Bolivya’nın sislerle kaplı Yungas ormanlarında bilim dünyasının dikkatini çeken yeni bir kedi türü keşfedildi. Yerel halkın “Tilcayo” adını verdiği küçük yırtıcı, gerçekleştirilen genetik analizlerin ardından bilimsel olarak yeni bir tür şeklinde tanımlandı. Araştırmalar, türün diğer kaplan kedilerinden yaklaşık 1,4 milyon yıl önce ayrıldığını ortaya koydu.
Güney Amerika’da yaşayan kaplan kedileri grubuna dahil olan canlı, 100 yılı aşkın sürenin ardından canlı bir kedi türünün bilimsel olarak tanımlanması açısından dikkat çekici bir keşif olarak değerlendiriliyor.
Tilcayo Genetik Analizlerle Tanımlandı
İlk incelemelerde yaklaşık 46 santimetre uzunluğunda ve 1,4 kilogram ağırlığında olduğu belirlenen Tilcayo’nun, ortalama bir ev kedisinden dahi daha küçük olduğu tespit edildi.
Araştırmacılar, canlıyı diğer kaplan kedilerinden ayıran özellikleri belirlemek için kapsamlı genetik çalışmalar gerçekleştirdi. Analizler sonucunda canlının daha önce bilinen türlerden genetik olarak ayrıştığı ortaya konuldu.
Yerel toplulukların kullandığı “Tilcayo” adından yola çıkılarak yeni türe bilimsel olarak Leopardus tilcayo ismi verildi.
Kürkündeki Benekler Ayırt Edici Özellik Taşıyor
Current Biology dergisinde yayımlanan araştırmada yeni türün fiziksel özelliklerine de yer verildi. Araştırmanın yazarlarından National Geographic kâşifi Paola Nogales-Ascarrunz, Tilcayo’nun açık kahverengi renkte bir kürke sahip olduğunu ve vücudunda düzensiz şekilli belirgin benekler bulunduğunu belirtti.
Küçük boyutlu yapısı ve kürkündeki desenleriyle dikkat çeken türün doğal yaşamına ilişkin bilgiler ise henüz sınırlı.
Gece Saatlerinde Avlanıyor
Saha çalışmalarında elde edilen veriler, Tilcayo’nun ağırlıklı olarak gece aktif olduğunu gösteriyor. Foto-kapanlarla kaydedilen görüntüler, canlının gece saatlerinde hareket ettiğine işaret ediyor.
Araştırmacıların incelediği dışkı örneklerinde küçük kemirgenlere ait kalıntılara rastlanması da bu hayvanların Tilcayo’nun beslenmesinde önemli bir yere sahip olduğunu ortaya koydu.
Kaplan Kedilerinin Sayısı Beş Tür Olarak Belirlendi
Evrimsel biyolog Jonas Lescroart, kaplan kedilerinin dış görünüş bakımından birbirine oldukça benzediğini ve bu nedenle “kriptik türler” olarak değerlendirilebildiğini belirtiyor.
Yeni türün tanımlanması amacıyla Güney Amerika’nın farklı bölgelerinden elde edilen 38 kedi örneğinin DNA’sı ayrıntılı şekilde incelendi.
Genetik analizler, kaplan kedilerinin daha önce düşünüldüğü gibi tek bir türden oluşmadığını, genetik açıdan birbirinden ayrılmış beş farklı tür bulunduğunu ortaya çıkardı.
Araştırmaya göre Tilcayo’nun ataları, diğer kaplan kedilerinden yaklaşık 1,4 milyon yıl önce ayrıldı. Bu denli uzun süreli evrimsel ayrışma ve genetik farklılıklar, türün ayrı bir biyolojik tür olarak tanımlanmasını destekledi.
Peru’da Yeni Bir Alt Tür De Belirlendi
Araştırma kapsamında Peru’nun Yungas bölgesinde de yeni bir alt tür tespit edildi. Bu canlıya, eski İnka İmparatorluğu’na atıfla Leopardus tigrinus antisuyo adı verildi.
Böylece çalışma, Güney Amerika’daki kaplan kedilerinin genetik çeşitliliğinin daha önce bilinenden çok daha geniş olduğunu ortaya koydu.
Yungas Ormanları Yeni Tür İçin Tehdit Altında
Kaplan kedileri mevcut durumda Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından popülasyonu azalan “hassas” türler arasında değerlendiriliyor. Yeni genetik ve saha verileri doğrultusunda Tilcayo için daha yüksek düzeyde koruma statüsünün gündeme gelebileceği belirtiliyor.
Türün yaşam alanı olan Yungas ormanları ise ciddi çevresel baskılarla karşı karşıya. Ormansızlaşma, tarım alanlarının kontrolsüz şekilde genişlemesi, madencilik faaliyetleri ve insan kaynaklı yangınlar bölgedeki ekosistem üzerinde baskı oluşturuyor.
Bilim insanları, henüz yeni tanımlanan Tilcayo’nun popülasyonunun ve yaşam alanının ayrıntılı şekilde belirlenmesinin, türün korunması açısından kritik önem taşıdığına dikkat çekiyor.
