İzmir’deki Efes Antik Kenti’nde yürütülen arkeolojik kazılarda, Bizans dönemine ait dikkat çekici bir keşif yapıldı. Artemis Tapınağı çevresinde sürdürülen çalışmalarda, kullanılmayan eski bir su kanalının içine yerleştirilmiş taş sanduka mezarda prematüre olduğu değerlendirilen ikiz bebeklere ait iskeletler gün yüzüne çıkarıldı.
Araştırmacılar, bulgunun hem defin geleneği hem de Bizans dönemindeki toplumsal uygulamalar açısından önemli bilgiler sunabileceğini belirtiyor.
Terk Edilmiş Antik Kanalın İçinde Bulundu
Kazılar sırasında ortaya çıkarılan taş sanduka mezar, daha önce kullanım dışı kalmış antik bir kanalın içine özenle yerleştirilmiş durumda bulundu.
Mezarın içinde yer alan iskeletlerin, doğumdan önce ya da doğumdan hemen sonra yaşamını yitirdiği değerlendirilen iki bebeğe ait olduğu tespit edildi. Arkeologlar, mezarın MS 5 ile 9. yüzyıllar arasındaki Bizans dönemine tarihlendiğini belirtiyor.
En dikkat çekici noktalardan biri ise mezarın, Efes’in bilinen resmi mezarlık alanlarının dışında yer alması oldu.
DNA Analizi İkiz Olduklarını Netleştirecek
Laboratuvar incelemelerine göre bebeklerin yaklaşık 33 ila 34 haftalık gebelik döneminde dünyaya geldiği değerlendiriliyor.
İskeletlerin sanduka içerisinde yan yana ve birbirine temas edecek şekilde yerleştirilmiş olması, araştırmacıları bunların ikiz bebekler olduğu görüşüne yöneltti. Ancak bu değerlendirme, devam eden DNA analizlerinin tamamlanmasının ardından kesinlik kazanacak.
Nadir Görülen Bir Genetik Özellik Tespit Edildi
İncelemelerde kemiklerde travma veya belirgin bir hastalık izine rastlanmadı.
Bununla birlikte bebeklerden birinde boyun omurlarına bağlı fazladan bir kaburga kemiği bulundu. Tıpta nadir görülen bu anatomik özelliğin bazı genetik faktörlerle ilişkili olabileceği ve erken doğum riskini artıran unsurlar arasında değerlendirildiği ifade ediliyor.
Defin Şekli Dönemin İnançlarını Yansıtıyor Olabilir
Araştırmacılar, bebeklerin resmi mezarlık yerine tapınağa yakın farklı bir noktaya gömülmesini dönemin dini ve toplumsal uygulamaları açısından dikkat çekici buluyor.
Bizans döneminde vaftiz edilmeden yaşamını yitiren bebeklerin defin uygulamalarının farklılık gösterebildiği biliniyor. Bu nedenle ailelerin dini kurallar ile kişisel inançları arasında bir çözüm arayarak bebeklerini özenle hazırlanan taş sanduka içerisine defnetmiş olabileceği değerlendiriliyor.
Uzmanlar, bu keşfin yalnızca Efes’in defin geleneklerine değil, aynı zamanda Bizans döneminde ailelerin bebek ölümleri karşısındaki tutumlarına ve yas kültürüne ilişkin önemli bilgiler sunabileceğini vurguluyor.
