunma sanayisi projelerindeki iş birliğini zayıflatabilir ve sektör içindeki rekabeti daha da artırabilir.