Hürmüz Boğazı’nda ticari geçişlerin ne zaman normale döneceğine ilişkin belirsizlik devam ederken, Körfez petrolünün dünya piyasalarına ulaştırılmasında alternatif güzergâh arayışları hız kazanıyor. Umman’ın Arap Denizi kıyısındaki Ras Markaz Ham Petrol Depolama Terminali, boğaz dışındaki konumu sayesinde bu arayışın merkezindeki projelerden biri haline geliyor.
İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğine yönelik yeni düzenlemeler konusunda görüşmeler sürerken, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi 9 Ağustos’ta anlaşmanın son aşamaya geldiğini ancak bunun boğazın hemen yeniden açılacağı anlamına gelmediğini belirtti.
Bu gelişmeler, Hürmüz’e alternatif oluşturabilecek enerji altyapısının önemini artırdı.
Ras Markaz’ın Depolama Kapasitesi Artıyor
Umman devlet kontrolündeki enerji şirketi OQ’ya bağlı Oman Tank Terminal Company, Ras Markaz terminaline 8 yeni ham petrol tankı eklemek için çalışmalara başladı. Projenin tamamlanmasıyla terminalin mevcut 26,7 milyon varillik depolama kapasitesine 5,2 milyon varil daha eklenecek.
Terminal için ayrılan yaklaşık 40 kilometrekarelik alan ise uzun vadede kapasitenin talebe bağlı olarak 200 milyon varile kadar çıkarılmasına imkân tanıyor.
Ras Markaz’ın Hürmüz Boğazı’nın dışında, Arap Denizi ile Hint Okyanusu’na doğrudan erişim sağlayan bir noktada bulunması, tesisi petrol ticareti açısından stratejik hale getiriyor.
Körfez Ülkeleri De Depolama İmkânını Değerlendiriyor
Umman, Ras Markaz’ı yalnızca kendi petrolünün depolanacağı bir merkez olarak konumlandırmıyor. Bazı Körfez ülkelerinin de petrolü terminalde depolayarak uluslararası piyasalara ulaştırma seçeneklerini değerlendirdiği belirtiliyor.
Irak’ın devlet petrol şirketi SOMO ile başlangıçta 10 milyon varillik depolama kapasitesi oluşturulması amacıyla anlaşma yapılırken, Saudi Aramco ile de depolama ve petrol tedariki konusunda iş birliği seçenekleri ele alınıyor.
Bu durum, Ras Markaz’ın bölgesel bir petrol depolama ve ihracat merkezine dönüşme potansiyelini artırıyor.
Boru Hattı Projesi Kritik Öneme Sahip
Ras Markaz’ın Hürmüz Boğazı’na gerçek bir alternatif oluşturabilmesi için petrolün terminale boğazdan geçmeden ulaştırılması gerekiyor. Bu nedenle Umman’ın ülke içindeki petrol sahalarını Ras Markaz’a bağlamayı planladığı boru hattı projesi kritik önem taşıyor.
Projenin hayata geçirilmesi durumunda ülkenin iç kesimlerinde üretilen petrol, kara yoluyla terminale ulaştırılabilecek. Buradan yüklenen petrol tankerleri ise Hürmüz Boğazı’na girmeden Arap Denizi üzerinden dünya piyasalarına hareket edebilecek.
Enerji piyasaları uzmanı Justin Dargin de depolama kapasitesinin tek başına yeterli olmayacağına dikkat çekerek, depolamanın dayanıklılık sağladığını, boru hatlarının ise gerçek stratejik alternatifi oluşturduğunu belirtiyor.
Hedef Hürmüz’ün Yerini Almak Değil
Ras Markaz’ın temel hedefi Hürmüz Boğazı’nın tamamen devre dışı bırakılması değil, Körfez ülkelerinin küresel petrol ticaretinin kritik geçiş noktalarından birine olan bağımlılığının azaltılması olarak öne çıkıyor.
Depolama tanklarının artırılması ve petrol sahalarını terminale bağlayacak boru hattının geliştirilmesi, Umman’ın enerji ihracatında daha fazla esneklik kazanmasını sağlayabilir. Hürmüz’deki belirsizliğin sürmesi halinde Ras Markaz’ın bölgesel enerji güvenliği açısından önemi daha da artabilir.
