Kanada’da planlanan ALTO yüksek hızlı demiryolu projesinin uzun vadeli yolcu hedefi, alternatif talep analizlerinin ortaya çıkmasıyla tartışma konusu oldu. ALTO, 2055 yılına kadar yıllık 24 milyon yolcuya ulaşabileceğini öngörürken, Daha İyi Demiryolu Koalisyonu ile bağlantılı değerlendirmelerde daha düşük yolcu sayıları hesaplanıyor.
Kingston Daily gazetesinin haberine göre koalisyon sözcüsü Dr. Andrew Hyett, otomobile bağımlı bölgelerdeki benzer demiryolu sistemlerini karşılaştırarak gelecekte yıllık 6-7 milyon yolcu seviyesinin daha gerçekçi olabileceğini savundu. Ancak bu rakamın ALTO tarafından yapılmış resmi bir tahmin revizyonu olmadığı ve Hyett’in görüşü olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.
ALTO, 24 Milyon Yolcuyu Ön Tahmin Olarak Görüyor
ALTO’nun kamuoyuna yönelik açıklamalarında 2055 yılına kadar yıllık 24 milyon yolcuya ulaşılması bir ön tahmin olarak ifade ediliyor. Proje ilerledikçe bu tahminlerin yeni veriler ve kesinleşecek işletme tercihleri doğrultusunda güncellenebileceği belirtiliyor.
ALTO, yolcu talebini hesaplamak için uluslararası kabul gören modellerden yararlandığını açıklıyor. Bu çalışmalarda mevcut ulaşım talebi, nüfus artışı, otomobilden demiryoluna geçiş ve hızlı ve sık tren seferlerinin oluşturabileceği yeni seyahat talebi gibi unsurlar dikkate alınıyor.
Bununla birlikte şirket, güzergâhın nihai şeklinin, istasyonların konumlarının, sefer sıklığının ve tren kapasitesinin henüz kesinleşmediğine dikkat çekiyor. Dolayısıyla 24 milyonluk tahminin bütün hesaplama adımlarını bağımsız biçimde yeniden üretmeye yetecek ayrıntılı veri henüz kamuoyuna sunulmuş değil.
Alternatif Analizler Daha Düşük Rakamlar Ortaya Koyuyor
Koalisyonla bağlantılı Citizen Research tarafından yayımlanan teknik değerlendirmede ise ALTO’nun hedefinden daha düşük yolcu senaryoları ele alınıyor.
Temmuz ayında yayımlanan koridor talebi teknik özetinde, 2055 civarında yıllık yolcu sayısının yaklaşık 8-9 milyon seviyesinde olabileceği, olgunluk döneminde ise 10 milyona yaklaşabileceği öngörülüyor.
Aynı çalışmada referans sınıfı yaklaşımı kullanılarak daha ihtiyatlı bir senaryo da oluşturuluyor. Otomobile bağımlılık, nüfus yoğunluğu, seyahat süreleri ve hattın uç noktalarındaki toplu taşıma imkânları gibi faktörlerin karşılaştırılması sonucunda yaklaşık 4-5 milyon yıllık yolculuk düzeyinde risk ayarlı bir alt sınır hesaplanıyor.
| Yolcu Tahmini | Durumu | Dayandığı Yaklaşım |
|---|---|---|
| 2055’e kadar yıllık 24 milyon | ALTO ön tahmini | Talep, nüfus artışı, demiryoluna geçiş ve yeni seyahat biçimleri |
| Yıllık 6-7 milyon | Hyett’e atfedilen görüş | Otomobile bağımlı bölgelerdeki demiryolu sistemleriyle karşılaştırma |
| 2055 civarında 8-9 milyon | Citizen Research ana senaryosu | Pazar, ulaşım türü değişimi ve referans sınıfı analizleri |
| Yıllık 4-5 milyon | Risk ayarlı alt sınır | Karşılaştırılabilir koridorların çeşitli ölçütlerle değerlendirilmesi |
Talep Hesaplamasının Yöntemi Tartışmanın Merkezinde
Citizen Research analizinde, potansiyel yolcu sayısının farklı ulaşım türlerinden gelecek talep üzerinden hesaplandığı görülüyor. Çalışmada yaklaşık 2,8-3,5 milyon yolcunun otomobilden, 1,7-2 milyon yolcunun hava taşımacılığından demiryoluna geçebileceği varsayılıyor. Buna mevcut VIA Rail yolcularından korunacağı öngörülen yaklaşık 3,3 milyon yolcu da eklenerek 8-9 milyonluk bir orta senaryo oluşturuluyor.
Çalışmada ayrıca Kanada İstatistik Kurumu’nun Ocak 2026 nüfus projeksiyonlarından yararlanılarak nüfus varsayımlarının güncellendiği belirtiliyor.
Bu yaklaşım, tartışmanın yalnızca ALTO’nun 24 milyonluk hedefi ile 6-7 milyonluk alternatif rakam arasında bir karşılaştırmadan ibaret olmadığını gösteriyor. Farklı analizler, yolcu talebini hesaplarken farklı referanslar ve varsayımlar kullanıyor.
6-7 Milyonluk Rakam Resmi Tahmin Değil
Ortaya çıkan rakamlar arasında özellikle 6-7 milyonluk tahminin kaynağı önem taşıyor. Söz konusu sayı, Kingston Daily’nin Dr. Andrew Hyett ile yaptığı görüşmeden aktarılan bir değerlendirme niteliğinde. Bu nedenle Citizen Research tarafından yayımlanan teknik çalışmanın merkezi tahmini olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
Mevcut tabloya göre ALTO’nun 24 milyon yolculuk hedefi projenin geliştirilme aşamasındaki ön tahmini olarak dururken, alternatif analizler daha düşük yolcu aralıkları ortaya koyuyor. Projenin güzergâhı, istasyonları, sefer sıklığı ve kapasitesi kesinleştikçe yolcu tahminlerinin de yeniden değerlendirilmesi bekleniyor.