Mecliste kabul edilen düzenlemelerle Türk Ceza Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu ve Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’da çocukların korunmasına yönelik önemli değişiklikler yapıldı. Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüklerin ihlaline ilişkin cezalar artırılırken, çocuk hükümlülerin ceza infaz süreçlerinde de yeni kurallar getirildi.
Aile Yükümlülüklerini İhlal Edenlere Daha Ağır Ceza
Türk Ceza Kanunu’nda yapılan değişiklikle aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişilere yönelik hapis cezası artırıldı. Daha önce 1 yıla kadar olan ceza, 3 aydan 2 yıla kadar hapis şeklinde yeniden düzenlendi.
Hamile olduğunu bildiği eşini veya kendisinden gebe kalan evli olmayan kadını çaresiz durumda terk edenlere yönelik cezanın alt sınırı da yükseltildi. Buna göre 3 aydan 1 yıla kadar olan hapis cezası, 6 aydan 2 yıla kadar uygulanacak.
Bu fiiller sonucunda çocuğun ölmesi veya ağırlaştırılmış yaralama kapsamındaki ciddi sonuçların ortaya çıkması halinde ise şikayet şartı aranmayacak. Bu durumda faile verilecek ceza yarısından 2 katına kadar artırılabilecek.
Çocukların Güvenliğini Tehlikeye Atan Ebeveynlere Yeni Ceza
Velayet hakları kaldırılmış olsa dahi çocuklarının ahlak, güvenlik ve sağlığını ağır şekilde tehlikeye sokan anne veya babalara yönelik hapis cezasında da değişikliğe gidildi.
İtiyadi sarhoşluk, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı ya da onur kırıcı tavır ve hareketler nedeniyle çocuklarına maddi ve manevi açıdan yeterli özeni göstermeyen ebeveynler için 3 aydan 1 yıla kadar olan hapis cezası, 1 yıldan 3 yıla kadar çıkarıldı.
Çocukların Yargılama Sürecinde Yeni Uygulama
Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılan düzenlemeyle 15 yaşını doldurmamış çocuklara ilişkin soruşturmalarda da yeni bir uygulama getirildi.
Mahkeme, iddianame ve soruşturma evrakının kendisine ulaştığı tarihten itibaren 15 gün içinde tüm belgeleri inceleyecek. Eksik veya hatalı hususların tespit edilmesi halinde, sosyal inceleme yaptırılmadan hazırlanan iddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilebilecek.
Çocuk Hükümlüler İçin İnfaz Sistemi Değişiyor
Ceza infaz sisteminde yapılan düzenlemeyle çocuk hükümlülerin hapis cezalarının doğrudan çocuk eğitimevlerinde infaz edilmesi uygulamasından vazgeçiliyor.
Yeni sisteme göre çocuk hükümlülerin infazına çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanacak. İyi halli oldukları tespit edilen çocuklar ise daha sonra çocuk eğitimevlerine ayrılabilecek.
12-18 yaş grubundaki çocuklar, cinsiyetleri, fiziki gelişimleri ve işledikleri suçların türü dikkate alınarak çocuk kapalı ceza infaz kurumlarının ayrı bölümlerinde barındırılacak.
Eğitimevine Ayrılma Kararı Üç Ayda Bir Verilecek
Çocuk hükümlülerin kapalı ceza infaz kurumlarından çocuk eğitimevlerine ayrılmasına, idare ve gözlem kurulu tarafından en geç üç ayda bir yapılacak değerlendirme sonucunda karar verilecek.
Değerlendirmeye psikolog, pedagog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı, psikolojik danışman, rehberlik uzmanı veya öğretmen gibi uzmanların yanı sıra Türkiye Barolar Birliğinin Çocuk Hakları Komisyonu tarafından görevlendirilecek bir avukat da katılabilecek.
Tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen çocuk hükümlülerin yeniden değerlendirilme süresi ise 6 ayı geçemeyecek.
Bazı Cezalar Doğrudan Eğitimevinde İnfaz Edilecek
Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan ise toplam 5 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum edilen çocukların cezaları doğrudan çocuk eğitimevlerinde infaz edilecek.
Bununla birlikte firar eden, hakkında başka bir suç nedeniyle tutuklama kararı verilen veya kurum düzeni ve kişi güvenliği açısından tehlike oluşturan çocuklar yeniden çocuk kapalı ceza infaz kurumlarına gönderilebilecek.
Çocukların İnfaz Sürelerinde Yeni Hesaplama
Düzenlemeyle bazı suçlar hariç olmak üzere, koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında çocuk hükümlüler için özel bir uygulama da getiriliyor.
Buna göre hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği 1 gün, 2 gün olarak dikkate alınacak. Kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçları bu uygulamanın dışında tutulacak.
Amaç Dışı Bıçak Taşımaya Yasak
Kabahatler Kanunu’na eklenen yeni maddeyle amaç dışı bıçak taşıma ve bazı kesici, delici veya bereleyici aletlerin satışına ilişkin de yeni kurallar getirildi.
Buna göre ilgili mevzuat kapsamında ruhsatlandırılan yerler dışında çeşitli bıçak ve benzeri aletlerin satılması ve sergilenmesi yasaklanacak. Ayrıca bu tür ürünlerin 18 yaşından küçük çocuklara satılması, çocuklar tarafından satın alınması veya taşınması da yasak kapsamına alınacak.
Meclis Genel Kurulunda Görüşmelere Ara Verildi
Teklifin ikinci bölümünün tamamı üzerindeki görüşmelerin sona ermesinin ardından Meclis Başkanvekili Pervin Buldan birleşime ara verdi.
Aranın ardından komisyonun Genel Kurulda yerini almaması üzerine Buldan, birleşimi bugün saat 14.00’te yeniden toplanmak üzere kapattı.
