Yaz aylarında çocuklarda sık görülen norovirüs enfeksiyonu; aniden başlayan kusma, ishal, karın ağrısı ve bulantıyla kendini gösteriyor. Çok kolay ve hızlı bulaşabilen norovirüs, özellikle küçük çocuklarda kısa sürede ciddi sıvı kaybına neden olabiliyor. Yaz okulları, kreşler ve oyun alanları gibi çocukların bir arada bulunduğu ortamlarda hızla yayılan enfeksiyon, gerekli önlemler alınmadığında daha ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Memorial Kayseri Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Doç. Dr. Samet Özer, çocuklarda norovirüs enfeksiyonunun belirtileri, bulaşma yolları ve korunma yöntemleri hakkında bilgi verdi.
Mide gribi sanılan hastalık akut gastroenterit olabilir
Norovirüs; ishal, bulantı, kusma, ateş ve karın ağrısı gibi belirtilerle ortaya çıkan akut gastroenteritin önde gelen nedenlerinden biridir. Norovirüs enfeksiyonu her yaş grubundaki insanı etkileyebilse de en sık çocuklarda görülmektedir. Halk arasında norovirüse “mide gribi” denilse de bu durumun grip hastalığıyla herhangi bir ilgisi bulunmamaktadır. Norovirüsler, akut gastroenterite neden olan “Caliciviridae” ailesindeki bir virüs grubunda yer alır. Genellikle sulu ve kanlı olmayan ishal görülür; karında başlayan kramplar, bulantı ve ateş de tabloya eşlik edebilir.
Küçük çocuklarda sıvı kaybı hızla gelişebilir
Enfeksiyon kaynaklı bu sağlık sorunu çoğunlukla tamamen iyileşmeyle sonuçlansa da özellikle 5 yaşın altındaki çocuklarda, 65 yaşından büyük yetişkinlerde ve bağışıklık sistemi baskılanmış hastalarda hastaneye yatış gibi ciddi sonuçlara neden olabilir. Küçük çocuklarda ve yaşlılarda belirtiler ortaya çıktıktan sonra tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir. Virüsün en yüksek düzeyde yayılması enfeksiyondan sonraki 2-5 gün içinde gerçekleşir. Virüs öncelikle dışkıda bulunmakla birlikte kusmukta da bulunabilir.
Çocukların temas ettiği her yüzey bulaş kaynağı olabilir
Norovirüs; okul, kreş ve çocukların birbirleriyle yakın temas hâlinde olduğu oyun alanlarında kolaylıkla bulaşabilir. Mevsimsel olarak görülen birçok hastalığın aksine norovirüs yılın her döneminde ortaya çıkabilir. Aniden başlayan kusma, ishal ve mide kramplarıyla kendini gösteren norovirüs oldukça bulaşıcıdır. Çocukların çevrelerindeki nesnelere sık sık dokunması ve ellerini ağızlarına götürmesi, enfeksiyonun hızlı şekilde yayılmasına zemin hazırlayabilir. Enfeksiyon şu yollarla bulaşmaktadır:
- Hasta kişiyle yakın temas
- Enfekte yiyecek veya su tüketmek
- Tuvalet ve diğer ortak kullanım alanlarındaki kirlenmiş yüzeylere temas etmek
- Temas sonrası ellerin yeterince yıkanmaması
Aniden başlayan kusma ve ishal önemli bir uyarı
Her norovirüs vakası aynı şekilde seyretmeyebilir. Belirtiler her çocukta farklı şiddette ortaya çıkabilir. Norovirüs belirtileri genellikle enfeksiyondan 12 ila 48 saat sonra görülür ve özellikle çocuklarda şunlar gözlenebilir:
- Mide bulantısı ve kusma, bazen şiddetli veya fışkırır tarzda
- Genellikle sulu ishal
- Mide ağrısı veya krampları
- Hafif ateş
- Kas ağrıları
- Halsizlik ve tükenmişlik
Tablonun en şiddetli olduğu dönem genellikle 1 ila 3 gün sürer. Çocuklar 3. günden sonra kendilerini daha iyi hissetmeye başlayabilir. Ancak norovirüs, dehidrasyona yani vücudun aşırı sıvı kaybetmesine neden olabilir. Özellikle küçük çocuklarda sıvı kaybı hızlı gelişebileceğinden, gerekli müdahalenin geciktirilmesi ciddi sonuçlara yol açabilir.
Çocuklarınızı el hijyeni ile norovirüsten koruyabilirsiniz
Alınacak bazı basit önlemlerle virüsün çocuğumuza bulaşmasını ve çevredeki çocuklara bulaştırılması engellenebilir:
- Elleri sık sık ve doğru şekilde yıkamak: Özellikle tuvaleti kullandıktan sonra ve yemek yemeden önce çocukların elleri en az 20 saniye boyunca sabun ve suyla yıkanmalıdır.
- Yüzeyleri temizlemek: Özellikle banyo ve mutfaklarda çocukların sık temas ettiği yüzeyler uygun dezenfektanlarla temizlenmelidir.
- Yiyecekleri iyice yıkamak: Meyve ve sebzeler tüketilmeden önce iyice yıkanmalı, kabuklu deniz ürünleri ise uygun şekilde pişirilmelidir.
- Hasta kişilerden uzak durmak: Çocukları norovirüs belirtileri gösteren kişilerden uzak tutmak alınabilecek en basit önlemlerden biridir. Hasta yetişkinlerin ve çocukların mümkün olduğunca evde kalması, enfeksiyonun yayılmasını azaltacaktır.
