ABD ile İran arasındaki çatışmaların küresel enerji ticareti üzerindeki etkisi devam ederken, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiği henüz savaş öncesi seviyelere dönmedi. Kpler verilerine göre 25 Ağustos Salı günü boğazdan yalnızca 5 emtia gemisi geçti. Son 10 günlük ortalamanın 15 olduğu dikkate alındığında, günlük geçişlerin normal seviyenin yaklaşık üçte birinde kaldığı görüldü.
Hürmüz’deki düşük trafik, İran ile Umman arasında geçişlerin yönetilmesine yönelik görüşmeler sürerken devam ediyor. 27 Ağustos itibarıyla Kpler verilerinde günlük geçiş sayısının 10’a yükseldiği görülse de bu rakam 15 gemilik 10 günlük ortalamanın altında bulunuyor.
Küresel Enerji Ticaretinin Kritik Noktası
Hürmüz Boğazı, savaş öncesinde küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatlarının yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik bir enerji koridoru konumundaydı. Çatışmaların başlamasıyla birlikte boğazdaki ticari hareketliliğin ciddi biçimde azalması, küresel arz güvenliği endişelerini artırdı.
Kpler’in ağustos verileri de enerji akışlarının henüz eski seviyesine ulaşmadığını gösteriyor. Asya’nın Orta Doğu’dan petrol ithalatının ağustosta savaş öncesi ortalamaların belirgin biçimde altında kalması, boğazdaki düşük hareketliliğin enerji piyasalarına etkisinin sürdüğüne işaret ediyor.
Diplomatik Girişimler Hız Kazandı
Hürmüz’de tansiyonun düşürülmesi için İran ve Umman arasında yürütülen görüşmeler son günlerde yoğunlaştı. Tarafların ticari gemilerin kullanabileceği geçici bir güzergâh üzerinde çalıştığı ve boğazdaki güvenli geçiş mekanizmasının yeniden oluşturulmasını değerlendirdiği bildirildi.
Bununla birlikte uzmanlar, geçici bir geçiş düzenlemesinin tek başına enerji sevkiyatını kısa sürede savaş öncesi düzeye taşımasının zor olabileceğine dikkat çekiyor. Kpler de haziran ayında sağlanan mutabakatın petrol akışlarını tamamen normalleştirmediğini, boğazın işleyişinin eski haline dönmediğini belirtmişti.
Petrol Fiyatlarında Gerileme Yaşandı
Bölgedeki diplomatik temasların artması ve çatışmaların yeniden tırmanmayacağı yönündeki beklentiler, petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.
25 Ağustos’ta Brent petrolün varil fiyatı 87,84 dolar, Batı Teksas türü ham petrolün fiyatı ise 82,23 dolar seviyesinde kapandı. Piyasalarda İran ve Umman arasındaki görüşmelerin enerji taşımacılığındaki riskleri azaltabileceği beklentisi fiyatların gevşemesine katkı sağladı.
Ancak boğazdaki gemi trafiğinin halen düşük olması, enerji piyasalarında normalleşme sürecine ilişkin belirsizliğin devam ettiğini gösteriyor.
ABD Ekonomik Baskıyı Sürdürüyor
Washington yönetimi diplomatik çözüm arayışlarının yanında İran üzerindeki ekonomik baskısını da artırıyor. ABD’nin İran bağlantılı yeni yaptırımları devreye alması, enerji ticaretindeki belirsizliği artıran unsurlar arasında gösteriliyor. Washington’ın özellikle İran petrolünün önemli alıcılarından Çin’e yönelik ikincil yaptırım seçeneklerini değerlendirmesi, küresel enerji piyasalarının yakından izlediği başlıklar arasında bulunuyor.
Öte yandan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun müttefiklere Washington’ın İran’a yönelik saldırıları yeniden başlatmak istemediği mesajını verdiği yönündeki gelişmeler, askeri gerilimin azaltılabileceğine ilişkin beklentileri güçlendirdi.
Boğazda Normalleşme Henüz Başlamadı
27 Ağustos itibarıyla Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi geçişlerinde sınırlı bir toparlanma işareti görülse de trafik halen 10 günlük ortalamanın altında. Ayrıca bazı gemilerin otomatik tanımlama sistemlerini kapatması nedeniyle Kpler verilerinin gerçek geçiş sayısını olduğundan düşük gösterebileceği belirtiliyor.
Bu tablo, diplomatik girişimlerin piyasalarda iyimserlik oluşturmasına rağmen Hürmüz Boğazı’ndaki enerji taşımacılığının henüz güvenli ve istikrarlı bir düzene kavuşmadığını ortaya koyuyor. Boğazın düzenli biçimde yeniden kullanılmaya başlanması, küresel petrol ve LNG arzının yanı sıra navlun, sigorta ve enerji fiyatlarının geleceği açısından da belirleyici olacak.
