Türk çelik ihracatçıları açısından Avrasya Ekonomik Birliği pazarında yeni bir ticaret savunma süreci başladı. Avrasya Ekonomik Komisyonu, polimer kaplamalı yassı çelik ürünlerinin ithalatına yönelik korunma önlemi soruşturması açtı.
Belirli bir ülkeyi hedef almayan soruşturma, Avrasya Ekonomik Birliği dışından yapılan ithalatın tamamını kapsıyor. Bu nedenle Türkiye’den bölge ülkelerine söz konusu ürünleri ihraç eden firmalar da olası bir önlemden etkilenebilecek.
Soruşturma 7 Eylül’de Başlatıldı
Avrasya Ekonomik Komisyonu tarafından başlatılan soruşturmanın tarihi 7 Eylül 2026 olarak açıklandı. Rusya ve Kazakistan’ın Dünya Ticaret Örgütü’ne yaptığı bildirimler ise 9 ve 16 Eylül tarihlerinde yayımlandı.
Türkiye’de ihracatçı birlikleri aracılığıyla firmalara iletilen son duyuru 24 Eylül tarihini taşıdı. Böylece Türk ihracatçıları açısından soruşturmaya katılım ve görüş sunma sürecinin takvimi de belirginleşti.
İnceleme, Avrasya Ekonomik Birliği gümrük bölgesine ithal edilen polimer kaplamalı yassı çelik ürünlerini kapsıyor.
İlk Kritik Tarih 2 Ekim
Soruşturmaya taraf olmak isteyen ihracatçıların taleplerini 2 Ekim 2026’ya kadar soruşturmayı yürüten makama iletmesi gerekiyor.
Türkiye’deki firmalar için ise daha erken bir hazırlık takvimi bulunuyor. Soruşturma kapsamındaki ürünleri ihraç eden veya sürece dahil olmak isteyen şirketlerin görüş ve değerlendirmelerini 1 Ekim saat 14.00’e kadar ilgili ihracatçı birliğine göndermeleri isteniyor.
Soruşturmaya taraf olanların ayrıntılı yazılı görüşlerini Rusça olarak 6 Kasım’a kadar sunması gerekiyor.
Dört Ürün Grubu İncelenecek
Soruşturmanın kapsamına polimer kaplamalı belirli yassı çelik ürünleri giriyor. Avrasya Ekonomik Birliği tarife sisteminde söz konusu ürünler 7210 70 8000, 7210 90 8000, 7212 40 8000 ve 7225 99 0000 kodları altında sınıflandırılıyor.
Genel kapsam, metal tabanı 0,2 milimetreden kalın ve 2 milimetreden ince olan, genişliği 50 milimetrenin üzerinde bulunan polimer kaplamalı yassı ürünlerden oluşuyor.
Söz konusu ürünler başta yapı malzemeleri olmak üzere kaplama sistemleri, sanayi üretimi ve çeşitli imalat alanlarında kullanılıyor.
Soruşturmanın Hedefinde Türkiye Bulunmuyor
Sürecin korunma önlemi soruşturması niteliğinde olması, Türk ihracatçılar açısından önemli bir ayrım oluşturuyor.
Anti-damping soruşturmalarında belirli ülkeler veya şirketler hedef alınabilirken korunma önlemi soruşturmalarında ithalatın genel seyri ve bu ithalatın yerli üretim üzerindeki etkisi değerlendiriliyor.
Bu nedenle mevcut soruşturma doğrudan Türkiye’ye yönelik yürütülmüyor. Avrasya Ekonomik Komisyonu’nun resmi kayıtlarında ihracatçı ülkeler bölümü “tümü” şeklinde belirtiliyor.
Bununla birlikte soruşturma sonucunda korunma önlemi uygulanmasına karar verilmesi durumunda, söz konusu düzenlemenin birden fazla ihracatçı ülkeyi aynı anda etkilemesi mümkün olabilecek.
İthalat Artışı Ve Yerli Sanayi İncelenecek
Korunma soruşturmasının temel unsurlarından biri, ithalat artışının yerli üreticiler üzerinde ciddi zarar oluşturup oluşturmadığının veya böyle bir zarar tehdidi yaratıp yaratmadığının belirlenmesi olacak.
Komisyonun inceleyeceği dönem 1 Ocak 2023 ile 31 Mart 2026 arasını kapsıyor. Bu süreçte ithalatın gelişimiyle birlikte yerli üretim, satışlar, kapasite kullanımı ve sektörün ekonomik göstergeleri değerlendirilecek.
Soruşturmanın sonucunda korunma önlemi uygulanmasına karar verilmesi halinde ithalatı sınırlandıracak geçici veya nihai düzenlemeler gündeme gelebilecek.
Olası önlemler arasında ilave gümrük vergisi, kota veya farklı ithalat kısıtlamaları bulunabilecek.
Türk İhracatçısı İçin Yeni Pazar Riski
Avrasya Ekonomik Birliği; Rusya, Belarus, Kazakistan, Ermenistan ve Kırgızistan’dan oluşuyor. Soruşturmanın sonucunda ek bir ticaret önlemi getirilmesi, Türkiye’den bu ülkelere gönderilen polimer kaplamalı yassı çelik ürünlerinin rekabet koşullarını değiştirebilir.
İlave gümrük vergisi uygulanması durumunda Türk ürünlerinin bölgedeki maliyet yapısı değişebilir. Kota getirilmesi halinde ise ihracat miktarına doğrudan bir sınır konulması söz konusu olabilir.
Bu nedenle Türk üretici ve ihracatçıları açısından ilk önemli aşama, 2 Ekim’de sona erecek soruşturmaya taraf olma süreci olacak.
Soruşturmanın nihai sonucunun ise 2027 yılına kadar uzanabilecek bir takvim içerisinde açıklanması bekleniyor.
