Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, temmuz ayına ilişkin üretici-market fiyatları ile tarımsal girdi maliyetlerini değerlendirdi. Açıklanan verilere göre, üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 461,2 ile havuçta görüldü.
Bayraktar, üreticiden 11 liraya çıkan havucun market raflarında 61 lira 73 kuruşa kadar yükseldiğini belirtti. Havuçtaki fiyat farkını yüzde 444,4 ile elma, yüzde 236,6 ile yeşil mercimek, yüzde 231,6 ile kabak ve yüzde 219,5 ile maydanoz takip etti.
Verilere göre üreticide 18 lira 75 kuruştan satılan elma markette 102 lira 7 kuruşa, üreticide 24 lira 21 kuruş olan yeşil mercimek ise markette 81 lira 50 kuruşa ulaştı.
Marketlerde En Fazla Zam Sivri Biberde Görüldü
Temmuz ayında marketlerde takip edilen 39 ürünün 19’unda fiyat artışı yaşanırken, 20 üründe ise düşüş kaydedildi.
En yüksek fiyat artışı yüzde 86,2 ile sivri biberde gerçekleşti. Sivri biberi sırasıyla kuru soğan, mısırözü yağı, kuru üzüm ve patates izledi.
Fiyatı en fazla gerileyen ürün ise yüzde 49 ile karpuz oldu. Karpuzdaki düşüşün ardından yeşil fasulye, kiraz, havuç ve tavuk eti en fazla ucuzlayan ürünler arasında yer aldı.
Üreticide Kuru Soğan Yükseldi, Havuç Geriledi
Üretici fiyatlarında ise temmuz ayında 31 ürünün 8’inde artış, 16’sında düşüş yaşanırken, 7 üründe fiyat değişmedi.
Üretici tarafında en yüksek fiyat artışı yüzde 52,9 ile kuru soğanda görüldü. Kuru soğanı sivri biber, çilek, domates ve patates takip etti.
En büyük fiyat düşüşü ise yüzde 51,1 ile havuçta yaşandı. Havuçtan sonra karpuz, kabak, yeşil mercimek ve salatalıkta da önemli fiyat gerilemeleri kaydedildi.
Mevsimsel Üretim Fiyatları Etkiledi
Şemsi Bayraktar, ürünlerde yaşanan fiyat değişimlerinin büyük ölçüde mevsimsel üretim koşullarından kaynaklandığını belirtti.
Kuru soğanda hasat dönemleri arasındaki geçiş nedeniyle arzın daraldığını ifade eden Bayraktar, kıyı bölgelerinde sivri biber ve domates üretiminin sona ermesiyle bu ürünlerde fiyatların yükseldiğini söyledi. Çilekte de sezon sonuna yaklaşılması fiyat artışını beraberinde getirdi.
Buna karşılık yayla üretiminin başlamasıyla birlikte kabak, salatalık ve patlıcan arzının arttığını belirten Bayraktar, havuç ve yeşil mercimekte mevsimsel üretim artışı ile talebin zayıf seyretmesinin fiyatları aşağı çektiğini dile getirdi.
Karpuzda ise kısa depolama süresi ve beklenen talebin oluşmaması nedeniyle fiyatların gerilediğini kaydetti.
Mazot Bir Yılda Yüzde 43,6 Zamlandı
Bayraktar, tarımsal üretimde maliyetleri etkileyen girdelere ilişkin değerlendirmelerde de bulundu.
Temmuz ayında haziran ayına göre 20.20.0 kompoze gübresi ile amonyum nitrat gübresinde sınırlı fiyat artışları görülürken, üre, amonyum sülfat ve DAP gübrelerinde düşüş yaşandığını belirtti.
Yıllık bazda ise amonyum nitrat gübresinin yüzde 71, amonyum sülfat gübresinin yüzde 59,4 oranında zamlandığını açıkladı.
Hayvancılıkta kullanılan besi yeminin temmuz ayında yüzde 0,1, süt yeminin ise yüzde 0,4 oranında gerilediğini ifade eden Bayraktar, buna rağmen yıllık bazda besi yeminde yüzde 29,6, süt yeminde yüzde 27,8 artış gerçekleştiğini söyledi.
Elektrik fiyatlarının son bir yılda yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatlarının yüzde 27,8 yükseldiğini aktaran Bayraktar, mazot fiyatındaki artışın ise üreticiler üzerindeki maliyet baskısını sürdürdüğünü belirtti. Açıklanan verilere göre mazot fiyatı temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 19,4, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 43,6 arttı.
