Kanada’nın en büyük hava yolu şirketlerinden WestJet, yaz sezonunun en yoğun döneminde grev riskiyle karşı karşıya kaldı. Şirketin kabin görevlilerini temsil eden Kanada Kamu Çalışanları Sendikası (CUPE), toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde uzlaşma sağlanamaması üzerine 72 saatlik grev bildirimi yaptı.
Tarafların son ana kadar anlaşamaması halinde kabin görevlileri, 2 Ağustos 2026 tarihinde Kanada Dağ Saati ile 00.01’de iş bırakabilecek. Bu saat Türkiye’de 09.01’e denk geliyor.
Grev Kararı Binlerce Uçuşu Etkileyebilir
WestJet, Kanada iç hat pazarının yaklaşık yüzde 30’unu elinde bulunduruyor. Bu nedenle olası bir grev yalnızca yurt içi uçuşları değil, ABD, Avrupa ve popüler tatil destinasyonlarına gerçekleştirilen çok sayıda seferi de etkileyebilir.
Şirket, uçuşların şu an için planlandığı şekilde sürdüğünü belirtirken, olası operasyonel aksaklıklara karşı hazırlıklarını sürdürdüğünü açıkladı.
Ücretsiz Çalışma İddiası Anlaşmazlığın Merkezinde
Toplu sözleşme görüşmelerindeki en büyük anlaşmazlık, kabin görevlilerinin çalışma saatlerinin ücretlendirilmesi konusunda yaşanıyor.
Sendikaya göre kabin ekipleri, uçuş öncesi güvenlik kontrolleri, yolcu kabulü, uçağa biniş işlemleri, hazırlıklar ve uçuş sonrası görevler nedeniyle ayda 35 saate kadar ücretsiz çalışmak zorunda kalıyor.
Mevcut sistemde çalışanlara ağırlıklı olarak uçağın hareket ettiği süre üzerinden ödeme yapılıyor. Sendika ise görevin başladığı andan mesainin sona ermesine kadar geçen tüm sürenin ücretlendirilmesini talep ediyor.
Ücret Artışı Talepleri De Masada
Sendika, ücretsiz çalışma uygulamasının sona erdirilmesinin yanı sıra maaşlarda da iyileştirme istiyor.
Özellikle Toronto gibi yaşam maliyetinin yüksek olduğu şehirlerde görev yapan kabin görevlilerinin artan kira ve günlük yaşam giderleri karşısında zorlandığı ifade ediliyor.
WestJet yönetimi ise mevcut ücret sisteminde uçuş dışındaki görevleri karşılayan farklı ödeme kalemlerinin bulunduğunu savunuyor. Ancak taraflar, bu ödemelerin yeterliliği konusunda henüz ortak bir noktaya ulaşabilmiş değil.
Şirketten Lokavt Hamlesi
WestJet yönetimi, sendikanın grev bildirimine karşılık 72 saatlik lokavt bildirimi yayımladı.
Şirket, görüşmeler sürerken operasyonları yönetebilmek amacıyla gerekli adımları atacağını duyurdu. Grev veya lokavtın başlaması durumunda bazı uçakların kademeli olarak yerde tutulması ve çok sayıda seferin önceden iptal edilmesi ihtimali bulunuyor.
Buna rağmen hem şirket hem de sendika, grev başlamadan önce uzlaşma sağlanması için müzakerelerin sürdüğünü belirtiyor.
Yolculara Esnek Bilet Hakkı Tanındı
WestJet, olası aksaklıklardan etkilenebilecek yolcular için geçici bir uygulama başlattı.
30 Temmuz ile 4 Ağustos tarihleri arasında rezervasyonu bulunan yolcular, biletlerini bir kez olmak üzere ek ücret ödemeden değiştirebilecek veya iptal edebilecek.
Şirket ayrıca yolculara uçuş durumlarını düzenli olarak takip etmeleri ve güncel bilgilendirmeleri kontrol etmeleri çağrısında bulundu.
Grev Halinde Tazminat Her Zaman Mümkün Olmayabilir
Kanada’daki hava yolu yolcu hakları düzenlemelerine göre grev ve iş bırakma eylemleri, hava yolu şirketinin kontrolü dışında gelişen olağanüstü durumlar arasında değerlendiriliyor.
Bu nedenle grev nedeniyle yaşanacak iptal veya gecikmelerde yolcular standart nakit tazminata hak kazanamayabilir. Ancak uluslararası uçuşlarda, kalkış veya varış ülkesinin mevzuatına bağlı olarak farklı yolcu hakları uygulanabileceği belirtiliyor.
Geçen Yılki Grev Yarım Milyon Yolcuyu Etkilemişti
Kanada’da benzer bir iş anlaşmazlığı geçen yıl Air Canada’da yaşanmış ve dört gün süren grev yaklaşık 500 bin yolcunun seyahat planlarını olumsuz etkilemişti.
WestJet’teki görüşmelerin yaz tatilinin en yoğun dönemine denk gelmesi, benzer ölçekte bir ulaşım krizinin yaşanabileceği endişesini artırıyor. Tarafların 2 Ağustos Türkiye saatiyle 09.01’e kadar anlaşmaya varamaması halinde WestJet uçuşlarında iptal ve gecikmelerin başlaması bekleniyor.
