Avrupa’da Doğalgaz Fiyatları Dört Yılın Zirvesine Çıktı

Avrupa’da Doğalgaz Fiyatları Dört Yılın Zirvesine Çıktı - RayHaber
Avrupa’da Doğalgaz Fiyatları Dört Yılın Zirvesine Çıktı - RayHaber

Batı Asya’daki savaşın enerji arzına yönelik endişeleri artırması, Avrupa doğalgaz piyasasında fiyatları son dört yılın en yüksek seviyesine taşıdı. Bloomberg’in aktardığı verilere göre, Avrupa’nın referans fiyatı kabul edilen Hollanda TTF vadeli kontratları gün içinde megavatsaat başına 90,24 Euro’ya kadar yükseldi. Böylece fiyatlar, 2022’deki enerji krizinden bu yana ilk kez 90 Euro sınırını aştı.

Ancak yükseliş uzun sürmedi. Katar ve Pakistan’ın İran savaşını sona erdirmek amacıyla müzakerelerin yeniden başlatılması için yeni bir teklif sunduğuna ilişkin henüz doğrulanmamış haberlerin ardından piyasalarda satışlar hız kazandı. Hollanda TTF kontratlarında gün içinde yüzde 5,3’e varan düşüş görülürken fiyatlar Amsterdam piyasasında megavatsaat başına 84,32 Euro’ya geriledi. Diplomatik çözüm ihtimaline yönelik haberler petrol fiyatlarında da düşüşe yol açtı.

Fiyatlar Savaş Öncesinin İki Katından Fazla

Gün içindeki geri çekilmeye rağmen Avrupa enerji piyasalarındaki baskı devam ediyor. Bloomberg verilerine göre doğalgaz fiyatları, İran savaşının başlamasından önceki seviyelerin hâlâ iki katından fazla üzerinde bulunuyor.

Fiyatlar 2022 enerji krizinde görülen zirvelere henüz ulaşmasa da mevcut yükseliş, özellikle enerji yoğun sektörlerde maliyet baskısını artırıyor. Doğalgazdaki pahalanma; elektrik üretiminden sanayi faaliyetlerine, hane halkının enerji harcamalarından enflasyon görünümüne kadar geniş bir alanda etkili oluyor.

Piyasalarda diplomatik gelişmelere bağlı olarak kısa vadeli düşüşler yaşansa da arz güvenliğine ilişkin belirsizlikler, fiyatların yüksek seviyelerde kalma riskini canlı tutuyor.

Avrupa’nın Gaz Depoları 17 Yılın En Düşük Seviyesinde

Fiyatları yukarı yönlü etkileyen başlıca unsurlardan biri, Avrupa ülkelerinin kış öncesinde doğalgaz depolarını yeterli seviyede dolduramaması oldu. Avrupa genelindeki depoların doluluk oranı yaklaşık yüzde 75 seviyesinde bulunuyor. Bu oran, 2009’dan bu yana yılın aynı döneminde kaydedilen en düşük seviye olarak öne çıkıyor.

Avrupa’nın en büyük ekonomisi Almanya’da ise depoların doluluk oranı yüzde 61’in biraz üzerinde seyrediyor. Mevcut tablo, kış aylarında sıcaklıkların düşmesi ve doğalgaz talebinin artması durumunda Avrupa’nın ilave ithalata daha fazla ihtiyaç duyabileceğine işaret ediyor.

Ekim ayında hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi depolara gaz eklenmesini kolaylaştırsa da arz güvenliğine yönelik endişeler giderilmiş değil. Depolardaki gaz miktarının sınırlı kalması, olası arz kesintilerinin fiyatlar üzerindeki etkisini artırabilecek bir unsur olarak değerlendiriliyor.

Avrupa İle Asya Arasında LNG Rekabeti Kızışabilir

Batı Asya’daki çatışmaların küresel enerji sevkiyatlarını aksatması, Avrupa’nın sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tedarikinde de riskleri artırıyor. Basra Körfezi’nden yapılan LNG ihracatındaki kesintiler, bölgenin küresel enerji arzındaki önemli konumu nedeniyle piyasalar üzerinde baskı oluşturuyor.

Geçen yıl küresel LNG arzının yaklaşık beşte biri Basra Körfezi bölgesinden karşılandı. Bu nedenle bölgedeki sevkiyatların aksaması yalnızca Avrupa’yı değil, Asya’nın büyük LNG ithalatçılarını da etkiliyor.

Asya LNG fiyatlarının 2022’den bu yana en yüksek seviyelerine çıkması, kış aylarında enerji kargolarını temin etmek isteyen Avrupa ve Asya ülkeleri arasındaki rekabetin sertleşebileceğine işaret ediyor. Talebin artması ve arzın kısıtlı kalması halinde Avrupa ülkeleri yeterli LNG tedarik edebilmek için daha yüksek fiyatlar ödemek zorunda kalabilir.

Hükümetlerin Enerji Desteği İçin Bütçe Alanı Daralıyor

Doğalgaz fiyatlarındaki yükseliş, Avrupa hükümetleri açısından da yeni bir maliyet baskısı yaratıyor. 2022’deki enerji krizi sırasında birçok ülke, tüketicileri ve şirketleri korumak amacıyla fiyat müdahaleleri, vergi indirimleri ve çeşitli destek paketlerini devreye almıştı.

Ancak yüksek bütçe açıkları ve artan borçlanma maliyetleri, benzer önlemlerin yeniden uygulanmasını zorlaştırıyor. Bu nedenle yeni fiyat tavanları getirilmesi veya enerji vergilerinin düşürülmesi gibi adımlar için ayrılabilecek mali kaynakların önceki kriz dönemine kıyasla daha sınırlı olduğu değerlendiriliyor.

Söz konusu durum, enerji fiyatlarındaki yükselişin hane halkı ve sanayi kuruluşları üzerindeki etkisinin daha doğrudan hissedilmesi riskini artırıyor. Doğalgaz maliyetlerindeki artışın üretim giderlerine ve tüketici fiyatlarına yansıması da Avrupa ekonomisinin gündemindeki başlıklar arasında yer alıyor.

Piyasalarda Gözler Katar Ve Pakistan’ın Girişimlerinde

Avrupa enerji piyasalarında fiyatların yönü, İran savaşının sona erdirilmesine yönelik diplomatik temaslardan da etkileniyor. Katar ve Pakistan’ın müzakerelerin yeniden başlaması için yeni bir teklif sunduğu yönündeki iddia henüz doğrulanmadı. Buna rağmen söz konusu haber, petrol ve doğalgaz fiyatlarında geri çekilmeyi beraberinde getirdi.

Katar, ABD ile İran arasındaki krizin çözümüne yönelik girişimlerin sürdüğünü açıkladı. İran ise Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sürdürmekten başka seçeneği olmadığını belirterek bölgedeki gerilimin devam edebileceğine işaret etti.

Son dönemde petrol ve doğalgaz taşıyan gemilere yönelik saldırıların artması da Batı Asya kaynaklı enerji sevkiyatlarının ne zaman normale döneceğine ilişkin belirsizliği artırıyor.

Önümüzdeki dönemde enerji fiyatlarının seyrinde diplomatik girişimlerin sonuçları, Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik koşulları ve LNG sevkiyatlarının yeniden düzenli hale gelip gelmeyeceği belirleyici olacak. Avrupa’da kış öncesi depolama ihtiyacı ve küresel LNG tedarikindeki rekabet de piyasaların yakından izlediği temel riskler arasında bulunuyor.