Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye’de araç muayene hizmetlerinde yeni bir dönemin başlayacağını belirterek, yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım programının planlandığını açıkladı. Yeni sistemde yapay zekâ destekli görüntü işleme teknolojilerinden yüksek çözünürlüklü kameralara, lazer ölçüm sistemlerinden gelişmiş sensörlere ve robotik ekipmanlara kadar birçok ileri teknoloji kullanılacak.
Yeni Nesil Muayene İstasyonu İçin İlk Adım
Bakan Uraloğlu, TURKA Yeni Nesil Araç Muayene İstasyonu’nun tanıtımında yaptığı açıklamada, merkezin yalnızca araçların kontrol edildiği bir tesis olmayacağını, aynı zamanda Türkiye genelinde uygulanacak yeni sistemin geliştirilmesi ve test edilmesi için bir laboratuvar görevi üstleneceğini söyledi.
15 Ağustos 2027’ye kadar örnek istasyonda yeni teknolojilerin, yazılımların ve ekipmanların gerçek araçlar üzerinde test edileceğini belirten Uraloğlu, operasyonel süreçlerin de burada doğrulanacağını ifade etti. Elde edilen sonuçların daha sonra 81 ilde hizmet verecek araç muayene merkezlerine aktarılması planlanıyor.
213 Milyondan Fazla Araç Muayene Edildi
Türkiye’de araç muayene hizmetlerinin geçmişine de değinen Uraloğlu, 1985 yılına kadar farklı kamu kurumlarının temsilcilerinden oluşan komisyonlar tarafından yürütülen uygulamanın, daha sonraki dönemde Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluğunda devam ettiğini belirtti.
2004 yılında başlatılan çalışmalarla kamu ve özel sektör imkanlarının bir araya getirildiğini kaydeden Uraloğlu, 2007 yılında özel sektör tarafından işletilen ilk araç muayene istasyonunun Elazığ’da faaliyete geçtiğini hatırlattı.
Bakan Uraloğlu, geride kalan 19 yıllık süreçte tekrarlar dahil 213 milyonun üzerinde araç muayenesinin gerçekleştirildiğini bildirdi.
Yapay Zekâ İnsan Kaynağını Destekleyecek
Yeni nesil istasyonlarda yapay zekâ teknolojisinin teknisyenlerin yerini almayacağını vurgulayan Uraloğlu, bu sistemlerin teknik personelin kararlarını objektif verilerle desteklemek amacıyla kullanılacağını söyledi.
Yüksek çözünürlüklü kameralar ve sensörler aracılığıyla insan gözünün fark etmekte zorlanabileceği kusurların daha ayrıntılı biçimde tespit edilmesi hedefleniyor. Lazer ölçüm sistemleri ve robotik uygulamalarla birlikte muayene süreçlerinin standardizasyonunun güçlendirilmesi ve insan kaynaklı hata riskinin azaltılması amaçlanıyor.
Uraloğlu, yeni sistem sayesinde araçların yalnızca “geçti-kaldı” şeklinde değerlendirilmesi yerine daha kapsamlı bir teknik sağlık taramasından geçirileceğini belirtti.
352 Muayene Merkezi Ve Yaklaşık 900 Hat
Yeni nesil araç muayene sistemi kapsamında Türkiye genelinde 249 sabit ve 103 mobil olmak üzere toplam 352 muayene merkezinin hizmet vermesi planlanıyor. Bu merkezlerde yaklaşık 900 muayene hattının bulunması öngörülüyor.
Sabit merkezlerde binek ve ticari araçlara yönelik hizmetlerin yanı sıra motosiklet muayene merkezleri de sistem içerisinde yer alacak. Traktör ve benzeri tarım araçları için ise mobil muayene hizmetlerinden yararlanılacak.
Vatandaşlara Dijital Ve Konforlu Hizmet
Yeni dönemde araç sahiplerinin muayene sürecini daha yakından takip edebilmesi de hedefleniyor. Modern bekleme alanlarında dijital ekranlar ve kamera sistemleri bulunacak. Vatandaşlar araçlarının muayene işlemlerini bekleme salonlarından takip edebilecek.
Muayene sonuçlarına e-Devlet üzerinden erişim uygulaması devam ederken, kusurların daha ayrıntılı raporlarla gösterilmesi planlanıyor. Ayrıca kredi kartıyla yapılan ödemelerden komisyon alınmaması da yeni dönemin öne çıkan uygulamalarından biri olacak.
Kapasitenin daha verimli kullanılması ve operasyonların hızlandırılmasıyla birlikte istasyonlarda bekleme sürelerinin azaltılması hedefleniyor.
Yeşil Ve Dijital Muayene Modeli
Yeni nesil istasyonların çevre dostu bir anlayışla tasarlanacağını belirten Uraloğlu, enerji verimliliği, karbon emisyonlarının azaltılması, dijitalleşme ve yeşil lojistik yaklaşımının sistemin temel unsurları arasında bulunacağını söyledi.
Araç muayenelerinden elde edilecek verilerin yalnızca denetim amacıyla kullanılmayacağını ifade eden Uraloğlu, oluşturulacak büyük veri altyapısından araç güvenliğinin geliştirilmesi, arıza ve kusurların analiz edilmesi, akademik çalışmaların desteklenmesi ve gelecekteki ulaştırma politikalarının oluşturulmasında yararlanılacağını kaydetti.
Hedef Daha Güvenli Ulaşım
Bakan Uraloğlu, yeni sistemle vatandaşların daha az beklediği, işlemlerin daha hızlı yürütüldüğü, insan kaynaklı hata riskinin azaltıldığı ve tüm süreçlerin kayıt altında tutulduğu şeffaf bir araç muayene modeli oluşturmayı hedeflediklerini belirtti.
Yeni nesil araç muayene sisteminin nihai hedefinin yalnızca teknolojik dönüşüm olmadığını vurgulayan Uraloğlu, daha güvenli araçlar ve yollar, daha az trafik kazası, daha düşük çevresel etki ve vatandaşların ekonomik yükünü gözeten bir hizmet anlayışının hayata geçirilmesinin amaçlandığını ifade etti.
