Kaliforniya’nın yüksek hızlı tren projesinde finansman baskısı büyüyor. Projenin başmüfettişine göre, yeni kaynak oluşturulmaması halinde mevcut nakit, Merced-Bakersfield hattı için planlanan inşaat programının sürdürülmesi durumunda Aralık 2027’ye kadar tükenebilir.
Uyarı, projenin uzun vadede yeterli gelir üretip üretemeyeceğinden çok, ihtiyaç duyulan finansmanın inşaat harcamalarının yoğunlaşacağı dönemde hazır olup olmayacağına ilişkin. Genel Müfettişlik incelemesinde, kurumun 2045 yılına kadar kullanılmasına izin verilen yıllık 1 milyar dolarlık sabit Emisyon Azaltma ve Yatırım ödeneği de dahil olmak üzere toplam 39,3 milyar dolarlık kullanılabilir fon belirlediği aktarıldı.
Buna karşılık, kapsamı Merced-Bakersfield ile sınırlandırılan projenin tahmini maliyeti 35,7 milyar dolar olarak hesaplanıyor.
İnşaat Harcamaları Gelirlerden Önce Yoğunlaşıyor
Projede temel sorun, mevcut kaynaklarla uzun vadeli maliyetler arasındaki toplam farktan ziyade nakit akışının zamanlamasında ortaya çıkıyor. Kurumun Genel Müfettişliğe sunduğu nakit akışı planı, mevcut harcama takviminin korunması halinde 2027-28 mali yılında 2,198 milyar dolarlık finansman açığı oluşacağını gösteriyor.
Açığın sonraki yıllarda da devam etmesiyle 2031-32 mali yılı sonuna kadar kümülatif finansman ihtiyacının 9,556 milyar dolara ulaşması bekleniyor.
| Mali Yıl | Belirlenen Fonlama | Planlanan Harcama | Finansman Açığı |
|---|---|---|---|
| 2027-28 | 1,524 milyar dolar | 3,722 milyar dolar | 2,198 milyar dolar |
| 2028-29 | 1 milyar dolar | 3,655 milyar dolar | 2,655 milyar dolar |
| 2029-30 | 1 milyar dolar | 3,344 milyar dolar | 2,344 milyar dolar |
| 2030-31 | 1 milyar dolar | 2,583 milyar dolar | 1,583 milyar dolar |
| 2031-32 | 1 milyar dolar | 1,776 milyar dolar | 776 milyon dolar |
| Toplam | 5,524 milyar dolar | 15,130 milyar dolar | 9,556 milyar dolar |
Finansman sağlanamaması halinde kurumun ödeme planında Merced uzantısının başlangıcının 2032-33 mali yılına, Bakersfield uzantısının ise 2038-39 mali yılına ertelenebileceği öngörülüyor. Böylece yıllık gelirlerin ilerleyen dönemlerde birikmesine olanak sağlanması hedefleniyor. Ancak söz konusu tarihler kesinleşmiş bir takvim değil, finansman senaryosuna dayalı modellemeler olarak değerlendiriliyor.
Federal Desteğin Kaybı Baskıyı Artırdı
Finansman sorunu, projenin yaklaşık 4 milyar dolarlık federal desteğini kaybetmesinin ardından daha belirgin hale geldi. Mevcut finansman yapısının büyük ölçüde eyalet kaynaklarına dayanması, inşaat harcamalarının yoğunlaşacağı yıllarda ilave kaynak arayışını önemli hale getiriyor.
Bu nedenle kurum, gelecekte elde edilmesi beklenen gelirleri daha erken dönemde kullanılabilir sermayeye dönüştürebilecek farklı finansman modellerini değerlendiriyor.
Üç Farklı Finansman Modeli Masada
2026 İş Planı’nda finansman açığının kapatılması için üç temel yaklaşım ele alınıyor. Bunlar devlet iç kaynaklarından borçlanma, gelecekteki gelirlerle desteklenen gelir tahvilleri ve özel sektör finansmanı olarak sıralanıyor.
Genel Müfettişlik, bu seçeneklerin hiçbirinin maliyetsiz olmayacağına dikkat çekiyor. Ayrıca finansman için ortaya çıkabilecek maliyetlerin Merced-Bakersfield projesi için açıklanan sermaye tahminine dahil edilmediği belirtiliyor.
| Finansman Modeli | Varsayılan Faiz | Tahmini Finansman Maliyeti | Ek Gelir İhtiyacı |
|---|---|---|---|
| İç Devlet Kredisi | %2-3 | 3,6 milyar dolara kadar | 0 |
| Gelir Tahvilleri | %4-6 | 4,5-6 milyar dolar | 2,3 milyar dolar |
| Özel Sektör/P3 | %5-7 | 5,3-6,6 milyar dolar | 3 milyar dolar |
Gelir tahvilleri ve özel sektör finansmanı seçeneklerinde, kurumun henüz belirlenmemiş ilave gelir kaynakları oluşturması gerekiyor. Bu gelirlerin sağlanamaması halinde finansman maliyetlerinin daha da yükselme ihtimali bulunuyor.
Gelir tahvillerinin kullanılabilmesi için ayrıca eyalet yasasındaki zarar görmeme hükmünün uygulanması ve Kaliforniya Başsavcılığı tarafından kurumun bu yöntemi kullanmaya uygun olduğuna ilişkin görüş verilmesi gerekiyor.
Özel Yatırım Seçeneği Henüz Kısa Vadeli Çözüm Değil
Özel sektör yatırımları da uzun vadeli seçenekler arasında yer alıyor. Kurumun Haziran 2026’da Momentum Alliance Partners ile imzaladığı ortak geliştirme anlaşması, Merced-Bakersfield bölümünün ötesindeki gelecekteki genişlemelerde özel yatırım ve kamu-özel sektör ortaklığı modellerinin değerlendirilmesini öngörüyor.
Ancak bu anlaşma, Aralık 2027’de ortaya çıkması beklenen nakit ihtiyacını karşılamak için verilmiş kesin bir finansman taahhüdü anlamına gelmiyor.
Kurum da Genel Müfettişliğe verdiği yanıtta finansman maliyetlerinin gelecekte alınacak politika kararlarına bağlı olduğunu belirtiyor. Borçlanmanın miktarı, zamanı ve kullanılacak finansman mekanizması henüz kesinleşmiş değil.
Bu nedenle Kaliforniya yüksek hızlı tren projesindeki temel risk, yalnızca uzun vadede ne kadar gelir elde edileceği değil, bu gelirlerin inşaat harcamalarının en yüksek seviyeye çıkacağı dönemde kullanılabilir finansmana ne ölçüde ve ne kadar erken dönüştürülebileceği olarak öne çıkıyor.
