Avrupa Uzay Ajansı (ESA), kıtanın uzaya erişim kapasitesini güçlendirmek ve fırlatma hizmetlerinde daha dayanıklı bir yapı oluşturmak amacıyla başlattığı Avrupa Fırlatma Sistemleri Girişimi kapsamında ilk sözleşmeleri imzaladı. Yapılan anlaşmalarla Avrupa merkezli özel şirketlerin yeni nesil fırlatma sistemlerini geliştirmeleri ve hizmete sunmaları için finansman desteğinin önü açıldı.
Kapsamlı değerlendirmelerin ardından imzalanan sözleşmeler, şirketlerin belirlenen teknik ve operasyonel kilometre taşlarını tamamlamaları halinde finansmana erişebilmesini sağlayacak. Programın Avrupa’daki fırlatma hizmetleri alanında rekabeti artırması ve kurumsal ve ticari müşterilere sunulan seçenekleri çeşitlendirmesi hedefleniyor.
Üç Şirkete İlk Destek Sağlandı
Avrupa Fırlatma Sistemleri Girişimi kapsamında ilk sözleşmeler Almanya merkezli Rocket Factory Augsburg (RFA), İspanyol PLD Space ve Almanya merkezli Isar Aerospace ile imzalandı.
ESA Uzay Ulaşımı Direktörü Géraldine Naja, girişimin Avrupa merkezli fırlatma hizmeti sağlayıcıları arasındaki rekabeti teşvik edeceğini belirtti. Naja, sağlanan finansmanın Avrupa’nın fırlatma kabiliyetlerini geliştirmesine, rekabet gücünü artırmasına ve kurumsal ile ticari müşterilere yönelik hizmetlerin çeşitlendirilmesine katkı sağlayacağını ifade etti.
ESA Uzay Ulaşımı Strateji ve Fırlatmalar Başkanı Lucia Linares de ajansın program kapsamında yeni Avrupalı fırlatma hizmeti sağlayıcılarının büyüyebilmesi için gerekli koşulları oluşturduğunu söyledi. Linares, bundan sonraki süreçte şirketlerin güvenilir ve rekabetçi fırlatma hizmetleri sunabildiklerini kanıtlamalarının beklendiğini belirtti.
RFA One İçin 186,9 Milyon Euroluk Sözleşme
Rocket Factory Augsburg, Birleşik Krallık’taki SaxaVord Uzay Üssü’nden fırlatılması planlanan üç kademeli RFA One roketini geliştiriyor. Yaklaşık 30 metre uzunluğunda ve 2,15 metre çapında tasarlanan araç, 500 kilometre irtifadaki Güneş eş zamanlı yörüngeye 500 kilograma kadar faydalı yük taşıyabilecek.
ESA ile RFA arasında imzalanan sözleşmenin toplam değerinin 186,9 milyon euro olduğu bildirildi. Şirketin geliştirdiği sistemin Avrupa’nın ticari ve kurumsal fırlatma ihtiyaçlarında kullanılabilecek alternatiflerden biri olması amaçlanıyor.
Miura 5 İçin 158,9 Milyon Euro Destek
İspanyol PLD Space ise Miura 1 teknoloji gösterim roketiyle elde ettiği deneyimi Miura 5 fırlatma sisteminin geliştirilmesine aktarıyor. Miura 1’in 2023 yılında İspanya’dan gerçekleştirilen fırlatmasının ardından şirket, daha büyük kapasiteli yörüngesel fırlatma sistemi üzerinde çalışmalarını sürdürüyor.
Miura 5’in Fransız Guyanası’ndaki Avrupa Uzay Üssü’nden fırlatılması planlanıyor. Sistem, Güneş eş zamanlı yörüngeye 540 kilograma kadar faydalı yük taşıyacak şekilde geliştiriliyor. PLD Space ayrıca daha yüksek taşıma kapasitesi ve daha geniş yörünge seçenekleri sunabilecek Miura 5 türevleri üzerinde çalışıyor.
PLD Space ile imzalanan sözleşmenin toplam tutarı 158,9 milyon euro olarak açıklandı.
Spectrum İçin 197,8 Milyon Euroluk Anlaşma
Alman Isar Aerospace tarafından geliştirilen iki kademeli Spectrum roketi de girişimin önemli projeleri arasında yer alıyor. Yaklaşık 28 metre uzunluğunda ve 2 metre çapındaki Spectrum’un mevcut konfigürasyonunda 10 motor bulunuyor.
Roketin alçak Dünya yörüngesine 1.000 kilograma kadar faydalı yük taşıması hedefleniyor. Şirket, ikinci Spectrum aracını yeterlilik test uçuşunda yörüngeye faydalı yük taşıyabilecek seviyeye getirmek için çalışmalarını sürdürüyor.
Isar Aerospace ile imzalanan sözleşmenin toplam değerinin ise 197,8 milyon euro olduğu belirtildi.
MaiaSpace İçin De Yeni Adım Bekleniyor
Avrupa Fırlatma Sistemleri Girişimi kapsamına alınması planlanan MaiaSpace ile ilgili sözleşmelerin de yakın zamanda yürürlüğe girmesi bekleniyor. Böylece Avrupa’nın özel fırlatma hizmetleri ekosisteminde yer alan şirketlerin sayısının ve rekabetin daha da artırılması amaçlanıyor.
Program kapsamında fırlatma hizmeti sağlayıcılarının, geliştirdikleri sistemlerin görev gereksinimlerini karşılayabildiğini göstermeleri için 2028’den önce yörüngesel bir fırlatma gösterimi gerçekleştirmeleri bekleniyor. ESA’nın girişimle birlikte Avrupa’nın uzaya bağımsız ve güvenilir erişim kapasitesini güçlendirmeyi hedeflediği bildirildi.
