ABD’nin Körfez Bölgesi’nde ulaşım yatırımlarının finansmanına yönelik hazırlanan 2027-2030 Ulaşım Geliştirme Programı (TIP) taslağı, 400’den fazla projeyi kapsıyor. Toplam 13,8 milyar dolarlık taahhütlü fonun yer aldığı taslakta, BART Silikon Vadisi Faz II ile Caltrain’in şehir merkezine uzatılmasını öngören Portal projesi de bulunuyor.
Ancak programın projelerin kesin olarak başlayacağı anlamına gelmediği belirtiliyor. Metropolitan Transportation Commission (MTC), TIP’in dört yıllık bir finansman programı olduğunu ve listede yer alan kaynakların doğrudan tahsis edildiği ya da projeler için hukuken yükümlülük altına sokulduğu anlamına gelmediğini vurguluyor.
Projelerin Finansman Takvimi Farklılaşıyor
Taslak programda iki büyük demiryolu yatırımının finansman zamanlaması birbirinden oldukça farklı görünüyor. Portal projesi için 2027-2030 mali yılları arasında yaklaşık 4,69 milyar dolarlık kaynak öngörülürken, BART’ın Berryessa-San Jose uzantısı için aynı dönemde yaklaşık 30,7 milyon dolar programlanıyor.
BART Silikon Vadisi Faz II projesinin toplam programlanan finansmanı yaklaşık 11,92 milyar dolara ulaşırken, Portal için öngörülen toplam tutar yaklaşık 8,25 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.
Portal projesindeki dört yıllık finansman planının önemli bölümünün 2029-2030 mali yılında kullanılması öngörülüyor. Bu kapsamda yaklaşık 3,38 milyar dolarlık diğer federal kaynak ile 656,5 milyon dolarlık Kaliforniya Transit ve Şehirlerarası Demiryolu Sermaye Programı finansmanı planlanıyor.
BART Silikon Vadisi Faz II’de İnşaat Sürüyor
BART Silikon Vadisi Faz II, Berryessa/North San José istasyonundan başlayarak San José şehir merkezi üzerinden Santa Clara’ya uzanacak yaklaşık 6 millik ve dört istasyonlu bir raylı sistem projesi olarak ilerliyor.
Yaklaşık 5 millik tek tünelli metro kesiminin iki ray hattına hizmet vermesi planlanıyor. Projede 28th Street/Little Portugal, San José şehir merkezi ve Diridon’da yer altında üç istasyon bulunacak. Santa Clara istasyonunun ise yer seviyesinde yapılması öngörülüyor. Proje kapsamında ayrıca yeni bir bakım ve depolama tesisi inşa edilecek.
Mevcut çalışmalar Batı Girişi/Newhall Yard fırlatma yapısı ile istasyon sahalarındaki faaliyetlere yoğunlaşıyor. Proje takviminde inşaatın 2035’e kadar tamamlanması, sistem testleri ve devreye alma çalışmalarının 2035-2037 arasında yürütülmesi ve gelir getiren hizmetlerin 2037’de başlaması hedefleniyor.
Portal Projesi Finansmana Bağlı
Caltrain’i San Francisco şehir merkezindeki Salesforce Transit Center’a ulaştırmayı amaçlayan Portal projesi ise farklı bir finansman ve uygulama aşamasında bulunuyor. Projede tasarım çalışmalarının yüzde 30 seviyesine ulaştığı ve Federal Transit İdaresi’nin Sermaye Yatırım Hibeleri programında mühendislik aşamasının sürdüğü belirtiliyor.
Yaklaşık 3,5 kilometrelik yer altı uzantısıyla Caltrain’in mevcut Fourth ve King istasyonundan Salesforce Transit Center’ın altında daha önce inşa edilmiş tren kutusuna ulaştırılması planlanıyor.
Proje kapsamında Fourth ve Townsend bölgesinde yeni bir yer altı istasyonu, tüneller, havalandırma ve çıkış yapıları, ray ve hat sistemleri ile transit merkezinin altında iki katlı tren istasyonunun donatılması öngörülüyor. Altyapının gelecekte Kaliforniya Yüksek Hızlı Tren hizmetlerine de katkı sağlaması planlanıyor.
2035 Hedefi Finansmana Bağlı
Portal projesinde gelir getiren hizmetlerin 2035 yılında başlaması hedefleniyor. Ancak projenin bu takvime ulaşması büyük ölçüde finansmanın tamamlanmasına bağlı bulunuyor.
Bu nedenle 2027-2030 TIP taslağında yer alan yüksek tutarlı kaynakların kesinleşmiş proje finansmanı olarak değerlendirilmemesi gerekiyor. Özellikle Portal için programlanan federal kaynakların, henüz imzalanmış tam finansman anlaşması niteliğinde olmadığı belirtiliyor.
Kamuoyu Görüş Süreci Devam Ediyor
Körfez Bölgesi’nin 2027-2030 Ulaşım Geliştirme Programı henüz taslak aşamasında bulunuyor. Taslağa ilişkin kamuoyu görüşleri 13 Ağustos saat 17.00’ye kadar alınacak.
Programın kesinleşmesiyle birlikte bölgedeki yüzlerce ulaşım projesinin finansman planları netleşecek. BART Silikon Vadisi Faz II ve Portal projeleri ise farklı uygulama aşamalarına rağmen Körfez Bölgesi’nin gelecekteki raylı sistem kapasitesini artırması beklenen iki önemli yatırım olarak öne çıkıyor.
